TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN
TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN
Video Photo Emagazine Podcast Infographic
Video Photo Emagazine Podcast Infographic
Hình tượng con dơi đem lại phúc - lộc - thọ

Thương hiệu - Sản phẩm

Hình tượng con dơi đem lại phúc - lộc - thọ

  • Vũ Hảo
  • 22:28 21/01/2023

Tập san BAVH - Những người bạn Cố đô Huế - Bulletin des Amis du Vieux Hué, viết bằng tiếng Pháp dành hẳn một chương viết và vẽ về con dơi trong kiến trúc, mỹ thuật cung đình, đình chùa, phủ đệ, đồ thờ cúng.

1-chiec-vong-deo-noi-co-1674313635.jpgChiếc vòng đeo cổ hình con dơi, để chúc trẻ khỏe mạnh, may mắn.
 

Điêu khắc gỗ là một nghề truyền thống, trong đó, điêu khắc gỗ thời kỳ nhà Lý và nhà Nguyễn có nhiều công trình tiêu biểu và to lớn nhất. Hoa văn, họa tiết cầu kỳ, tinh xão trên những cánh cửa, cột chống, rui mè, đòn tay của các đình làng, cung điện vua chúa bao đời, nay được xem là minh chứng rõ ràng nhất cho sự phát triển của thể loại nghệ thuật này. Các nghệ nhân tài hoa đã tạo nên nhiều tác phẩm vừa có tính thẩm mỹ cao, vừa có giá trị văn hóa và phong thuỷ. Trong tập san BAVH (Những người bạn Cố đô Huế (Bulletin des Amis du Vieux Hué) đã dành hẳn một chương để viết và vẽ tranh minh họa về con dơi trong kiến trúc, mỹ thuật cung đình, đình chùa, phủ đệ, đồ thờ cúng.

2-con-doi-ngam-chu-tho-1674313700.jpg
Con dơi ngậm chữ thọ hay hoa cúc là biểu tượng khỏe mạnh, trường thọ
 
 

Theo phong tục dân gian, trong ngày cúng thôi nôi thường tặng cho đứa bé một chiếc vòng đeo cổ bằng vàng bạc hay ngọc bích chạm khắc hình con dơi, miệng ngậm chiếc khánh để chúc sự khỏe mạnh, may mắn cho nó. Con dơi ngậm chữ thọ hay hoa cúc là biểu tượng khỏe mạnh, trường thọ. Trong tranh cổ có bốn con dơi đồng quay mặt vào một chữ phúc có nghĩa là “ngũ phúc lâm môn”, đó là cầu được trường thọ, hai là phú, ba là khỏe, bốn là đức, năm là khảo chung (trọn đời). Tranh vẽ con dơi thường đi đôi với màu đỏ vì tiếng Hán đỏ đồng âm với hồng, hùng mạnh, nước lớn. Vì dơi gọi là “phúc thử” nên bức tranh đặt ở các hướng đông bắc, chính bắc.Trên các sản phẩm mộc mỹ nghệ hình ảnh con dơi miệng ngậm đồng tiền hay ngậm chiếc khánh, ngậm chữ thọ và hoa cúc… đều mang ý nghĩa tốt đẹp. Con dơi ngậm khánh là đang mang đến may mắn. Chữ khánh có nghĩa là vui vẻ, hạnh phúc khi nó kết hợp với con dơi tức là “phúc khánh” càng làm tăng sự sung sướng và may mắn gấp bội.

3-con-doi-ngam-hoa-cuc-1674313765.JPGNếu chiết tự thì “dơi” gọi là “phúc thử”, đồng âm với chữ phúc (lộc).
 

Đối với Nho giáo, nếu chiết tự thì tiếng “dơi” gọi là “phúc thử”, đồng âm với chữ phúc (lộc). Tương tự như hoa mai chơi Tết vì từ mai đồng âm với từ may (mắn). Biểu tượng hai hay năm con dơi ngậm chữ thọ là kết hợp hai chữ phúc và thọ, để nói lên mong muốn giàu có, hạnh phúc trường tồn. Trong tranh vẽ lịch xưa, liễn đối, bích họa, thường xuất hiện hình ảnh những con dơi xung quanh ba ông Phước - Lộc - Thọ và các tiểu đồng, để nói lên mong ước được khỏe mạnh, trường thọ. Hai con dơi đôi cánh khép kín tạo thành hình tròn là biểu tương khỏe mạnh, may mắn nhân đôi. Năm con dơi bao quanh chữ thọ hay chữ phúc là chúc cuộc sống trường thọ, dồi dào tài lộc.

4-con-doi-tren-hoi-van-dieu-khac-go-1674313826.JPGCon dơi trên hồi văn để chỉ thông điệp trường thọ ai cũng mong muốn
 
4x-1674313972.jpg
 

Quan niệm phong thủy Á đông cho rằng hiện tượng con dơi bay vào đền miếu, cung điện, phủ đệ hay nhà của ai là 1 điềm tốt: mang đến sự thịnh vượng, may mắn về tiến bạc. Lý giải về niềm tin đó, người xưa cho rằng con dơi chỉ làm tổ ở những nơi tốt lành nhất. Loài dơi có cảm giác rất nhạy bén, nó có thể “ngửi” mùi xú khí để xa lánh. Đặc biệt đối với người xưa, trên các mô típ tiền cổ đều có hình 5 con dơi “ngũ phúc”. Vì vậy, nếu dơi bay đến và ở lại trong nhà thì bạn nên vui mừng phấn khởi, vì điều này báo hiệu may mắn sắp tới với gia đình bạn. Công việc sẽ gặp nhiều thuận lợi, và phát triển mạnh mẽ. Sức khỏe và sự miễn dịch của loài dơi không một động vật có cánh nào sánh bằng, giúp cho loài dơi có khả năng thích ứng để sống thọ. Theo các nhà khoa học nghiên cứu loài dơi là loài động vật có vú duy nhất không bị bất cứ chứng bệnh gì đe dọa.

5-con-doi-dieu-khac-tren-cac-o-hoc-cua-1674314254.JPGHình tượng con dơi cách điệu chạm khắc trên các ô (hộc) cửa.
 
6-nam-con-doi-la-ngu-phuc-lam-mon-1674314318.jpgNăm con dơi quay vào một chữ phúc có nghĩa là “ngũ phúc lâm môn”. 
 
Bulletin des Amis du Vieux Hué Tập san BAVH ngũ phúc lâm môn
  • Chia sẻ Facebook
  • Chia sẻ Twitter
  • Chia sẻ Pinterest
In
Cùng chủ đề
Hội khỏe Phù Đổng Phú Thọ: Sức trẻ trên sân bóng chuyền nữ cụm Vĩnh Yên Văn hóa - Xã hội
Hội khỏe Phù Đổng Phú Thọ: Sức trẻ trên sân bóng chuyền nữ cụm Vĩnh Yên

Những pha cứu bóng lăn xả, cú bật cao trên lưới, tiếng reo hò từ khán đài và niềm vui...

Chùm ảnh: Sôi nổi chung kết bóng đá nam tiểu học, nữ THPT tại Hội khỏe Phù Đổng tỉnh Phú Thọ lần thứ I năm 2026 Văn hóa - Xã hội
Chùm ảnh: Sôi nổi chung kết bóng đá nam tiểu học, nữ THPT tại Hội khỏe Phù Đổng tỉnh Phú Thọ lần thứ I năm 2026

Những pha tranh bóng quyết liệt, bước chạy đầy quyết tâm và niềm vui vỡ òa sau tiếng còi mãn...

Phú Thọ: Miếu Nội Điện - Dấu ấn hơn 300 năm thờ nữ tướng thời Hai Bà Trưng  Văn hóa - Xã hội
Phú Thọ: Miếu Nội Điện - Dấu ấn hơn 300 năm thờ nữ tướng thời Hai Bà Trưng 

Nằm khép mình giữa vùng quê yên bình của thôn Yên Nội ( trước là thôn Nội Điện), xã Hoàng...

Mới cập nhật
Góc nhìn văn hoá: Dự án Luật An ninh dữ liệu và cơ chế bảo vệ người dân khi xảy ra sự cố

Góc nhìn văn hoá: Dự án Luật An ninh dữ liệu và cơ chế bảo vệ người dân khi xảy ra sự cố

Dữ liệu ngày càng trở thành một phần quan trọng của đời sống xã hội. Từ một giao dịch ngân hàng, một hồ sơ hành chính, thông tin khám chữa bệnh đến tài khoản trên môi trường số, phía sau mỗi dòng dữ liệu đều là một con người cụ thể với quyền, lợi ích và sự an toàn cần được bảo vệ.

1 giờ trước Nghiên cứu

“Từ Cà Mau bay lên” vào chung kết Liên hoan Nghệ thuật Sáng tạo và Công nghệ Cà Mau 2026

“Từ Cà Mau bay lên” vào chung kết Liên hoan Nghệ thuật Sáng tạo và Công nghệ Cà Mau 2026

Ca khúc của nhạc sĩ Phạm Việt Long (Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Nghiên cứu Văn hóa và Phát triển) kết hợp âm hưởng dân gian Nam Bộ với EDM, đưa hình ảnh và khát vọng đổi mới của vùng đất cực Nam đến gần công chúng trên các nền tảng số.

9 giờ trước Văn hóa - Xã hội

Petrovietnam: Làm chủ năng lực tổng thầu EPC công trình dầu khí ngoài khơi

Petrovietnam: Làm chủ năng lực tổng thầu EPC công trình dầu khí ngoài khơi

Qua nhiều thế hệ dự án, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã hình thành và làm chủ năng lực tổng thầu EPC/ EPCI/ EPCIC công trình ngoài khơi. Năng lực ấy được tập trung tại những lực lượng kỹ thuật nòng cốt, được kiểm chứng bằng các công trình trọng điểm quốc gia và những hợp đồng lớn tại thị trường quốc tế.

10 giờ trước Phát triển bền vững

Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam - Đổi mới công tác đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động

Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam - Đổi mới công tác đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động

Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIV, các đại biểu thảo luận, cho ý kiến về 10 nội dung thuộc thẩm quyền, gồm 6 chương trình, 3 đề án, 1 báo cáo, công tác cán bộ nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam.

10 giờ trước Văn hóa - Xã hội

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên

Theo TTXVN: Sáng 29/9, tại Khu di sản Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội, thành phố Hà Nội tổ chức Lễ khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên.

10 giờ trước Thời cuộc

Nâng tầm công tác phối hợp, đề cao trách nhiệm chính trị trong hoàn thiện thể chế kiến tạo phát triển

Nâng tầm công tác phối hợp, đề cao trách nhiệm chính trị trong hoàn thiện thể chế kiến tạo phát triển

Theo Chinhphu.vn: Chiều 29/9, đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đồng chủ trì Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội với Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ về nội dung, chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

11 giờ trước Thời cuộc

An Giang: Từ cậu bé “đèn dầu” đến nhà “khoa học của Nhà nông”

An Giang: Từ cậu bé “đèn dầu” đến nhà “khoa học của Nhà nông”

Từ một cậu bé sống trong gia cảnh nghèo khó, ông không ngừng nỗ lực vươn lên trong học tập, từng bước trưởng thành trong học thuật, nghiên cứu và nghề nghiệp, trở thành “nhà khoa học của nhà nông”.

11 giờ trước Thời cuộc

Dấu ấn cuộc đời (Phần 12): Trận đấu vòng hai

Dấu ấn cuộc đời (Phần 12): Trận đấu vòng hai

“Nếu một năm chỉ diệt hai tên địch thì giải tán đơn vị đi, một mình tôi làm còn chắc chắn hơn!” – câu tuyên bố đanh thép của chàng sĩ quan đặc công đã mở đầu cho một chuỗi trận đánh luồn sâu đầy táo bạo. Bằng kỷ luật thép và những chiếc “bẫy nổ tự chế” khắc chế cơ giới, Tiểu đoàn 407 đã chứng minh: Chỉ cần quyết chiến, không kẻ thù nào là không thể tiêu diệt.

13 giờ trước Nghiên cứu

Hải Phòng: Chung khảo “Đọc sách hôm nay – Tự hào đất Cảng anh hùng, lan tỏa xứ Đông văn hiến”

Hải Phòng: Chung khảo “Đọc sách hôm nay – Tự hào đất Cảng anh hùng, lan tỏa xứ Đông văn hiến”

Chiều 29/9, tại Nhà hát thành phố Hải Phòng, 10 đội thi tham dự vòng chung khảo với chủ đề “Đọc sách hôm nay – Tự hào đất Cảng anh hùng, lan tỏa xứ Đông văn hiến”. Cuộc thi do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị liên quan tổ chức, dành cho học sinh các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố.

13 giờ trước Văn hóa - Xã hội

Vinamilk đồng hành phổ biến pháp luật, tập huấn livestream, hỗ trợ người dân khai thác hiệu quả môi trường số

Vinamilk đồng hành phổ biến pháp luật, tập huấn livestream, hỗ trợ người dân khai thác hiệu quả môi trường số

Ngày 29/9, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội thảo phổ biến kiến thức pháp luật lĩnh vực thông tin điện tử và tập huấn nghiệp vụ livestream tại tỉnh Lào Cai, với sự đồng hành của Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk).

13 giờ trước Thời cuộc

BÀI ĐỌC NHIỀU
Kiên Giang: Du lịch góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Kiên Giang: Du lịch góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Kỷ niệm 67 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2021) nhớ về người anh Cả của quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng
Kỷ niệm 67 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2021) nhớ về người anh Cả của quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng
Đọc sách: Muôn kiếp nhân sinh
Đọc sách: Muôn kiếp nhân sinh
Chuyện bây giờ mới kể về việc khởi thủy của bộ phim truyện điện ảnh Ký ức Điện Biên
Chuyện bây giờ mới kể về việc khởi thủy của bộ phim truyện điện ảnh Ký ức Điện Biên
Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển kế thừa và phát triển từ Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam
Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển kế thừa và phát triển từ Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam
TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN

© TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN
Cơ quan chủ quản: Viện Nghiên cứu Văn hoá và Phát triển
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 247/GP- BTTTT do Bộ TT&TT cấp ngày 07/5/2021 
Tổng Biên tập: Nguyễn Tiến Dũng
Phó Tổng Biên tập: Lại Đức Hồng
Thư ký Tòa soạn: Nguyễn Danh Hòa
Trụ sở: 17 ngõ 299/27/17 Đại Mỗ, P.Tây Mỗ, TP.Hà Nội
Văn phòng làm việc: Phòng 1106, Toà A14-A1, Nam Trung Yên, đường Nguyễn Chánh, P.Yên Hoà, TP.Hà Nội
Hotline: 0915 323 789
Email: toasoanvanhoaphattrien@gmail.com
Mã số ISSN được cấp: ISSN 3126-3631
© Bản quyền thuộc về Tạp chí Điện tử Văn hóa và Phát triển. Mọi hình thức sao chép, trích dẫn, sử dụng nội dung phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí.

THÔNG TIN TÒA SOẠN - LIÊN HỆ QUẢNG CÁO