TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN
TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN
Video Photo Emagazine Podcast Infographic
Video Photo Emagazine Podcast Infographic
“Đạo Mẫu” trong văn hoá tín ngưỡng dân gian Huế

Thương hiệu - Sản phẩm

“Đạo Mẫu” trong văn hoá tín ngưỡng dân gian Huế

  • Vũ Hảo
  • 17:26 05/02/2023

Đạo Mẫu là nét văn hóa đặc sắc của người Việt thể hiện vị trí, vai trò cao quý của người phụ nữ, người mẹ (Mẫu) qua mọi thời đại đều được trân trọng.

1-y-phuc-nu-cham-pa-1675592234.JPGY phục của tín đồ xác lính vị thần nữ Chăm
 

 

Trong sách Ô Châu Cận Lục (Dương Văn An - 1555) viết tín ngưỡng thờ Mẫu ở vùng Thuận Hóa - Phú Xuân là thờ “Tứ phủ”, khác với miền Bắc thờ “Tam phủ”. Ông miêu tả một buổi sinh hoạt cúng tế có chầu văn tại đoạn sông Kim Trà (tức điện Huệ Nam bên sông Hương) ngày nay. Trong sách “Thượng kinh ký sự”, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (1720 – 1791) cũng tường thuật lại một buổi lên đồng tại Kim Khê (Vinh, Nghệ An) vào năm Tân Sửu 1781. Sơ khởi, đạo Mẫu Thuân - Phú - Huế xuất phát từ hội “Sơn Nam” của những người từ Nam Định vào Huế thời tiền Nguyễn. Năm 1955, Hội Sơn Nam xin đổi tên thành “Hội Thiên Tiên Thánh Giáo Trung Việt”. “Thiên” là huyện Thiên Bản (nay là huyện Vụ Bản, Nam Định); “Tiên” là làng Tiên Hương tức thôn Vân Cát, làng An Thái, xã Kim Thái, Vụ Bản, tỉnh Nam Định (nơi giáng trần lần thứ hai của Liễu Hạnh công chúa). Hiện nay tại 252 đường Chi Lăng TP. Huế có chánh điện của Đạo Mẫu hội Sơn Nam.

2-y-phuc-cua-vi-than-dan-toc-1675592298.JPGY phục của tín đồ xác lính vị thần người Chăm
 

 

Vùng Thuận Hóa - Phú Xuân thờ Thiên y A Na nữ thần người Chăm là một sự kiện chưa bao giờ có trong trong lịch sử. Năm 1915, tập san BAVH (Đô Thành Hiếu Cổ) đăng bài của H. Délétie tường thuật về cảnh tượng cúng bái trong điện Huệ Nam (còn gọi là điện Ngọc Trản) có tiêu đề: La fête du Ruoc-sac de la Déesse Thiên-Y-A-Na au temple Huê-Nam (Lễ rước sắc của nữ thần Thiên Y A Na ở điện Huệ Nam). Núi Ngọc Trản theo truyền thuyết là nơi Thánh mẫu Thiên y A Na giáng trần; cách cầu Tuần hiện nay khoảng 300m thuộc địa phận làng Hải Cát (Hương Trà, Thừa Thiên - Huế). Năm Nhâm Tuất 1802, vua Gia Long sắc phong (hiện thờ ở điện Huệ Nam) ban cho Mẫu danh hiệu “Thiên Y A Na Diễn Ngọc Phi”. Sự kiên lịch sử này khẳng định “Thượng thiên Thánh Mẫu” trong Tứ phủ không phải là Thánh Mẫu Liễu Hạnh mà là vị Thánh Mẫu “người Chăm” – Thiên Y A Na. Vua Ðồng Khánh còn đưa cuộc lễ tháng 3 và tháng 7 âm lịch hàng năm tại đây lên hàng quốc lễ.

3-y-phuc-nam-mang-hoa-1675592336.JPGY phục của nam tín đồ mạng hoả
 

 

Nói lên sự linh thiêng của Thánh Mẫu Thiên Y A Na trong dân gian lưu truyền một giai thoại về Ngọc Trản Sơn Từ kể rằng vua Minh Mạng một lần lên đây đã đánh rơi chén ngọc xuống sông Hương tưởng không cách gì lấy lại được; bỗng dưới sông một con rùa lớn bằng chiếc chiếu nổi lên miệng ngậm chén ngọc trả lại cho nhà vua. Vào tháng Ba và tháng Bảy âm lịch, lễ hội điện Huệ Nam tổ chức trong 3 ngày với nhiều nghi lễ hoành tráng. Những “xác lính” của Mẫu (đồng cô, bóng cậu) thuộc mọi tầng lớp trong xã hội, khắp cả nước về đây.

 

4-y-phuc-nu-mang-thuy-1675592383.JPGY phục của nữ tín đồ mạng thuỷ
 

 

Không gian “hầu đồng” Huế có đến 12 giá hầu; tái hiện lại hình tượng các vị thánh từ “tứ phủ” xuống trần gian cứu nhân độ thế. Một đặc điểm hiếm có ở đạo Mẫu là tất cả các những ai mang “xác lính” đến đây đều bình đẳng. Từ ngôi sao giải trí hạng A, vị giáo sư tiến sĩ đến anh nông dân, chị tiểu thương đều bình đẳng, ai đến trước ngồi trước; không tổ chức thứ bậc; không phân biệt giàu nghèo. Bên ngoài dân gian ở Huế làng xã nào cũng có điện, đền, am do tư nhân tự xây dựng bằng tiền bạc cá nhân; Một số gia đình vừa thờ Thánh mẫu Thiên Y Ana, còn thờ Vân Hương thánh mẫu Liễu Hạnh; do tổ tiên họ từ Nam Địng vào. Tín ngưỡng thờ Mẫu vùng Thuận Hóa- Phú Xuân có sự giao thoa giữa hai nền văn hóa Việt và Chăm; những điệu múa hát, y phục đan xen, tương đồng về yếu tố âm nhạc, vũ đạo và trang phục.

5-y-phuc-nu-mang-hoa-1675592481.JPGY phục của nữ tín đồ mạng hoả
 
6-le-hau-dong-tai-hue-1675592533.jpgLễ hầu đồng Điện Huệ Nam được phủ sóng Internet sang Âu Mỹ 
 
Đạo Mẫu Đạo Mẫu hội Sơn Nam Thiên y A Na Thiên Y A Na Diễn Ngọc Phi
  • Chia sẻ Facebook
  • Chia sẻ Twitter
  • Chia sẻ Pinterest
In
Cùng chủ đề
Hội khỏe Phù Đổng Phú Thọ: Sức trẻ trên sân bóng chuyền nữ cụm Vĩnh Yên Văn hóa - Xã hội
Hội khỏe Phù Đổng Phú Thọ: Sức trẻ trên sân bóng chuyền nữ cụm Vĩnh Yên

Những pha cứu bóng lăn xả, cú bật cao trên lưới, tiếng reo hò từ khán đài và niềm vui...

Chùm ảnh: Sôi nổi chung kết bóng đá nam tiểu học, nữ THPT tại Hội khỏe Phù Đổng tỉnh Phú Thọ lần thứ I năm 2026 Văn hóa - Xã hội
Chùm ảnh: Sôi nổi chung kết bóng đá nam tiểu học, nữ THPT tại Hội khỏe Phù Đổng tỉnh Phú Thọ lần thứ I năm 2026

Những pha tranh bóng quyết liệt, bước chạy đầy quyết tâm và niềm vui vỡ òa sau tiếng còi mãn...

Phú Thọ: Miếu Nội Điện - Dấu ấn hơn 300 năm thờ nữ tướng thời Hai Bà Trưng  Văn hóa - Xã hội
Phú Thọ: Miếu Nội Điện - Dấu ấn hơn 300 năm thờ nữ tướng thời Hai Bà Trưng 

Nằm khép mình giữa vùng quê yên bình của thôn Yên Nội ( trước là thôn Nội Điện), xã Hoàng...

Mới cập nhật
VinFast Kinet: Ngoại hình thể thao, vận hành hứng khởi, tiện ích thực dụng

VinFast Kinet: Ngoại hình thể thao, vận hành hứng khởi, tiện ích thực dụng

Với thiết kế thể thao, động cơ công suất tối đa 5.200 W cùng quãng đường di chuyển tới 145 km, VinFast Kinet đáp ứng đồng thời yêu cầu về cảm xúc cầm lái và tính thực dụng của người dùng trẻ.

7 giờ trước Phát triển bền vững

Vĩnh Long: Tượng đài Chiến thắng Mậu Thân nhắc nhớ một mùa Xuân lịch sử 1968

Vĩnh Long: Tượng đài Chiến thắng Mậu Thân nhắc nhớ một mùa Xuân lịch sử 1968

Giữa không gian đô thị Vĩnh Long, Công viên Tượng đài Chiến thắng Mậu Thân là địa chỉ gợi nhắc về cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 của quân và dân địa phương. Công trình nằm trên trục đường Phó Cơ Điều, trước đây thuộc phường 3, thành phố Vĩnh Long; sau sắp xếp đơn vị hành chính, khu vực này thuộc phường Phước Hậu, tỉnh Vĩnh Long.

8 giờ trước Văn hóa - Xã hội

Vừa đi làm vừa học nghề spa, bí quyết học viên Legacy Academy vẫn vững tay nghề sau khóa học

Vừa đi làm vừa học nghề spa, bí quyết học viên Legacy Academy vẫn vững tay nghề sau khóa học

Không chỉ chú trọng chất lượng đào tạo, Legacy Academy ( 65 Lê Quang Định, Phường Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh) còn xây dựng môi trường học tập linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của nhiều đối tượng học viên. Các lớp học spa buổi tối giúp người học dễ dàng theo đuổi đam mê mà không ảnh hưởng đến công việc hiện tại. Cùng với chương trình thực hành chuyên sâu và định hướng đào tạo bám sát thực tế, đây là một trong những yếu tố tạo nên sự khác biệt của Legacy Academy trong lĩnh vực đào tạo spa.

8 giờ trước Cần biết

TP. Hồ Chí Minh: Xã Đông Thạnh tạo đồng thuận bảo vệ an ninh ngay từ cơ sở

TP. Hồ Chí Minh: Xã Đông Thạnh tạo đồng thuận bảo vệ an ninh ngay từ cơ sở

Giữ vững an ninh, trật tự, phát huy vai trò của người dân trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc đang góp phần tạo môi trường ổn định để xã Đông Thạnh phát triển kinh tế - xã hội. Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2026 tiếp tục cho thấy sức mạnh của sự đồng thuận bảo vệ an ninh nhân dân ngay từ cơ sở.

8 giờ trước Văn hóa - Xã hội

Gia Lai: Nâng cao chất lượng dịch vụ viễn thông, hỗ trợ khách hàng

Gia Lai: Nâng cao chất lượng dịch vụ viễn thông, hỗ trợ khách hàng

Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng đi sâu vào đời sống, chất lượng dịch vụ viễn thông không chỉ là yếu tố tiện ích mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến công việc, học tập, sản xuất và kinh doanh của người dân. Tại Gia Lai, việc nâng cao tốc độ tiếp nhận, xử lý yêu cầu cùng sự chủ động của đội ngũ kỹ thuật đang góp phần cải thiện trải nghiệm khách hàng và nâng cao chất lượng dịch vụ.

8 giờ trước Văn hóa - Xã hội

Người cao tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội 540.000đồng/tháng, thủ tục thế nào?

Người cao tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội 540.000đồng/tháng, thủ tục thế nào?

Quy định mới nêu rõ điều kiện, mức hưởng và trình tự thực hiện trợ cấp hưu trí xã hội, trong đó người từ đủ 75 tuổi có thể được hưởng 540.000 đồng/tháng nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

10 giờ trước Văn hóa - Xã hội

Pin iPhone 18 Pro Max có thực sự tốt hơn thế hệ trước ?

Pin iPhone 18 Pro Max có thực sự tốt hơn thế hệ trước ?

Thời lượng pin có thể tạo ra khác biệt đáng kể trong trải nghiệm sử dụng một chiếc smartphone cao cấp. Sự xuất hiện của iPhone 18 Pro Max vì thế cũng đặt ra câu hỏi về mức độ cải thiện so với thế hệ tiền nhiệm.

12 giờ trước Phát triển bền vững

Phú Thọ: Làng văn hóa kiểu mẫu Quảng Cư cần được quan tâm phát triển

Phú Thọ: Làng văn hóa kiểu mẫu Quảng Cư cần được quan tâm phát triển

Năm 2023, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc cũ (nay được sáp nhập thành tỉnh Phú Thọ) giao thí điểm xây dựng 3 Làng Văn hóa kiểu mẫu (LVHKM) ở thôn Hoàng Chung (xã Đồng Ích), thôn Vân Nam (xã Vân Trục) và thôn Quảng Cư (xã Quang Sơn)- đây là những thôn có nhiều nét văn hóa truyền thống lâu đời, luôn đi đầu trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa, có thể phát triển du lịch cộng đồng…

12 giờ trước Văn hóa - Xã hội

Hoàng giáp Đặng Văn Thụy – Người mang “vạn quyển sách” từ lò rèn Nho Lâm đến Quốc Tử Giám

Hoàng giáp Đặng Văn Thụy – Người mang “vạn quyển sách” từ lò rèn Nho Lâm đến Quốc Tử Giám

Cuộc đời Đặng Văn Thụy trải dài qua một trong những giai đoạn biến động nhất của lịch sử Việt Nam. Ông sinh đúng năm thực dân Pháp nổ súng xâm lược; trưởng thành khi phong trào Cần Vương bùng nổ; đỗ Hoàng giáp giữa lúc phong trào Duy Tân đang hình thành; đứng đầu Quốc Tử Giám khi Nho học mất dần vị thế; và sống đến khi xã hội Việt Nam đã bước sâu vào những chuyển động hiện đại.

13 giờ trước Nghiên cứu

Hồ sơ số 96/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội của Đại đội trưởng Trần Quang Trí

Hồ sơ số 96/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội của Đại đội trưởng Trần Quang Trí

Với Đại đội trưởng Trần Quang Trí, sự trở về trước hết có thể bắt đầu từ một cái tên. Sau đó là ngày sinh, quê quán, đơn vị, hai tấm bằng khen, cuốn sổ công tác, những bài thơ, hình vẽ và danh sách đồng đội. Từng mảnh tư liệu nhỏ đang được ghép lại để tái hiện chân dung một người lính từng sống, chiến đấu, mơ ước và yêu quê hương như bao thanh niên Việt Nam trong chiến tranh.

13 giờ trước Văn hóa - Xã hội

BÀI ĐỌC NHIỀU
Kiên Giang: Du lịch góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Kiên Giang: Du lịch góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Kỷ niệm 67 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2021) nhớ về người anh Cả của quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng
Kỷ niệm 67 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2021) nhớ về người anh Cả của quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng
Đọc sách: Muôn kiếp nhân sinh
Đọc sách: Muôn kiếp nhân sinh
Chuyện bây giờ mới kể về việc khởi thủy của bộ phim truyện điện ảnh Ký ức Điện Biên
Chuyện bây giờ mới kể về việc khởi thủy của bộ phim truyện điện ảnh Ký ức Điện Biên
Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển kế thừa và phát triển từ Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam
Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển kế thừa và phát triển từ Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam
TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN

© TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN
Cơ quan chủ quản: Viện Nghiên cứu Văn hoá và Phát triển
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 247/GP- BTTTT do Bộ TT&TT cấp ngày 07/5/2021 
Tổng Biên tập: Nguyễn Tiến Dũng
Phó Tổng Biên tập: Lại Đức Hồng
Thư ký Tòa soạn: Nguyễn Danh Hòa
Trụ sở: 17 ngõ 299/27/17 Đại Mỗ, P.Tây Mỗ, TP.Hà Nội
Văn phòng làm việc: Phòng 1106, Toà A14-A1, Nam Trung Yên, đường Nguyễn Chánh, P.Yên Hoà, TP.Hà Nội
Hotline: 0915 323 789
Email: toasoanvanhoaphattrien@gmail.com
Mã số ISSN được cấp: ISSN 3126-3631
© Bản quyền thuộc về Tạp chí Điện tử Văn hóa và Phát triển. Mọi hình thức sao chép, trích dẫn, sử dụng nội dung phải được sự đồng ý bằng văn bản của Tạp chí.

THÔNG TIN TÒA SOẠN - LIÊN HỆ QUẢNG CÁO