Lâu rồi tôi ít được nghe tiếng hát của Nguyễn Khánh Ly (Khánh Ly Sao Mai), sau những ấn phẩm: Mùa lá đi qua, Mùa đông không lạnh, Chúc mừng năm mới… và thật bất ngờ khi được nghe lại giọng hát của Ly qua ca khúc viết riêng cho Ly đẹp cả về ca từ, âm nhạc và hình ảnh của MC - như một dấu mốc quan trọng cho sự trở lại sân khấu của Nguyễn Khánh Ly sau nhiều năm dành thời gian cho con đường học vấn.
“Lung linh sắc hương giữa ngàn hoa/ Sắc kiêu sa, hương ngọt ngào, dịu dàng… Em/ Ngây thơ sáng trong, em thuần khiết/ Thuỷ chung sắt son, ấm áp nồng nàn… Em/ Ly - Em, lung linh sắc màu/ Ngát hương thơm, rực rỡ rạng ngời/ Yêu! đam mê mãnh liệt, khát khao cháy bỏng, dịu dàng ân cần…”
Phải nói rằng phần ca từ trong ca khúc không phải là đặc sắc, nhưng chính âm nhạc của Vũ Minh Vương đã làm nên tác phẩm Ly cũng là tên ca sĩ Khánh Ly tuyệt đẹp, khiến người nghe phải nhớ, phải quyến luyến…
Là chị em đồng nghiệp thân thiết như trong một gia đình mà ca sĩ - nhạc sĩ Vũ Minh Vương hiểu được tường tận về Khách Ly từ trong suy nghĩ, lối sống, trong đối nhân xử thế và cuộc sống thường nhật, đồng thời cũng nắm rõ khoảng âm vực đẹp nhất trong giọng hát của Khánh Ly để vẽ nên một giai điệu đẹp. Tôi đặc biệt thích phần vocal cuối của tác phẩm, Vũ Minh Vương đã có những quãng chuyển khéo léo và rất tự nhiên để ca sĩ vừa phiêu vừa khoe được trọn vẹn nội lực trong giọng hát bằng kỹ thuật thanh nhạc điêu luyện, tinh tế của người được đào tạo âm nhạc bác học. Cộng hưởng trong thành công của MV Ly không thể không nhắc tới phần hoà âm, phối khí rất “văn mình” đẹp, nhẹ nhàng và đầy cảm xúc của nhạc sĩ Huyền Trung đã tạo thêm chất xúc tác để Ly đẩy đước cảm xúc bản thân lên cao, và người nghe cảm nhận rõ được sự khát khao cất tiếng hát, vốn bị kìm nén bấy lâu của Ly như vỡ oà, đầy đam mê, quyến rũ. Với tôi, MV Ly là khởi đầu trở lại đẹp như một bản romance.
Ca sĩ Nguyễn Khánh Ly tâm sự: “Là ca sĩ, nhưng trong suốt một thời gian dài, vừa lo cho gia đình, vừa lo việc học hành, khiến Ly không còn thời gian, không dám nhận lời đi diễn nên có lúc rời vào “Tâm bệnh”. Nhất là khi người thầy có ảnh hưởng sâu sắc nhất tới Ly - Giáo sư. NSND Trung Kiên qua đời, là thời gian Ly cảm thấy bị trầm cảm, hụt hẫng, mất đi chỗ dựa về tinh thần. May mắn Ly được GS.NSND Trần Thu Hà (phu nhân của Thày), giang tay giúp đỡ để Ly hoàn thành luận án Tiến sĩ vào năm 2023. Phải nỗ lực lắm, Ly mới tập trung vào việc học tập và tốt nghiệp, vì lúc đó, nơ-ron thần kinh không dành cho việc hát và không hát hay được. Vì vậy, ngay sau khi nhận tấm bằng Tiến sĩ, Ly như được tiếp thêm một nguồn năng lượng mới, Minishow cũng như một phần thưởng cho chính mình và cũng là lời tri ân với công chúng yêu mến giọng hát của Ly”.
Làm Thày cần phải bao dung với trò
Ca sĩ Nguyễn Khánh Ly (Khánh Ly Sao Mai là người thân thiện, chân thành, nhẹ nhàng, tỉ mỉ, chu đáo. Điều này được NSƯT Thu Lan, người Thày gần gũi của Khánh chia sẻ: “Khi Ly tìm gặp tôi, chuẩn bị thi Giọng hát hay Hà Nội, Ly hát hai bài mang âm hưởng ca trù và giành được giải Nhì. Sau này, trong quá trình phấn đấu nỗ lực, Ly tiếp tục được giải Ba - Sao Mai 2011; Giải Nhì cuộc thi hát Thính phòng - Nhạc kịch 2017. Là giảng viên trực tiếp của Ly, tôi rất vui mừng vì sự nỗ lực phấn đấu của em. Giờ Ly đã trở thành đồng nghiệp của tôi, tôi thấy Ly là nghệ sĩ đam mê, xả thân vì nghề, ham học hỏi và là một nhà sư phạm tốt. Ly rất tỉ mỉ, thương học trò, kiên trì, nhẫn nại trong vấn đề đào tạo. Tôi rất ngưỡng mộ những nỗ lực, phấn đấu và vui mừng với thành tựu của Ly. Ngoài thể hiện những tác phẩm kinh điển, thính phòng thì Ly cũng có tố chất về nhạc nhẹ, pop, âm nhạc giải trí. Ở em toát lên niềm đam mê và ý chí nỗ lực vươn lên mạnh mẽ”.
Chính sự nỗ lực của bản thân, sự khích lệ của Thày - Cô, đặc biệt sự động viên của ông xã Ly với câu nói: “Em hãy làm tấm gương cho các con” là những động lực vô cùng quý giá để Ly dấn thân cho nghệ thuật, với một đề tài nghiên cứu cũng khá hóc búa: “Tác phẩm thanh nhạc Nga trong đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam”.
Khi được hỏi điều gì khiến Khánh Ly tâm đắc nhất trong quá trình giảng dạy và nghiên cứu để hoàn thành luận án Tiến sĩ. Ly cho biết: “ Ly thích nhất Chương III của luận án, vì ở chương này, Ly đã tìm và phân tích về một số tác phẩm romance của Nga cũng như đưa ra những luận điểm để chứng minh về những nét tương đồng trong phương pháp sư phạm thanh nhạc của Nga và phương pháp sư phạm thanh nhạc tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Trong đó, áp dụng phương pháp phát triển chất giọng tự nhiên hay còn gọi là phương pháp “đồng nhất âm khu”- nghĩa là làm đều giọng hát cho các quãng giọng mà bắt đầu sẽ là từ phần âm khu trung của giọng hát rồi phát triển ra hai hướng đi lên và đi xuống đến hết tầm cữ của giọng cho những học sinh, sinh viên theo học thanh nhạc chuyên nghiệp. Phương pháp này được áp dụng trong đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp ngay từ năm đầu tiên các em theo học. Việc giữ gìn và phát triển giọng hát tự nhiên nhất của một ca sĩ chuyện nghiệp là điều cần thiết và quan trọng đối với những nhà sư phạm thanh nhạc”.
Trò chuyện cùng Ly, hiểu hơn về cách tiếp cận các nguồn kiến thức để có thêm nhiều tư liệu từ đó tổng hợp, chắt lọc để làm giàu kinh nghiệm và thêm những trải nghiệm quý giá truyền lại cho học trò luôn được Ly coi trọng. Ly cho rằng: “ Khi đi vào giảng dạy, Ly thấy mình cần có kiến thức rộng hơn, đa dạng hơn. Chính trong quá trình học, Ly được vỡ vạc nhiều điều. Ly nghiên cứu nhiều sách nước ngoài cũng như sách của GS.NSND Nguyễn Trung Kiên, Hồ Mộ La. Ly nghĩ, muốn học trò của mình tiến xa thì mình phải có kiến thức rộng, để tìm cho mình một phương pháp giảng dạy riêng và cũng là để nắm bắt từng cá tính học trò, khơi gợi và làm thế nào để các em phát huy được tố chất cũng như sở trường, sở đoản trong giọng hát của mình và để các em yêu, gắn bó lâu dài với nghề. Tuổi trẻ thường hay nông nổi, đứng trên cương vị là một giảng viên, mình nên bao dung. Sự bao dung đó không phải dung túng, mà chúng ta phải giảng lại để học trò hiểu. Chúng ta cũng không nên nhìn một hướng phiến diện mà nên mở lòng để các em có hướng phát triển. Họ vô tình đi lầm đường, nên rất cần có những người thầy chỉ lối, phê bình và khích lệ để họ thay đổi, biết lỗi mà sửa lỗi”.
Minishow Ly - thay lời muốn nói
Tối 21/3/2024, tại Skyline (36A Hoàng Cầu, Hà Nội) sẽ diễn ra Minishow “Ly” của ca sĩ Nguyễn Khánh Ly. Đây là đêm nhạc riêng đầu tiên sau 20 năm theo đuổi âm nhạc chuyên nghiệp của Khánh Ly, đồng thời đánh dấu quyết tâm trở lại với sân khấu biểu diễn.
NSND Đức Long, khách mời của Ly chia sẻ: “Nhận lời Ly tôi thấy mình hơi liều, bởi tôi với Ly cách nhau 2 thế hệ. Tôi rất yêu quý giọng hát của Ly, nhất là khi chỉ dẫn cho em những khúc mắc nghề nghiệp trong thời gian em làm luận án Tiến sĩ, khiến tôi càng yêu quý em hơn về sự ham học hỏi, cầu thị và chân thành. Tôi phát hiện Ly không chỉ hát cổ điển thính phòng mà giọng Ly rất phù hợp với nhạc Pop, nhạc giải trí, nhưng mang tính học thuật. Nhận làm khách mời trong Minishow của Ly, chắc chắn tôi sẽ phải thay đổi bản thân để có thể hoà hợp cùng Ly và để Minishow của Ly sẽ không phụ lòng mong đợi của công chúng, và để khán giả có thể cảm nhận rõ điều tôi nói về Ly là chính xác”.
Minishow “Ly”, do nhạc sĩ - Thạc sĩ Minh Thành làm Giám đốc âm nhạc, biên tập và chịu trách nhiệm về nội dung do chính Nguyễn Khánh Ly đảm nhận. Khách mời của đêm nhạc là NSND Đức Long, ca sĩ - nhạc sĩ Dương Trường Giang, ca sĩ Thu Ba. Trong đêm nhạc, Sao Mai Khánh Ly sẽ thể hiện các ca khúc trữ tình: Như đã dấu yêu (Đức Huy), Bây giờ tháng mấy (Từ Công Phụng), Họa mi hót trong mưa (Dương Thụ), Ly (Vũ Minh Vương), Đã quá xa rồi (Dương Trường Giang), Sợ yêu (Hoàng Nhã), Niệm khúc cuối (Ngô Thụy Miên). Khánh Ly sẽ song ca cùng với NSND Đức Long bài Mùa hè đẹp nhất (Đức Huy), Chợt nhớ (Nhật Trung); hòa giọng cùng tác giả Dương Trường Giang với ca khúc: Đã quá xa rồi. Ngoài ra, học trò của Nguyễn Khánh Ly là Vũ Quang Công (giải Nhất Tiếng hát Hà Nội 2023, giải Nhì Thính phòng toàn quốc 2023) cùng tốp ca nữ sẽ thể hiện tác phẩm Tâm sự người ca sĩ của nhạc sĩ Phú Quang.
Nhạc sĩ Dương Trường Giang cho biết: “Cách đây 9 năm, tôi với vai trò là Giám đốc âm nhạc cho Khánh Ly ở CD Mùa lá đi qua. Hai chị em đã nói với nhau về sự nghiệp tương lai và tôi biết chị sẽ tiếp tục theo dòng nhạc trữ tình. Nhưng trong hành trình của mỗi người chúng ta có những chặng buộc chúng ta phải làm nhiều công việc cần phải làm trước. Khánh Ly là người có chữ tín với lời hứa của mình. Được làm khách mời trong chương trình Giang rất vui và tự hào. Mong chờ đêm nhạc và mong chị đi con đường này tỏa sáng và đẹp hơn”.
“Ly” mà không “Li”, xa để rồi nhớ! quả thực tôi bị ám ảnh khi nghe tiếng hát Khánh Ly trong ca khúc này và tôi tin Minishow “Ly” sẽ mang đến cho công chúng thưởng thức một đêm nhạc nhiều cảm xúc!
