Có những hồ sơ chiến tranh không dày, chỉ vài tờ giấy cũ, một tấm ảnh, một tấm Tổ quốc ghi công. Nhưng phía sau những hiện vật tưởng như lặng im ấy là cả một cuộc đời, một gia đình và một cuộc tìm kiếm kéo dài qua nhiều thế hệ. Hồ sơ của liệt sĩ Trần Tiến Vinh là một trường hợp như thế.
Tờ giấy báo tử gia đình còn lưu giữ đã cũ. Mép giấy sờn rách, nếp gấp hằn sâu, nét mực nhiều chỗ đã nhạt. Nhưng qua gần sáu thập niên, những thông tin căn bản về người liệt sĩ vẫn còn đó.
Theo giấy báo tử, đồng chí Trần Tiến Vinh sinh năm 1939, nhập ngũ tháng 9/1965, cấp bậc, chức vụ được ghi là chiến sĩ. Địa chỉ thân nhân được ghi tại Bồ Lý, Lập Thạch, Vĩnh Phú. Đây là địa danh được ghi theo hồ sơ thời kỳ chiến tranh. Trải qua nhiều lần thay đổi địa giới hành chính, Bồ Lý sau này thuộc huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc. Sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, toàn bộ xã Bồ Lý và thị trấn Đại Đình được sắp xếp thành xã Đại Đình, tỉnh Phú Thọ, chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025.
Một trang khác trong hồ sơ mang tiêu đề “Quá trình công tác” cho biết, trước khi nhập ngũ, ông đã tham gia lao động từ tháng 10/1958. Từ tháng 9/1965 đến tháng 10/1966, phần quá trình công tác trong quân đội được ghi bằng hai chữ giản dị: “Chiến sĩ”. Hồ sơ cũng cho biết ông được truy tặng Huân chương Chiến công.
Chỉ hơn một năm quân ngũ, một quãng thời gian ngắn nếu tính bằng năm tháng của một đời người. Nhưng đó lại là những năm chiến tranh ác liệt, khi lớp lớp thanh niên từ những miền quê miền Bắc rời gia đình lên đường chiến đấu. Trần Tiến Vinh đã ra đi như thế và ông không trở về.
Giấy báo tử ghi liệt sĩ Trần Tiến Vinh hy sinh ngày 1/10/1966. Trong những dòng chữ đã nhuốm màu thời gian có một chi tiết đặc biệt quan trọng đối với hành trình tìm kiếm hiện nay: nơi mai táng được ghi là “nghĩa trang mặt trận”.
Chỉ bốn chữ, nhưng gần sáu mươi năm qua, đó vẫn là một trong những đầu mối ít ỏi mà gia đình có được về nơi người thân của mình đã nằm xuống. “Nghĩa trang mặt trận” ấy ở đâu, thuộc chiến trường nào? Sau chiến tranh, phần mộ của ông có được quy tập về một nghĩa trang liệt sĩ hay được di chuyển đến một địa điểm khác? Những câu hỏi ấy đến nay vẫn chưa có lời giải đầy đủ. Điều day dứt nhất là gia đình vẫn chưa tìm được phần mộ của liệt sĩ Trần Tiến Vinh.
Bởi vậy, những giấy tờ cũ còn lại hôm nay không đơn thuần là kỷ vật. Mỗi dòng chữ, mỗi con số, mỗi địa danh trên đó đều có thể trở thành một đầu mối để lần tìm dấu chân người lính đã hy sinh.
Trong bộ hồ sơ gia đình gìn giữ còn có một lá thư đề ngày 10/12/1968, tức hơn hai năm sau ngày liệt sĩ Trần Tiến Vinh hy sinh. Lá thư báo tin đau xót về sự hy sinh của ông, bày tỏ niềm thương tiếc đối với người đồng đội đã ngã xuống và chia sẻ mất mát với gia đình.
Gần sáu mươi năm sau đọc lại, những dòng chữ ấy vẫn khiến người ta hình dung ngày lá thư được chuyển về quê: một lá thư từ đơn vị, một tờ giấy báo tử, và từ đó một gia đình biết rằng người thân của mình sẽ không trở về.
Giấy báo tử còn ghi khi hy sinh, liệt sĩ Trần Tiến Vinh đã có vợ và hai người con. Những đứa trẻ năm ấy rồi cũng trưởng thành. Thời gian phủ màu lên giấy tờ và ký ức, nhưng câu hỏi người cha, người bác của mình đang nằm nơi đâu vẫn được truyền lại cho thế hệ sau.
Gia đình còn giữ được di ảnh của ông. Trong bức chân dung, Trần Tiến Vinh hiện lên khi còn rất trẻ, khuôn mặt đầy đặn, mái tóc chải gọn, mặc áo sơ mi và thắt cà vạt. Đó không phải hình ảnh một người lính giữa chiến trường, mà là chân dung của một người thanh niên trước ngày ra trận. Bên cạnh di ảnh là Tổ quốc ghi công, giấy báo tử và những tài liệu đã nhuốm màu thời gian. Những hiện vật ấy trở thành sợi dây nối những người đang sống hôm nay với người đã nằm lại chiến trường từ năm 1966.
Chia sẻ về hành trình tìm kiếm, chị Trần Thu Thảo, cháu gái ruột, gọi liệt sĩ Trần Tiến Vinh là bác ruột, cho biết đến nay gia đình vẫn luôn mong mỏi tìm được phần mộ của bác. Nhiều năm đã trôi qua, các thế hệ trong gia đình vẫn lưu giữ những giấy tờ, di ảnh và thông tin liên quan với hy vọng một ngày nào đó có thêm manh mối để xác định được nơi liệt sĩ đang yên nghỉ. Với gia đình, đó không chỉ là mong muốn tìm lại phần mộ của một người thân mà còn là tâm nguyện kéo dài qua nhiều thế hệ.
Từ những tài liệu hiện còn, một số đầu mối cần tiếp tục được đối chiếu, xác minh gồm phiên hiệu đơn vị của liệt sĩ; địa điểm ông hy sinh ngày 1/10/1966; những cán bộ, chiến sĩ cùng đơn vị hy sinh trong thời gian này; vị trí của “nghĩa trang mặt trận” được ghi trong giấy báo tử; các đợt quy tập hài cốt liệt sĩ sau chiến tranh và nơi tiếp nhận những phần mộ được đưa về.
Thời gian càng lùi xa, việc tìm kiếm càng khó khăn. Những người đồng đội cùng thời nếu còn sống nay đều đã cao tuổi; địa danh chiến trường có thể đã thay đổi; những nghĩa trang tạm thời năm xưa có thể không còn dấu tích; người trực tiếp biết câu chuyện cũng ngày một ít đi. Nhưng hy vọng vẫn còn nếu những thông tin này được lan tỏa. Một cựu chiến binh có thể nhận ra tên người đồng đội, một người từng cùng đơn vị có thể nhớ lại trận đánh, hay chỉ một địa danh cũ được nhận ra cũng có thể mở thêm một hướng tìm kiếm.
Gia đình tha thiết mong các cựu chiến binh, đồng đội từng chiến đấu cùng liệt sĩ Trần Tiến Vinh, những người từng công tác tại đơn vị của ông trong khoảng thời gian từ tháng 9/1965 đến tháng 10/1966, hoặc bất cứ ai biết thông tin liên quan đến nơi ông hy sinh ngày 1/10/1966 và địa điểm được ghi trong giấy báo tử là “nghĩa trang mặt trận”, cung cấp thêm thông tin để gia đình có cơ sở tiếp tục tìm kiếm.
Mọi thông tin xin liên hệ chị Trần Thu Thảo, cháu gái ruột, gọi liệt sĩ Trần Tiến Vinh là bác ruột, số điện thoại: 093 672 6345.
Gần sáu mươi năm, những tờ giấy đã úa vàng nhưng cuộc tìm kiếm vẫn chưa khép lại. Mong ước của gia đình vẫn giản dị mà đau đáu: tìm được phần mộ của liệt sĩ Trần Tiến Vinh, biết người thân của mình đang nằm ở đâu, để có một nơi thắp nén hương và một ngày được đón bác trở về với quê hương.
Bởi đôi khi, hành trình tìm lại một người lính đã nằm xuống từ hơn nửa thế kỷ trước lại bắt đầu từ một chi tiết rất nhỏ: một cái tên được người đồng đội già nhận ra, một địa danh chợt được nhớ lại, hay một dòng chữ trên tờ giấy báo tử đã nằm im gần sáu mươi năm.
