Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của ngành xuất bản và nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng đa dạng, các hành vi in lậu, sao chép trái phép, phát hành xuất bản phẩm không rõ nguồn gốc hay lợi dụng hoạt động in để sản xuất hàng giả vẫn diễn biến phức tạp ở nhiều địa phương. Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho các nhà xuất bản và tác giả, tình trạng này còn làm suy giảm niềm tin của độc giả, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn tri thức được lưu hành trong xã hội.
Trong bối cảnh đó, ông Huỳnh Minh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp đã ký ban hành Quyết định số 2086/QĐ-UBND thành lập Đội liên ngành phòng, chống các hành vi vi phạm trong hoạt động in và lợi dụng hoạt động in để sản xuất hàng giả trên địa bàn tỉnh. Đây là bước kiện toàn tổ chức phù hợp với yêu cầu quản lý mới, đồng thời thay thế các quyết định trước đây về phòng, chống in lậu, đáp ứng yêu cầu quản lý sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, Đội liên ngành do lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm nòng cốt, với sự tham gia của đại diện Công an tỉnh, Chi cục Quản lý thị trường, Sở Tài chính cùng các đơn vị chuyên môn liên quan. Mô hình phối hợp này giúp phát huy hiệu quả quản lý liên ngành, tăng cường khả năng phát hiện, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm trong hoạt động in và phát hành xuất bản phẩm.
Nhiệm vụ của Đội liên ngành không chỉ dừng ở việc kiểm tra theo kế hoạch hoặc đột xuất, mà còn thực hiện xử lý hoặc kiến nghị xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật; tổ chức tổng kết, đánh giá kết quả, xây dựng kế hoạch kiểm tra hằng năm và phối hợp cung cấp thông tin cho các cơ quan chức năng khi cần thiết.
Ở góc độ quản lý nhà nước, việc "siết" hoạt động in và phát hành xuất bản phẩm không đơn thuần là tăng cường kiểm tra hay xử phạt. Mục tiêu sâu xa hơn là tạo lập một môi trường xuất bản minh bạch, trong đó các cơ sở hoạt động đúng quy định được bảo vệ, còn những hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, làm giả hoặc phát hành tài liệu trái phép bị ngăn chặn kịp thời.
Điều này có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển văn hóa đọc. Một xã hội đọc sách hiệu quả không chỉ cần nhiều đầu sách hay mà còn cần những xuất bản phẩm bảo đảm chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng và được phát hành hợp pháp. Khi độc giả được tiếp cận các ấn phẩm chính thống, nội dung được kiểm duyệt và bảo đảm bản quyền, niềm tin đối với sách và các sản phẩm xuất bản sẽ được củng cố.
Đồng Tháp được biết đến với nhiều mô hình khuyến đọc trong trường học, thư viện, không gian đọc cộng đồng và các hoạt động xây dựng xã hội học tập, việc tăng cường quản lý lĩnh vực xuất bản góp phần hoàn thiện chuỗi phát triển văn hóa đọc từ khâu sản xuất, phát hành đến tiếp cận của người dân. Hoạt động quản lý hiệu quả sẽ hạn chế sự xuất hiện của sách in lậu, sách giả hoặc tài liệu có nội dung không phù hợp, qua đó bảo đảm môi trường tiếp nhận thông tin lành mạnh cho học sinh, sinh viên và các nhóm độc giả khác.
Trong thời đại số, xuất bản không còn giới hạn ở sách in truyền thống mà đang mở rộng sang nhiều hình thức khác nhau. Điều này đặt ra yêu cầu các cơ quan quản lý phải không ngừng cập nhật phương thức kiểm tra, tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chuyên ngành và ứng dụng công nghệ trong giám sát hoạt động in, phát hành xuất bản phẩm. Việc thành lập Đội liên ngành với sự tham gia của nhiều cơ quan chức năng cho thấy Đồng Tháp đang lựa chọn hướng tiếp cận toàn diện, kết hợp giữa quản lý chuyên môn, bảo đảm an ninh, kiểm soát thị trường và thực thi pháp luật.
Cùng với công tác kiểm tra, việc nâng cao nhận thức của các cơ sở in, phát hành và người dân về quy định của Luật Xuất bản, pháp luật về sở hữu trí tuệ cũng giữ vai trò quan trọng. Khi các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh và độc giả cùng nhận thức rõ tác hại của sách lậu, sách giả đối với sự phát triển của ngành xuất bản và văn hóa đọc, hiệu quả quản lý sẽ được nâng lên từ chính ý thức chấp hành pháp luật của cộng đồng.
