Phát triển văn hóa không chỉ cần những định hướng đúng mà còn đòi hỏi cơ chế phù hợp và điều kiện thực hiện đủ mạnh. Tại Kỳ họp này đã thể hiện quyết tâm cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương khi thông qua nhiều chính sách liên quan trực tiếp đến lĩnh vực văn hóa, từ bố trí vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa đến khuyến khích sáng tạo văn học nghệ thuật và tăng cường bảo tồn di sản. Đây là bước đi thiết thực nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị ngay từ cấp địa phương.
Trong tổng số 31 nghị quyết được thông qua, bên cạnh các quyết sách về đầu tư công, hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển hạ tầng và an sinh xã hội, các chính sách dành cho lĩnh vực văn hóa đã tạo dấu ấn rõ nét. Điều này cho thấy Lào Cai không chỉ quan tâm đến tăng trưởng kinh tế mà còn chú trọng xây dựng nền tảng văn hóa, coi đây là yếu tố quan trọng bảo đảm sự phát triển hài hòa và bền vững.
Điểm nổi bật của kỳ họp là việc HĐND tỉnh ban hành nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách Trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2035. Không đơn thuần là quy định về tài chính, nghị quyết tạo cơ sở pháp lý để địa phương chủ động đầu tư cho bảo tồn và phát huy di sản, phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, xây dựng môi trường văn hóa và nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân.
Ở góc độ phát triển, quyết sách này còn có ý nghĩa tạo điều kiện để các địa phương xây dựng kế hoạch đầu tư trung hạn, sử dụng hiệu quả các nguồn vốn của Trung ương và địa phương, tránh tình trạng đầu tư dàn trải. Trong bối cảnh Nghị quyết số 80-NQ/TW xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là nguồn lực nội sinh và động lực phát triển đất nước, việc hoàn thiện cơ chế phân bổ vốn chính là điều kiện quan trọng để những mục tiêu chiến lược được triển khai bằng những chương trình, dự án cụ thể.
Cùng với việc hoàn thiện cơ chế đầu tư, HĐND tỉnh cũng thông qua quy định về cơ cấu và mức thưởng Giải thưởng Văn học nghệ thuật và Giải thưởng Báo chí tỉnh Lào Cai. Đây không chỉ là chính sách động viên đội ngũ văn nghệ sĩ, nhà báo mà còn góp phần khuyến khích sáng tạo các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật và giá trị xã hội, đóng góp vào việc xây dựng con người, quảng bá hình ảnh và bản sắc văn hóa địa phương.
Một quyết sách khác mang ý nghĩa thiết thực là quy định mức hỗ trợ kinh phí đối với người trực tiếp trông coi, bảo vệ các di tích được Nhà nước xếp hạng. Chính sách này thể hiện sự quan tâm đối với lực lượng đang gìn giữ di sản ở cơ sở, đồng thời tạo thêm điều kiện để nâng cao hiệu quả bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa gắn với phát triển du lịch và giáo dục truyền thống.
Nhìn tổng thể, các chính sách được thông qua lần này đã hình thành chuỗi giải pháp tương đối đồng bộ, từ bảo đảm điều kiện đầu tư, khuyến khích hoạt động sáng tạo đến tăng cường bảo vệ di sản. Đây cũng là ba trụ cột quan trọng trong phát triển văn hóa mà Nghị quyết số 80-NQ/TW đặt ra, hướng tới xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy sức sáng tạo của con người và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa phục vụ phát triển.
Phát biểu bế mạc kỳ họp, đồng chí Hoàng Giang, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh, điều quan trọng không phải là ban hành được bao nhiêu nghị quyết mà là đưa các quyết sách đó nhanh chóng đi vào cuộc sống. Đồng chí yêu cầu UBND tỉnh, các sở, ngành và chính quyền các xã, phường khẩn trương cụ thể hóa các nghị quyết thành chương trình, kế hoạch thực hiện với phương châm “rõ việc, rõ người, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm”, bảo đảm mỗi nhiệm vụ đều có đầu mối chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành cụ thể.
Thông điệp này đặc biệt có ý nghĩa đối với lĩnh vực văn hóa. Những chính sách vừa được ban hành chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi các dự án bảo tồn di sản được triển khai đúng tiến độ, thiết chế văn hóa được đầu tư đồng bộ, đội ngũ sáng tạo được tạo điều kiện phát huy năng lực và người dân được thụ hưởng nhiều giá trị văn hóa hơn. Đó cũng là thước đo thực chất đối với hiệu quả của các quyết sách trong lĩnh vực văn hóa.
Việc HĐND tỉnh Lào Cai đồng thời ban hành nhiều chính sách quan trọng về phát triển văn hóa cho thấy địa phương đang từng bước hoàn thiện nền tảng thể chế để hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 80-NQ/TW. Khi cơ chế được hoàn thiện, nguồn vốn được phân bổ đúng trọng tâm và quá trình tổ chức thực hiện được đẩy mạnh, văn hóa sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là sức mạnh nội sinh, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố bản sắc địa phương và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
