Khi di sản trở thành biểu tượng
Phong Nha-Kẻ Bàng tiếp tục được vinh danh tại nhiều giải thưởng du lịch uy tín trong nước và quốc tế. Sau 23 năm kể từ khi được UNESCO ghi danh lần đầu, du lịch Phong Nha-Kẻ Bàng đã có bước phát triển tích cực, từng bước khẳng định vị thế là một trong những điểm đến du lịch tiêu biểu của Việt Nam.
Với những tiềm năng và lợi thế, ngày 16/7/2026, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 2850/QĐ-UBND công nhận Khu du lịch Phong Nha-Kẻ Bàng là Khu du lịch cấp tỉnh. Theo quyết định, Khu du lịch Phong Nha-Kẻ Bàng có diện tích 167.250,4ha, bao gồm toàn bộ diện tích VQG Phong Nha-Kẻ Bàng và một phần diện tích vùng đệm của di sản thiên nhiên thế giới, thuộc địa bàn các xã Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Điền, Kim Phú và Bố Trạch.
Du lịch Phong Nha-Kẻ Bàng đã có bước phát triển tích cực, từng bước khẳng định vị thế là một trong những điểm đến du lịch tiêu biểu của Việt Nam - Ảnh: VQG PN-KB.
Được biết, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng sở hữu những giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo, hệ thống hang động, đa dạng sinh học và cảnh quan tự nhiên. Khoảng 95% diện tích khu vực Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là rừng tự nhiên, với dân số khoảng 43.500 người.
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới lần đầu vào năm 2003. Năm 2025, Phong Nha - Kẻ Bàng cùng Vườn Quốc gia Hin Nam No của Lào được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới xuyên biên giới.
Giai đoạn 2020 - 2025, VQG Phong Nha - Kẻ Bàng đón hơn 3,6 triệu lượt khách, trong đó có hơn 500 nghìn lượt khách quốc tế. Riêng năm 2025, VQG Phong Nha - Kẻ Bàng đón hơn 900 nghìn lượt khách tham quan, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tổng doanh thu du lịch đạt hơn 1.300 tỷ đồng. Hiện khu vực có 19 tuyến, điểm du lịch đang hoạt động. Ban Quản lý Vườn tổ chức kinh doanh du lịch sinh thái theo 3 hình thức gồm tự tổ chức, liên kết và cho thuê môi trường rừng.
Phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại
Đoàn tàu du lịch "Cố đô Huế - Phong Nha: Hành trình kỳ quan - Di sản thế giới" do Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đầu tư trực tiếp và dự kiến chính thức đưa vào khai thác thương mại từ ngày 28/8/2026 tới đây.
Đoàn tàu được thiết kế hiện đại gồm 08 toa xe với tổng sức chứa 304 hành khách, bao gồm 05 toa ghế mềm xoay 360 độ (56 chỗ/toa), 01 toa VIP 24 chỗ, 01 toa cộng đồng và 01 toa dịch vụ - giải trí. Thiết kế giao diện của tàu và các toa tập trung làm nổi bật các giá trị đặc trưng về văn hóa, du lịch và di sản nổi bật của vùng đất Huế và Quảng Trị, tạo sự khác biệt về nhận diện với các tàu hiện có.
Tàu chạy trên cung đường khoảng 190km, là hành trình kỳ quan-Di sản thế giới qua các ga: Huế-Đông Hà-Mỹ Trạch-Đồng Hới-Thọ Lộc; trong đó mỗi ga là một điểm nhấn như: Huế là điểm đến di sản văn hóa; Mỹ Trạch: ký ức và danh nhân; Đông Hà: điểm đến hòa bình; Đồng Hới: cửa ngõ du lịch biển; Thọ Lộc: cửa ngõ di sản thiên nhiên thế giới. Tại các ga cũng sẽ bố trí các mô hình check-in, các điểm bán hàng OCOP và dọc tuyến hành trình sẽ thiết lập đường tàu-đường hoa tạo cảnh quan để khách trải nghiệm.
Đoàn tàu du lịch "Cố đô Huế - Phong Nha: Hành trình kỳ quan - Di sản thế giới" dự kiến đưa vào khai thác từ ngày 28/8/2026. (Ảnh minh họa).
Hành trình đoàn tàu du lịch Cố đô Huế-Phong Nha như sau: chuyến tàu HQ2 (lượt đi) xuất phát từ Ga Huế lúc 7 giờ 15 phút, đến Ga Thọ Lộc lúc 11 giờ 55 phút; chuyến tàu HQ1 (lượt về) xuất phát từ Ga Thọ Lộc lúc 13 giờ 15 phút, đến Ga Huế lúc 17 giờ 25 phút.
Thông qua sản phẩm mới, các địa phương kỳ vọng mở rộng không gian phát triển du lịch, tăng cường liên kết với Phong Nha-Kẻ Bàng và các điểm đến miền Trung; đồng thời thúc đẩy phát triển hệ sinh thái du lịch đường sắt theo hướng xanh và bền vững.
Từ góc nhìn của UNESCO, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam khẳng định: UNESCO luôn nhấn mạnh việc các di sản được ghi danh không phải là đích đến cuối cùng. Điều thật sự quan trọng là cách các danh hiệu được phát huy để tạo ra những giá trị lâu dài cho người dân và cộng đồng, thông qua đặt văn hóa và di sản vào vị trí trung tâm của các chiến lược phát triển theo hướng bao trùm, có khả năng chống chịu và lấy con người làm trung tâm.
Phát triển du lịch di sản bền vững không đồng nghĩa với việc loại bỏ mọi giới hạn để tạo thuận lợi tối đa cho du khách. Những quy định được xây dựng hợp lý, sự tham gia thực chất của cộng đồng và cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng sẽ góp phần củng cố hiệu quả công tác bảo tồn, nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.
