Giữa cuộc sống bộn bề với những áp lực tâm lý và sự lên ngôi của các giá trị vật chất, hình ảnh một vị tu sĩ bền bỉ với công tác giáo dục, nghiên cứu khoa học và tận tụy trong các hoạt động thiện nguyện đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng. Với tâm nguyện phụng sự nhân sinh, Thượng tọa, Tiến sĩ (TT.TS) Thích Nhuận Quang đã và đang dành trọn cuộc đời mình để lan tỏa những giá trị Chân – Thiện – Mỹ, góp phần xây dựng một xã hội an lạc, nhân văn hơn thông qua những hành động thiết thực, đúng tinh thần “tốt đời, đẹp đạo”.
Hành trình xuất gia và sự nghiệp học vấn bền bỉ nơi cửa thiền
Ngược dòng thời gian về mảnh đất Đà Nẵng những năm cuối thập niên 60, người con mang thế danh Nguyễn Thanh Hải (sinh ngày 18/10/1967) đã sớm bộc lộ túc duyên với cửa thiền. Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống Phật giáo, Thượng tọa chính thức bước vào con đường tu học từ năm 1976 tại chùa Trúc Lâm, thuộc huyện Định Quán (nay là xã Định Quán), tỉnh Đồng Nai. Đây chính là điểm khởi đầu cho một hành trình tu tập đầy tinh tấn, trải dài qua nhiều ngôi tự viện danh tiếng như chùa Viên Ngộ (Khánh Hòa) và chùa Giác Sanh (TP.HCM).
Với sự dẫn dắt của Hòa thượng Bổn sư thượng Ngộ hạ Tánh, Thượng tọa lần lượt thọ giới Sa di tại chùa Giác Sanh vào năm 1981 và thọ giới Tỳ kheo vào năm 1991 tại chùa Ấn Quang – một trung tâm Phật giáo quan trọng của miền Nam. Không chỉ dừng lại ở việc tu tập thiền môn, Thượng tọa còn đặc biệt chú trọng trau dồi tri thức thế gian để làm phương tiện hoằng pháp. Sau khi tốt nghiệp Cao cấp Phật học tại TV Vạn Hạnh (Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM), ngài tiếp tục vươn tầm học thuật với tấm bằng Thạc sĩ Quản lý Tổ chức tại Đại học Apollos (Hoa Kỳ) và học vị Tiến sĩ ngành Giáo dục tại Đại học Giáo dục Quốc tế Paris (Pháp) giai đoạn 2019 – 2021. Đây là minh chứng cho tinh thần cầu học không mệt mỏi, sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa đạo và đời.
Dấu ấn trong công tác Phật sự và những đóng góp thiết thực cho xã hội
Trong suốt nhiều thập kỷ, TT.TS Thích Nhuận Quang đã đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN). Ngài từng giữ nhiều vai trò như Trợ lý Ban Giáo dục Tăng Ni Trung ương, Phó Ban Hoằng pháp GHPGVN TP.HCM, Phó Ban Trị sự kiêm Trưởng Ban Hoằng pháp Quận 12. Ở bất cứ cương vị nào, Thượng tọa cũng luôn tận tụy, đóng góp tâm sức cho sự nghiệp đào tạo tăng tài và truyền bá chánh pháp. Dù hiện tại ngài đã xin từ nhiệm các chức vụ để tập trung vào Phật sự tại tu viện, nhưng những cống hiến của ngài cho sự nghiệp hoằng pháp vẫn luôn được ghi nhận trong lòng Tăng Ni, Phật tử.
Bên cạnh vai trò một vị tu sĩ, Thượng tọa còn là một nhà nghiên cứu có uy tín. Với cương vị Phó Viện trưởng Viện Phát triển Khoa học Công nghệ và Giáo dục, cũng như Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Viện Nghiên cứu, Đào tạo và Phát triển Văn hóa & Du lịch sinh thái, ngài đã nỗ lực kết nối tri thức Phật học với các vấn đề của xã hội. Sự nghiệp của Thượng tọa không chỉ đóng khung nơi giảng đường mà còn lan tỏa mạnh mẽ thông qua những tác phẩm tiêu biểu như đầu sách Tu tập để an lạc giải thoát ngay trong hiện tại xuất bản năm 2021. Đây không chỉ là tài liệu tu tập mà còn được xem như một liệu pháp tinh thần, giúp Phật tử tìm lại sự bình yên, giải tỏa áp lực và chữa lành những tổn thương tâm lý trong cuộc sống hiện đại.
Hạnh nguyện Bồ tát giữa đời thường và tấm lòng nhân ái
Người dân tại Quận 12 và huyện Củ Chi (TP.HCM) từ lâu đã không còn xa lạ với hình ảnh vị thầy trụ trì Chùa Nguyên Ngộ và Tu viện Quảng Giác luôn tất bật với các hoạt động từ thiện. Mang đậm nét mộc mạc, chân chất, Thượng tọa luôn gần gũi, sẻ chia với những mảnh đời cơ nhỡ. Triết lý sống “tốt đời, đẹp đạo” được ngài hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể như những “Bếp cơm nghĩa tình” đỏ lửa mỗi ngày, mang đến hàng nghìn suất ăn miễn phí cho người lao động nghèo và các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Đặc biệt, vào mỗi mùa đại lễ Vu Lan báo hiếu, Thượng tọa luôn chú trọng duy trì các hoạt động văn hóa tâm linh kết hợp thiện nguyện, nhằm khơi dậy truyền thống hiếu đạo và tinh thần tri ân. Bên cạnh đó, trước những biến cố thiên tai, lũ lụt, ngài cùng các Phật tử không quản ngại khó khăn để thực hiện các chuyến cứu trợ kịp thời, mang nhu yếu phẩm và hơi ấm tình người đến với vùng sâu, vùng xa. Đối với ngài, đạo Phật không nằm ở những triết lý cao siêu mà hiện hữu ngay trong hơi ấm của sự sẻ chia, trong ánh mắt hạnh phúc của cụ già neo đơn hay nụ cười của trẻ thơ khi được nhận quà. Sự đức độ và tấm gương sáng của Thượng tọa đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ, kết nối những nhà hảo tâm cùng chung tay vun đắp cho các chương trình an sinh xã hội, để lại dấu ấn sâu đậm về một vị tu sĩ “vì nhân sinh”.
Nhìn lại hành trình hơn 40 năm xuất gia và cống hiến, TT.TS Thích Nhuận Quang đã khẳng định một chân lý: tri thức và lòng từ bi phải luôn song hành để làm đẹp cho đời. Di sản mà ngài xây dựng không chỉ là những công trình vật chất hay học vị cao quý, mà chính là niềm tin và tình yêu thương đã được gieo mầm trong cộng đồng. Ngài chính là nhịp cầu nối liền giữa truyền thống Phật giáo và hơi thở của xã hội hiện đại.
Thông điệp về sự tu tập để có được an lạc ngay trong hiện tại sẽ còn vang vọng mãi, trở thành động lực cho các bậc tu sĩ trẻ và Phật tử trên con đường tìm kiếm chân lý. Cuộc đời của Thượng tọa là minh chứng sống động cho tinh thần dấn thân bền bỉ, nhắc nhở chúng ta rằng: giá trị cao quý nhất của một người xuất gia chính là dùng trí tuệ và lòng từ để xoa dịu nỗi đau, mang lại hạnh phúc cho mọi người. Thượng tọa, Tiến sĩ Thích Nhuận Quang sẽ mãi là một hình ảnh đẹp, một tấm gương “Trí và Đức vẹn toàn” trong lòng những ai mến đạo.
