Từ xưởng quân nhu đến biểu tượng của một ngành công nghiệp
Lịch sử của May 10 khởi nguồn không phải từ những dây chuyền hiện đại hay những đơn hàng quốc tế, mà từ các xưởng may quân nhu thô sơ trong khói lửa chiến tranh. Giữa những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp đầy gian khổ, nhiệm vụ của những người thợ May 10 khi ấy giản dị nhưng thiêng liêng: may áo cho bộ đội, góp phần giữ ấm và giữ vững niềm tin nơi chiến trường.
Nhắc lại chặng đường ấy tại Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Tổng Công ty May 10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định: từ những xưởng may trong hang đá giữa chiến khu đến một thương hiệu vươn ra quốc tế là minh chứng sinh động cho tinh thần tự lực, tự cường của người Việt Nam trong suốt hành trình phát triển đất nước.
Một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử May 10 là ngày 8/1/1959, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Xí nghiệp May 10 – tiền thân của Tổng Công ty ngày nay. Lời căn dặn của Bác: “Tư tưởng thông thì công việc tốt”, “sản xuất phải tiết kiệm” không chỉ là chỉ dẫn trong lao động sản xuất, mà đã trở thành nền tảng văn hóa doanh nghiệp, thấm sâu vào từng đường kim, mũi chỉ suốt nhiều thập kỷ. Chính nền tảng ấy đã giúp May 10 đứng vững trước mọi biến động của thời cuộc, từ thời bao cấp, đổi mới, hội nhập cho đến những cú sốc toàn cầu gần đây.
Bản lĩnh May 10 trong dòng chảy kinh tế nhiều biến động
Trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt với đứt gãy chuỗi cung ứng, suy giảm nhu cầu tiêu dùng và áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, ngành dệt may Việt Nam nói chung chịu nhiều sức ép chưa từng có. Tuy nhiên, như Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá, chính trong khó khăn ấy, bản lĩnh của các doanh nghiệp trụ cột được thể hiện rõ nét – và May 10 là một trong những điển hình tiêu biểu.
Năm 2025, Tổng Công ty May 10 đạt doanh thu hơn 5.100 tỷ đồng, lợi nhuận tăng trưởng hai con số, kim ngạch xuất khẩu vượt 200 triệu USD, thu nhập bình quân người lao động đạt trên 11 triệu đồng/tháng. Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả sản xuất – kinh doanh, mà còn cho thấy năng lực điều hành linh hoạt, khả năng thích ứng nhanh với thị trường của một doanh nghiệp đã trải qua tám thập kỷ thăng trầm.
Đáng chú ý, khi thị trường xuất khẩu gặp khó khăn, May 10 chủ động quay lại khai thác thị trường nội địa hơn 100 triệu dân – một bước đi chiến lược được Thủ tướng đánh giá là “đúng và trúng”, phù hợp với định hướng phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ của đất nước.
Không chỉ dừng ở sản xuất, May 10 đang từng bước dịch chuyển từ mô hình gia công truyền thống sang các mô hình có giá trị gia tăng cao hơn, hướng tới làm chủ thiết kế, thương hiệu và chuỗi cung ứng. Đây là con đường khó, nhưng tất yếu để nâng tầm vị thế doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Con người – giá trị cốt lõi làm nên sức bền 80 năm
Điểm khác biệt lớn nhất của May 10, như nhiều nhà nghiên cứu văn hóa doanh nghiệp nhận định, không nằm ở quy mô hay công nghệ, mà ở triết lý phát triển lấy con người làm trung tâm. Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm ngày thành lập (1946–2026), ông Thân Đức Việt – Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 – nhấn mạnh: May 10 không chỉ là một doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh, mà là một mô hình phát triển bền vững, nơi người lao động được coi là tài sản quý giá nhất.
Từ rất sớm, May 10 đã xây dựng hệ thống phúc lợi toàn diện như trường mầm non cho con em công nhân, cơ sở y tế tại chỗ, trường đào tạo nghề, cùng các chính sách hỗ trợ học tập và chăm sóc sức khỏe lâu dài. Những điều tưởng chừng “ngoài sản xuất” ấy lại chính là nền móng giữ chân người lao động, tạo nên sự gắn bó bền chặt qua nhiều thế hệ.
Chính từ những con người bình dị ấy – những người thợ cần mẫn, những cán bộ kỹ thuật, quản lý tận tụy – đã làm nên một May 10 “bình thường mà phi thường”, bền bỉ đi cùng đất nước suốt 80 năm.
Cũng tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi kép xanh và số, coi đây là “mệnh lệnh của thời đại”, đồng thời đặt kỳ vọng May 10 không chỉ là doanh nghiệp may mặc, mà phải vươn lên trở thành tập đoàn thời trang quốc tế. Về phía doanh nghiệp, ông Thân Đức Việt khẳng định khát vọng đến năm 2030 đưa kim ngạch xuất nhập khẩu của May 10 đạt 1 tỷ USD, xây dựng thương hiệu có vị thế vững chắc trên bản đồ thời trang thế giới, đồng hành cùng khát vọng phát triển giàu mạnh, hùng cường của đất nước.
Đó không phải là những tuyên ngôn mang tính khẩu hiệu, mà là mục tiêu được xây dựng trên nền tảng 80 năm lịch sử, văn hóa doanh nghiệp bền vững và niềm tin vào con người. Tám mươi năm đã qua, “sợi chỉ vàng” của May 10 vẫn đang tiếp tục được nối dài. Trong từng sản phẩm, từng câu chuyện đời thợ, hiện lên một chân lý giản dị: chính những con người bình thường, khi được đặt trong một môi trường nhân văn và nuôi dưỡng khát vọng lớn, sẽ tạo nên những điều phi thường. Và đó có lẽ là di sản lớn nhất mà May 10 để lại cho ngành dệt may Việt Nam và cho tiến trình phát triển của đất nước.
