Trong bối cảnh Hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số mạnh mẽ và yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, tổ chức đảng giữ vai trò trung tâm trong lãnh đạo, định hướng, huy động hệ thống chính trị và cộng đồng góp phần đưa An Giang phát triển bứt phá trong giai đoạn mới đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 2 con số, tăng trưởng GRDP của tỉnh năm 2026 đạt 10,71%.
Trong tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam, tư tưởng “lấy dân làm gốc” được coi là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người khẳng định: “Không có lực lượng nhân dân thì việc nhỏ mấy, dễ mấy làm cũng không xong”. Điều đó cho thấy, để thực sự “lấy dân làm gốc” các cấp ủy Đảng cần phải luôn tôn trọng và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân; phải vì lợi ích của nhân dân mà phục vụ.
Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh An Giang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 cũng đã nêu rõ, An Giang cần tập trung xây dựng Đảng về đạo đức, thực hiện nghiêm chuẩn mực đạo đức cách mạng, đạo đức công vụ phụng sự và đề cao vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, quán triệt sâu sắc quan điểm “Dân là gốc”.
Với quan điểm sâu sắc “dân là gốc” cùng với “trọng dân, gần dân, hiểu dân,..” đã cho chúng ta thấy Đảng bộ tỉnh An Giang coi đó là sợi chỉ đỏ xuyên suốt, khẳng định bản chất cách mạng và nền tảng vững chắc của tổ chức Đảng, luôn kiên định quan điểm “lấy dân làm gốc” là kim chỉ nam cho sự thịnh vượng và phát triển. Đồng thời, cũng cho thấy Đảng bộ tỉnh An Giang xác định xây dựng Đảng không chỉ là chỉnh đốn nội bộ, nâng cao năng lực quản lý mà quan trọng nhất là xây dựng mối quan hệ máu thịt bền chặt giữa Đảng với Nhân dân, kết nối ý Đảng với lòng dân tạo thành sức mạnh nội sinh, sự đồng thuận của quần chúng Nhân dân trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội.
Do đó, để xây dựng mối quan hệ máu thịt bền chặt giữa Đảng với Nhân dân, biến ý Đảng thành lòng dân và sức mạnh của toàn xã hội, trong thực thi công vụ, mỗi cán bộ, đảng viên phải có văn hóa “trọng dân”, bởi, Đảng ta xác định: văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực và nguồn lực nội sinh quan trọng của phát triển bền vững; con người vừa là chủ thể, vừa là trung tâm, vừa là mục tiêu cao nhất của sự phát triển. Vậy nên, văn hóa “trọng dân” của mỗi cán bộ, đảng viên không phải là một khẩu hiệu lý thuyết, mà là sự chuyển hóa sâu sắc từ nhận thức thành hành động thực tiễn: Lấy sự hài lòng, ấm no và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo năng lực, phẩm giá của người cán bộ, đảng viên.
Tuy nhiên, nhìn vào thực tiễn xây dựng Đảng thời gian qua của Đảng bộ tỉnh An Giang, bên cạnh những thành tựu rất đáng tự hào, chúng ta thấy, nhiệm kỳ 2020 - 2025, cấp ủy và ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật 90 tổ chức đảng và 2.127 đảng viên (2). Từ ngày 1/7/2025, các đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy thi hành luật kỷ luật đối với 02 tổ chức đảng, 28 đảng viên (đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy thi hành kỷ luật 12 đảng viên, cấp cơ sở kỷ luật 12 đảng viên, cấp chi bộ kỷ luật 4 đảng viên), trong đó có 4 chi ủy viên. Cụ thể: khiển trách 01 tổ chức đảng, cảnh cáo 01 tổ chức đảng, khiển trách 18 đảng viên, cảnh cáo 03 đảng viên, cách chức 01 đảng viên và khai trừ 06 đảng viên.
Qua 3 năm (2023, 2024, 2025) kiểm tra, giám sát của Đảng, các cấp ủy đã xử lý kỷ luật 159 đảng viên; Ủy ban kiểm tra các cấp kỷ luật 71 tổ chức Đảng bằng hình thức: khiển trách 46 tổ chức, cảnh cáo 25 tổ chức và kỷ luật 1.144 đảng viên với các hình thức: khiển trách 754 đảng viên, cảnh cáo 232 đảng viên, cách chức 32 đảng viên, khai trừ 126 đảng viên, đình chỉ sinh hoạt Đảng 152 trường hợp, chuyển cơ quan điều tra 117 trường hợp. (3).
Quý I năm 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xử lý kỷ luật 01 tổ chức đảng bằng hình thức khiển trách; thi hành kỷ luật 01 đảng viên. Các đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy thi hành kỷ luật 11 đảng viên; cấp cơ sở thi hành kỷ luật 01 đảng viên; chi bộ thi hành kỷ luật đảng viên bằng các hình thức: khiển trách 15 đảng viên, cảnh cáo 02 đảng viên, cách chức 01 đảng viên, khai trừ 03 đảng viên.
Ủy Ban kiểm tra Tỉnh ủy thi hành kỷ luật 05 đảng viên; Ủy Ban kiểm tra các đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy thi hành kỷ luật 28 đảng viên; Ủy Ban kiểm tra các đảng ủy cơ sở kỷ luật bằng hình thức khiển trách 17 đảng viên, cảnh cáo 03 đảng viên, cách chức 01, khai trừ 16 đảng viên.
Tháng 7 năm 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy thi hành kỷ luật đối với Ban Thường vụ Huyện ủy Châu Phú nhiệm kỳ 2015 - 2020 và cá nhân liên quan; kỷ luật Ban cán sự đảng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên Giang, nhiệm kỳ 2020 - 2025 và cá nhân liên quan.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, Thanh tra tỉnh phát hiện sai phạm, kiến nghị thu hồi nộp ngân sách nhà nước 60,6 tỷ đồng, xử lý khác 4,6 tỷ đồng, xử lý hành chính đối với 33 tổ chức, 200 cá nhân và 187 kiến nghị chấn chỉnh về chủ trương; chuyển cơ quan điều tra tiếp tục xử lý 2 vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự (4). Đảng ủy xã Vĩnh Bình đình chỉ sinh hoạt đảng đối với 01 đảng viên bị khởi tố điều tra về tội gây rối trật tự công cộng tại chi bộ ấp Bình An, tham mưu đưa 07 đảng viên không còn đủ tư cách ra khỏi Đảng (5); Đảng bộ phường Vĩnh Thông thi hành kỷ luật 02 đảng viên với hình thức 01 khai trừ và 01 cảnh cáo (6),...
Nguyên nhân dẫn đến thực trạng đáng buồn trên, Đảng bộ tỉnh An Giang cũng đã thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế, đó là, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị có lúc, có nơi chưa được coi trọng đúng mức. Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của một số tổ chức cơ sở đảng còn hạn chế; một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa thực hiện nghiêm các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình. Công tác tự kiểm tra, phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở một số cơ quan, tổ chức, đơn vị vẫn còn là khâu yếu.
Cùng với đó, tính tiên phong, gương mẫu, ý thức trách nhiệm, sự tâm huyết của một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức chưa cao, công tác quản lý đảng viên ở một số nơi còn hạn chế. Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa được ngăn chặn, đẩy lùi hiệu quả; một số cán bộ, công chức ngại đấu tranh với những biểu hiện sai phạm, tiêu cực; tình trạng cán bộ, đảng viên vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, phải xử lý kỷ luật, xử lý hình sự, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của Đảng và niềm tin của nhân dân.
Đồng thời năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của một số tổ chức đảng chuyển biến chưa mạnh, tính chủ động, sáng tạo còn hạn chế; xuất hiện tình trạng cán bộ, đảng viên thiếu năng động, sáng tạo, sợ trách nhiệm ở một số ngành, địa phương. Trách nhiệm của người đứng đầu một số nơi chưa phát huy đúng mức. Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình có lúc, có nơi còn hình thức, chưa đi vào chiều sâu. Thực hiện công tác kiểm tra, giám sát còn một số mặt chưa toàn diện; công tác nắm tình hình, kiểm tra, giám sát ở một số địa bàn, lĩnh vực đôi lúc chưa kịp thời, chậm phát hiện tổ chức đảng, đảng viên có vi phạm, khuyết điểm. Công tác phối hợp giữa Mặt trận với chính quyền, các tổ chức thành viên có nhiều đổi mới, nhưng vẫn còn một số lĩnh vực bức xúc của nhân dân chưa được phát hiện, giải quyết kịp thời. Một số cuộc vận động, phong trào thi đua hiệu quả chưa cao, nhân rộng điển hình còn chậm.
Theo ThS. Phạm Thị Thơm, Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị Tôn Đức Thắng, sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, một bộ phận cán bộ, đảng viên còn biểu hiện làm việc theo thói quen, chưa tuân thủ đầy đủ quy trình, đùn đẩy trách nhiệm, ngại va chạm trong các vấn đề phức tạp về dân tộc, tôn giáo, an ninh trật tự. Vẫn còn tình trạng “nể nang, né tránh” trong xử lý vi phạm; hiện tượng “trên nóng - dưới chưa nóng”, còn biểu hiện “đẩy việc lên trên”, xử lý công việc chậm, chưa thực sự coi trọng công tác dân vận chính quyền.
Song song đó, vẫn còn tồn tại tư duy nhiệm kỳ, tâm lý “làm đủ phần việc”, ngại đổi mới, thiếu kỹ năng xử lý tình huống trong môi trường số, chưa chủ động tìm mô hình phù hợp với đặc thù địa bàn; một số cán bộ chưa thực sự gần dân, thiếu tinh tế trong ứng xử với đồng bào dân tộc, tôn giáo; thiếu bản lĩnh, chưa hòa hợp được vận hành chính quyền mới, còn ngại khó, thích làm theo lối quen cũ; kỹ năng chính trị, hành chính, kỹ năng số của đội ngũ cán bộ cơ sở chưa đồng đều. Một số cán bộ trẻ thiếu cọ xát thực tế, trong khi một số cán bộ lớn tuổi lại hạn chế về công nghệ số và phương pháp làm việc mới; môi trường văn hóa công vụ chưa thật sự trở thành lực đẩy lan tỏa các giá trị kỷ cương, trách nhiệm, sáng tạo, nghĩa tình; vẫn còn biểu hiện hình thức, nể nang, ngại đổi mới.
Một số cấp ủy cơ sở chưa coi trọng đúng mức trong công tác xây dựng Đảng do quá chú trọng vào chuyên môn sản xuất - kinh doanh mà xem nhẹ việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đảng viên. Công tác giáo dục ý thức “vì nhân dân phục vụ” đôi khi còn chung chung, hình thức.
Việc cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng vào thực tiễn ở một số địa phương còn lúng túng. Cơ chế kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định nêu gương chưa thường xuyên, thiếu tính chủ động. Sự thay đổi về mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi năng lực hành chính rất cao, nhưng năng lực của một bộ phận cán bộ cơ sở chưa đồng đều; cán bộ trẻ thiếu cọ xát thực tế, trong khi cán bộ lớn tuổi còn lúng túng trước công nghệ số và phương pháp quản trị hiện đại,… ThS. Phạm Thị Thơm, nhận định.
Đồng quan điểm, Phó bí thư thường trực Đảng ủy xã Vĩnh Bình, Võ Thanh Xuân, cho biết, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ ở địa phương, năng lực cụ thể hóa thực hiện Nghị quyết của Đảng ủy ở một số cơ quan, đơn vị có mặt còn hạn chế. Một số cán bộ, công chức tinh thần trách nhiệm, tính quyết liệt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ chưa cao. Công tác quản lý địa bàn từng lúc, từng nơi chưa chặt chẽ, thiếu quyết liệt.
Là người thường xuyên tham gia các hoạt động tranh tụng tại tỉnh An Giang (cũ), An Giang (mới), luật sư Đoàn Công Thiện, nguyên Trưởng Văn phòng luật sư Đoàn Công Thiện, phường Rạch Giá, nhìn nhận, từ những vụ việc tiêu cực qua kênh thông tin truyền thông cho thấy, ý thức về Đảng của một bộ phận cán bộ, đảng viên đã bị suy thoái nghiêm trọng, lý tưởng phục vụ Nhân dân không mang ý nghĩa đúng bởi động cơ không trong sáng. Nếu như trong kháng chiến, mục tiêu đánh đuổi quân xâm lược, lật đổ ngụy quyền giành độc lập cho dân tộc là động lực thúc đẩy người cán bộ, đảng viên sẵn sàng và chấp nhận hy sinh đi đầu gương mẫu trong hoạt động cách mạng, thì ngày nay, một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chỉ vì vụ lợi, lợi ích cá nhân đã vi phạm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước để rồi phải vướng vòng lao lý, tù tội.
Từ những nhận định, đánh giá của Đảng bộ tỉnh An Giang, của các chuyên gia, chúng ta thấy rằng, trong thời gian qua, công tác giáo dục văn hóa “trọng dân” cho cán bộ, đảng viên của các cấp ủy Đảng đang bị xem nhẹ, chưa được chú trọng đúng mức nên đã dẫn đến một số hậu quả không mong muốn. Từ đó, chúng ta thấy rằng, việc giáo dục và phát huy văn hóa “trọng dân” của mỗi cán bộ, đảng viên trong thực thi công vụ, trong sinh hoạt đời thường là hết sức cần thiết, bởi đó chính là mạch nguồn nuôi dưỡng sức sống, uy tín và năng lực lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh An Giang trước quần chúng nhân dân.
Trong bối cảnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt 10,71% và vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới, mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên An Giang cần tự soi, tự sửa, biến tinh thần “trọng dân” thành hành động thực chất trong từng công việc hằng ngày. Chỉ khi lòng dân đồng thuận, khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố vững chắc thì mọi khó khăn, thách thức sẽ được vượt qua, đưa An Giang phát triển bứt phá, văn minh và thịnh vượng.
Còn tiếp:
Bài 2: An Giang - Xây dựng hệ giá trị người cán bộ, đảng viên tiên phong, gương mẫu, văn hóa “trọng dân” đáp ứng yêu cầu phát triển
Tài liệu tham khảo:
(*): Đề án 02, Đề án Tỉnh ủy An Giang năm 2026
(1): Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, NXB.Chính trị quốc gia Sự thật, H.2016, tr.90
(2): Tham luận Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng trong Đảng bộ tỉnh An Giang của Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy An Giang.
(3): Báo cáo sơ kết thực hiện kết luận số 34 – KL/TW, ngày 18/4/2022 của Bộ Chính trị về chiến lược công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đến năm 2030)
(4):https://thuonghieucongluan.com.vn/an-giang-thanh-tra-chuyen-2-vu-viec-sang-co-quan-dieu-tra-a334469.html
(5) Báo cáo của Đảng ủy xã Vĩnh Bình 6 tháng đầu năm 2026
(6): Báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ quý III và một số nhiệm vụ trọng tâm quý IV năm 2026 của Đảng ủy phường Vĩnh Thông
