1. Những ngày ở trường
Khi diễn tập chỉ huy – tham mưu một bên hai cấp, lúc tôi đóng vai người chỉ huy...
Đồng chí đạo diễn cuối cùng (đạo diễn đáy) trong vai chỉ huy cấp dưới gọi điện báo cáo tình huống: "Địch xuất hiện... địch đánh hướng... địch đột nhập..." rồi bất ngờ cúp máy (bỏ máy)! Vì biết khi về học, tôi đã là cán bộ cấp trung đoàn trải qua chiến trường thực tế, nên giáo viên muốn ra tình huống như vậy để thị uy học viên.
Ngay lập tức, tôi cầm máy gọi cho Tham mưu trưởng, hạ lệnh: Bắt buộc người chỉ huy cấp dưới phải nắm chắc lại tình hình, báo cáo kịp thời và phải tự xử trí tình huống theo đúng chức trách! Đồng thời, tôi cũng nói với đồng chí Phó Chính trị đang ngồi bên cạnh:
– Anh chuẩn bị nhân sự để thay thế cán bộ cấp dưới này ngay!
Đến lúc ban tổ chức họp rút kinh nghiệm tại Nhà tròn, có sự tham dự của Viện trưởng Nguyễn Hữu An và Phó Viện trưởng về Chính trị Lê Huy Ngọ. Đến lượt mình phát biểu, tôi thẳng thắn nói:
– Báo cáo các Thủ trưởng, đồng chí đạo diễn đáy ra tình huống không có cơ sở thực tế! Làm gì lại có kiểu cán bộ chỉ huy cấp dưới hành xử như trong vai diễn! Một chỉ huy mà chỉ biết báo địch thế này, địch thế kia rồi bỏ máy! Đây là đồng chí muốn thử sức học viên, nhưng phương pháp đã sai hoàn toàn! Ở đơn vị, cán bộ dù cấp nhỏ nhất cũng phải có chức trách, quyền hạn của mình. Vậy mà báo cáo lên cấp trên lại cụt lủn như một chiến sĩ thông tin. Ngay như một người Trợ lý ở đơn vị, khi báo cáo tình hình còn phải đưa ra nhận định và đề xuất phương án. Còn với người chỉ huy, ngoài việc báo cáo tình hình địch – ta, đưa ra nhận định và xử trí theo quyền hạn, khả năng của mình thì còn phải kiến nghị, xin ý kiến và chờ mệnh lệnh của cấp trên, chứ ở đây lại bỏ máy. Nếu gặp trường hợp này ngoài thực tế, tôi sẽ đình chỉ chức vụ và đưa trợ lý xuống thay thế ngay, rồi mới báo cáo lên cấp trên!
Nghe tôi phân tích, cả Giám đốc, Phó Giám đốc học viện cho đến các Trưởng khoa đều đồng tình nhất trí. Giám đốc Nguyễn Hữu An còn nói trước hội trường:
– Đúng là các học viên đã qua thực tiễn chiến đấu có góc nhìn khác hẳn! Nhà trường của chúng ta nhiều lúc không theo kịp được thực tiễn, cần phải nghiêm túc chấn chỉnh ngay.
Một lần diễn tập khác: Sư đoàn tiến công trên thực địa tại Lâm Hà. Khi được phát đầu bài về việc chọn hướng tiến công "bên sườn là chủ yếu", tôi cho rằng nếu xét về mặt lý luận, việc chọn tiến công bên sườn làm hướng tiến công chủ yếu có nhiều ưu thế vượt trội hơn so với tiến công chính diện là điều không phải bàn cãi:
- Nhanh chóng đánh thẳng vào mục tiêu chủ yếu của đối phương.
- Tạo được yếu tố bí mật, bất ngờ.
- Phá vỡ được thế trận phản kích của thê đội 2 của địch.
Thế nhưng, địa hình cụ thể của vùng Lâm Hà như hiện tại lại thiếu đi một yếu tố cốt lõi: Đó là phải bảo đảm có địa hình đủ điều kiện để triển khai lực lượng và phát triển mũi tiến công vào chiều sâu phòng ngự của đối phương. Địa hình dốc đứng, đồi đá lởm chởm như thế này, nếu muốn đánh hướng này thì bắt buộc phải cải tạo địa hình. Mà muốn cải tạo địa hình để xe tăng cơ động được với độ dốc không quá 40 độ, độ nghiêng không quá 30 độ (theo đúng chỉ số kỹ thuật) là điều không thể, và tuyệt đối không thể nào thực hiện được trên thực địa! Nếu cố làm thì phải mang máy ủi ra làm việc cả tháng trời ngay trước họng hỏa lực của quân địch!
Với thực tế địa hình cùng những dẫn chứng bằng lý luận rõ ràng, cụ thể do tôi đưa ra, thầy giáo (anh Đàm, cũng là chủ nhiệm lớp tôi) không thể giải thích thỏa đáng được. Khi bị lý luận bẻ lý, thầy đành lôi cấp trên ra để lập luận:
– Phương án diễn tập này đã được thông qua hội đồng, mà chính Viện phó Lê Thành Văn – Tư lệnh Mặt trận kiêm Phó Tư lệnh Quân khu của anh – đã trực tiếp chỉ đạo chuẩn bị và ký thông qua đấy!
Nghe thầy nói vậy, tôi giữ im lặng không tranh luận thêm gì nữa nhưng trong lòng hơi đượm buồn. Giữa lý luận trên trang giấy và thực tế chiến trường luôn có khoảng cách. Khi lâm vào thế bí, người ta lại lôi các sếp của tôi ra làm lá chắn. Chúng ta đều biết, trên đời không có điều gì là tuyệt đối, nên không thể vì một vấn đề học thuật hay vì ý kiến của một, thậm chí là của nhiều người có chức quyền mà vội vàng kết luận đó là tất cả. Có điều, việc nhìn thẳng và nói thẳng vào sự thật mới thực sự giúp chúng ta vững vàng bước tiến lên phía trước!
Anh Kỳ giám đốc bảo tàng QK 5 ( trái ) & Đại tá Nguyễn Tiến Dũng tai Sở chỉ huy Trung đoàn 143 ( sch143 ) Chép- K - Ảnh : NVCC
2. Nỗi buồn đồng đội – Còn lại
Khi gặp lại Trần Nở – người mà hồi tôi mới về Trung đoàn 95 (e95) đang làm Tham mưu phó trung đoàn; sau lúc chung vui cùng anh em đồng đội, tôi được mời tham dự thêm buổi gặp mặt riêng với nhóm Phú Yên trong buổi gặp mặt truyền thống e95 tại Nha Trang.
Tại đây, Trần Nở đã bùi ngùi nhắc lại chuyện xưa. Đó là một vụ việc trắc ẩn mà có lần khi hai anh em gặp nhau ở Đà Nẵng lúc chia tay rời quân ngũ, Trần Nở đã từng tâm sự với tôi. Rất tiếc là vào thời điểm xảy ra vụ việc đó, tôi đã được điều động về Trung đoàn 143 rồi nên không thể tham gia hỗ trợ gì được nữa. Nhưng có lẽ, đây là một dấu ấn không thể phai mờ trong lòng ông em, người đồng đội một thời gắn bó. Tôi nghe mà lòng trĩu nặng, chỉ biết thầm mong những người trong cuộc có thể giúp bạn tôi hiểu rõ bản chất sự việc để nguôi ngoai đi câu chuyện buồn dù nó đã qua từ rất lâu rồi.
Tôi cũng còn nhớ vẹn nguyên trường hợp của Bửu – nguyên Đại đội trưởng Đại đội 21 (C21), sau đó làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3 (d3) thuộc Trung đoàn 95. Khi Bửu về làm Huyện đội trưởng huyện Vĩnh Thạnh, cậu ấy đã đến tận nhà thăm tôi. Trong căn phòng, Bửu nghẹn ngào bật khóc trong nước mắt:
– Anh ơi, họ ra quyết định cách chức em rồi...
Tôi nghe mà không cần phải hỏi thêm nguyên nhân. Bởi vì lúc đó, tôi đã về thay anh Minh làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn bổ túc Huyện đội trưởng, Tiểu đoàn trưởng, Đại đội trưởng và Trợ lý huyện ở Trường Quân sự Quân khu. Vụ việc xảy ra ở huyện đội của Bửu đã được thông báo rộng rãi, và chính tôi, với cương vị là giáo viên giảng dạy môn Điều lệnh (kiêm nhiệm), đã đưa chính vụ việc này ra làm bài tập tình huống để các học viên trong lớp thảo luận xử lý, nhưng đáng tiếc là không một ai xử lý được ổn thỏa.
Tôi ngồi lại, phân tích cặn kẽ từng khía cạnh cho Bửu nghe và bảo:
– Vụ việc của em, anh đã đem ra làm bài tập thực hành cho các học viên là Huyện đội trưởng, Huyện đội phó và các cán bộ mang quân hàm Trung tá trong lớp học nghe và đóng vai để xử lý. Kết quả là không một ai xử lý được! Điều đó có nghĩa là bản lĩnh của em không hề yếu, năng lực của em không hề kém, mà sai sót này mang tính phổ biến trong đội ngũ cán bộ của ta. Nó là tai nạn nghề nghiệp, trúng vào ai thì người đó phải chịu thôi, anh chỉ biết chia buồn cùng em...
Bản chất của vụ việc năm đó là: Một số chiến sĩ thuộc huyện đội khi đi chơi đã xảy ra va chạm, xích mích với người dân địa phương. Sau đó, người dân kéo đến rất đông, bao vây và đập phá cơ quan quân sự huyện. Lực lượng vệ binh trực ban lúc đó đã xử trí không đúng bài bản: Anh em nổ súng bắn cảnh cáo nhưng vẫn để đám đông quá khích xông vào, rồi do sợ hãi nên vệ binh bỏ chạy. Đám đông tràn vào đập phá, đốt cháy cơ quan, chiếm giữ và hủy hoại nhiều tài liệu quân sự quan trọng, khiến cả cơ quan huyện đội phải bỏ chạy...
Cái sai cốt lõi mà mọi người đều không xử trí được là:
- Hiểu và vận dụng Điều lệnh, pháp luật không đúng tinh thần.
- Phân biệt đối tượng bị lẫn lộn giữa bản chất và hiện tượng; giữa hành vi manh động bộc phát và hành vi tội phạm (không nắm được 4 yếu tố cấu thành tội phạm).
- Không nắm chắc quyền hạn nghiêm ngặt của người chiến sĩ gác được quy định trong Điều lệnh Trú quân Canh phòng.
Sự lẫn lộn đó dẫn đến việc khi hành vi của đám đông đã cấu thành đầy đủ các yếu tố của tội phạm quả tang, đe dọa trực tiếp đến an toàn mục tiêu, lẽ ra phải dùng mọi biện pháp mạnh mẽ để trấn áp thì anh em lại phân vân, do dự vì nghĩ rằng: "Đây là người dân!".
Thử hỏi, có loại tội phạm nào mang danh xưng là chồn cáo để ta dễ dàng nhận biết được ngay? Điều lệnh Trú quân Canh phòng đã quy định rất rõ ràng quyền hạn của người chiến sĩ gác: Người gác có quyền nổ súng bắn cảnh cáo phát thứ nhất; nếu đối tượng vẫn ngoan cố xông vào thì có quyền bắn què ở phát thứ hai; và có quyền bắn chết nếu đối tượng vẫn tiếp tục vi phạm, xâm phạm mục tiêu. Anh em ở huyện đội sở dĩ sợ hãi và phân vân cũng vì tâm lý e ngại từ cái mác "đây là dân".
Giữa người dân bình thường và kẻ địch, hay với tội phạm, người lính phải phân biệt rõ ràng bằng hành vi thực tế của họ, đúng như Điều lệnh đã chỉ rõ! Không có bất kỳ một chương mục nào trong Điều lệnh quân đội hay trong luật pháp phân biệt dân, địch hay tội phạm bằng danh xưng hay bằng trang phục, mà tất cả phải dựa vào hành vi, và chỉ có hành vi mà thôi! Một vụ việc tai nạn xương máu như vậy đã buộc chúng ta phải nghiêm túc xem xét lại toàn bộ phương pháp giảng dạy, cách thức ứng xử đúng đắn giữa Điều lệnh quân đội và luật pháp quốc gia.
3. Chuyện thường ngày – Nhà trường
Khi quân đội có chủ trương thống nhất hệ thống bằng cấp giữa trong và ngoài quân đội, có một sự thật lịch sử cần nhìn nhận. Đó là hồi thời kỳ kháng chiến, vì phương châm đào tạo phải đáp ứng kịp thời cho tiền tuyến, nên đã định ra: "Cơ bản, thiết thực, vững chắc". Đây cũng là phương châm mà sau này tại các đơn vị chiến đấu vẫn duy trì thực hiện.
Tuy nhiên, đối với hệ thống các nhà trường trong quân đội lúc bấy giờ đã phải đổi thành: "Cơ bản, hệ thống, thống nhất, chuyên sâu". Chính vì sự thay đổi này, chúng tôi bắt buộc phải tổ chức bổ sung lại toàn bộ khối lượng kiến thức văn hóa, khoa học cơ bản vốn đã bị lược bỏ trong những ngày tháng kháng chiến do tính chất chưa thiết thực với thực tế chiến trường lúc bấy giờ. Nhiệm vụ đặt ra là phải tổ chức bổ sung khối kiến thức "Đại học Đại cương" cho đội ngũ cán bộ quân đội đã tốt nghiệp theo chương trình cũ, mà trước hết đối tượng phải hoàn thành chính là đội ngũ cán bộ, giáo viên của các nhà trường! Chúng tôi chính là lớp đầu tiên phải đứng ra gánh vác, "thanh toán" món nợ kiến thức đại cương này trước khi triển khai rộng rãi cho các đối tượng tiếp theo.
Thế rồi làn sóng tin học hóa, phổ cập tiếng Anh bằng B ập đến. Đã bao nhiêu năm trời gác bút nghiên ra trận, những kiến thức thời phổ thông như hóa học hữu cơ, đạo hàm... bấy lâu nay chẳng dùng đến đâu, giờ đây anh em chúng tôi lại phải nhồi nhét thêm vào đầu một loạt môn học mới: Toán xác suất thống kê, hàm vi phân, hàm tích phân; kinh tế vi mô (kinh tế doanh nghiệp), kinh tế vĩ mô (chính sách điều chỉnh nền kinh tế của một đất nước); chính trị học (nguyên lý thành lập một chính đảng) cho đến pháp luật đại cương... rồi còn cả học tiếng Anh phát âm "si la si lô" nữa. Anh em cán bộ già chúng tôi tự nhiên thấy mình giống như những thanh niên trẻ, suốt ngày lo lắng chuyện học hành, bài vở!
Đại tá Nguyễn Tiến Dũng (bên trái) & Đại tá Nguyễn Văn Điệu (bên phải), Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 5 - Ảnh: NVCC
Thời gian đó, tôi nhận quyết định điều động về làm việc tại Tiểu đoàn 5. Đây là tên gọi mới được đổi để thay thế cho "Hệ Chính trị", vốn có nguồn gốc từ trường Đảng của Quân khu chuyển về. Đối tượng học viên của tiểu đoàn chúng tôi là các đồng chí cán bộ còn thời gian phục vụ lâu dài trong quân đội, đã học tại các trường, học viện theo chương trình đào tạo cũ nên còn thiếu khối kiến thức đại cương.
Quy trình tuyển chọn đầu vào cho khóa học được thực hiện cực kỳ nghiêm ngặt. Nhà trường chúng tôi liên kết đào tạo trực tiếp với Trường Đại học Đại cương Đà Nẵng. Khi bắt tay vào làm việc chung, anh Hoàng – Hiệu trưởng trường Đại học Đại cương Đà Nẵng – đã thẳng thắn quán triệt với chúng tôi:
– Việc tuyển chọn đầu vào về mặt bằng cấp phải tuân thủ đúng quy định. Chúng tôi tuyệt đối không chấp nhận các loại giấy chứng nhận thay thế nếu nó không do các tổ chức có đầy đủ tư cách pháp nhân cấp!
Về phương pháp phối hợp, phía bạn đưa ra quan điểm: Việc lên lớp giảng dạy có thể thoải mái như chơi, nhưng việc tổ chức thi cử thì bắt buộc phải là thật! Ý của họ là phía trường bạn sẽ không quản lý hay can thiệp vào tác phong, kỷ luật quân đội của học viên, nhưng khi bước vào phòng thi thì kết quả phải chấm theo đúng tiêu chuẩn quốc gia của trường họ.
Hôm tổ chức kỳ thi, không khí trong phòng thi diễn ra nghiêm túc đến mức nghẹt thở. Hệ thống giám thị trong phòng, giám thị ngoài phòng được bố trí chặt chẽ, cùng đội ngũ giám biên đầy đủ của trường Đại học Đại cương tham gia gác thi. Chứng kiến cảnh tượng nghiêm ngặt ấy, mấy anh từ các nơi đưa quân về trường dự thi lo lắng đến phát sợ. Họ tìm gặp tôi, ái ngại khẩn khoản:
– Anh xem có cách nào hỗ trợ hay có mẹo gì không, chứ sợ quân mình rớt đài hết!
Tôi vốn là người không bao giờ bao che cho sự giả dối. Nhưng suy đi tính lại, ý kiến của các anh cũng có phần hợp lý, khi mà các "học sinh non" này đã rời xa sách vở quá lâu, liệu việc gác thi căng thẳng quá mức cần thiết như vậy có nên không?
Tôi chủ động ra khu giảng đường đang diễn ra thi cử để nắm tình hình. Tại đây, tôi bất ngờ gặp ngay bà chị gái bên vợ – chị Lan, đang giữ chức vụ Trưởng phòng Giáo vụ của trường bạn, người mà các thế hệ sinh viên vẫn thường gọi bằng cái tên đầy khiếp sợ là "sát thủ...". Chị Lan đang trực tiếp có mặt để theo dõi và điều hành kỳ thi.
Thấy tôi, chị niềm nở chào hỏi:
– Ôi, em cũng ở đây à?
Tôi cười đáp:
– Dạ, em đang phụ trách quản lý lớp Đại học Đại cương ở trường này đấy chị.
Là người làm giáo vụ lâu năm, chị Lan hiểu ngay vấn đề và nói luôn:
– Em không cần phải nói gì thêm đâu, chị hiểu rồi! Việc để người ngoài đưa tài liệu vào phòng thi chắc chắn là không được rồi. Vì học viên của em đều là cán bộ chỉ huy lớn, họ không phải dạng vừa đâu. Nếu mình làm dễ dãi quá, lọt tai đến sinh viên bên trường chị là họ sẽ đấu tranh ngược lại với nhà trường ngay. Có điều, chị chấp nhận một phương án: Nếu có thể, cứ mặc cho các anh ấy có xem bài của nhau trong phòng thi, chị sẽ nhắc nhở các giám thị cứ coi như không biết! Làm như vậy thì không ai có thể bắt bẻ hay có ý kiến gì với trường của chị được nữa.
Nhờ sự linh hoạt thấu tình đạt lý đó, kỳ thi của chúng tôi đã thành công tốt đẹp. Cái cần cho chất lượng, cái cần cho sự nghiêm túc đều đạt được đúng mức cần thiết.
Sau kỳ thi, trong đời sống sinh hoạt thường ngày, học viên bắt đầu nảy sinh nhiều thắc mắc, kiến nghị về các chế độ quản lý của tiểu đoàn. Nhận thấy tình hình có nhiều tâm tư, tôi bàn bạc với anh Cầm – Hệ phó về Chính trị:
– Có lẽ mình phải chủ động tổ chức một hội nghị dân chủ để lắng nghe và giải quyết triệt để vấn đề này, tránh để anh em ấm ức.
Anh Cầm hoàn toàn nhất trí và phân công tôi trực tiếp chủ trì hội nghị luôn.
Trước khi bước vào hội nghị chính thức, tôi cho các lớp tổ chức họp trước để thảo luận, thống nhất các loại ý kiến của lớp mình và tự bầu ra người đại diện phát biểu, nhằm giúp các nội dung kiến nghị được tập trung, rõ ràng.
Khi bước vào hội nghị dân chủ, tôi tuyên bố rõ quy chế làm việc:
– Tại hội nghị này, mọi người đều có quyền thẳng thắn phát biểu ý kiến của mình, nhưng đồng thời cũng phải sẵn sàng trả lời chất vấn đến cùng, tranh luận đến khi ngã ngũ từng nội dung kiến nghị! Hội nghị này không dùng quan hệ chỉ huy và phục tùng để ép nhau, mà chỉ có người chỉ huy điều hành cuộc họp theo đúng quy định!
Ý kiến đầu tiên được một học viên đưa ra chất vấn:
– Báo cáo Tiểu đoàn trưởng, trong điều lệnh quản lý bộ đội quy định cụ thể về quyền hạn của tiểu đoàn trưởng, không có điều khoản nào cấm học viên không được ra ngoài trong ngày nghỉ, mà theo đó đơn vị phải giải quyết cho một phần ba quân số được ra ngoài. Tại sao tiểu đoàn lại cấm chúng tôi?
Tôi nghe xong, nghiêm giọng nhắc nhở:
– Đồng chí đứng im tại chỗ, chưa được ngồi xuống! Cho tôi hỏi, ở đơn vị cũ, đồng chí đang giữ chức vụ gì?
Đồng chí học viên đáp:
– Dạ báo cáo, tôi là Tiểu đoàn trưởng ạ!
Tôi nhìn thẳng vào đồng chí đó và phân tích:
– Vậy đồng chí nghĩ tôi và đồng chí cùng là cấp tiểu đoàn trưởng như nhau nên quyền hạn ngang nhau đúng không? Không! Đồng chí nên nhớ, tôi ở đây là Tiểu đoàn trưởng của những vị Tiểu đoàn trưởng! Đồng chí mới chỉ biết đến quyển Điều lệnh quản lý bộ đội bìa vàng áp dụng cho các đơn vị chiến đấu, chứ đồng chí hoàn toàn không nắm được Điều lệ nhà trường cùng các văn bản quy phạm pháp luật khác quy định riêng cho việc chỉ huy, quản lý của hệ thống nhà trường quân đội! Đó là lỗi biết một mà không biết hai, mới biết một đã vội nói mười!
Tôi vặn tiếp:
– Còn về lý do tại sao không cho ra ngoài, đồng chí tưởng đơn vị không nấu cơm thì các đồng chí vẫn có cơm ăn chắc? Sở dĩ tiểu đoàn quyết định không cho lớp của đồng chí ra ngoài trong ngày nghỉ vừa qua là vì lớp đồng chí chưa hoàn thành việc họp kiểm điểm xử lý vụ việc vi phạm theo đúng chỉ thị của tiểu đoàn đã giao! Làm gì có cái kiểu nhiệm vụ đơn vị giao thì chưa hoàn thành, không chịu ở lại làm tiếp cho xong mà còn lớn tiếng thắc mắc sao không được đi chơi? Đồng chí còn thấy điểm nào chưa thỏa đáng thì cứ tiếp tục phát biểu!
Đồng chí học viên lúng túng, cúi đầu đáp:
– Dạ... thôi tôi hết ý kiến ạ!
Tôi bảo:
– Được rồi, mời đồng chí ngồi xuống!
Người thứ hai đứng dậy đưa ra câu hỏi:
– Báo cáo Thủ trưởng, sao điều lệnh quy định ngày nghỉ quân nhân được ra ngoài một phần ba quân số, nhưng tiểu đoàn lại khống chế chặt chẽ và còn bắt phải phát giấy ra vào? Trong điều kiện sinh hoạt bình thường của nhà trường, liệu việc đó có đúng quy định và có thực sự cần thiết không?
Tôi không trả lời thẳng mà hỏi ngược lại đồng chí đó:
– Theo đồng chí, nếu cứ đúng tỷ lệ một phần ba quân số được ra ngoài ngày nghỉ mà tiểu đoàn không quản lý, không phát giấy ra vào, thì có nghĩa là cứ đến giờ nghỉ là anh em tự ý chen nhau chạy ra trước, ai ra trước thì được đi, khi nào cổng trường đếm đủ số lượng thì dừng lại đúng không? Và lực lượng vệ binh ở cổng làm sao có thể biết được ai là người của đơn vị nào trong toàn bộ cái học viện rộng lớn này nếu không có giấy tờ chứng minh? Liệu cái kiểu ý kiến hời hợt, thiếu tư duy quản lý này là của một cán bộ thuộc cấp lãnh đạo nào đây?
Đồng chí học viên nghe xong cũng cứng họng, lặng lẽ ngồi xuống.
Người tiếp theo đứng dậy chất vấn với vẻ khá bức xúc:
– Tôi muốn hỏi tiểu đoàn, có quy định nào mà tôi đã chủ động báo cơm kiêng nhưng lực lượng nuôi quân lại không chịu thực hiện? Trách nhiệm quản lý và kiểm tra của tiểu đoàn ở đâu trong việc này?
Tôi ôn tồn hỏi lại:
– Đồng chí đã báo việc ăn cơm kiêng này với ai?
Học viên đáp:
– Dạ, tôi báo trực tiếp cho anh em nuôi quân dưới nhà bếp ạ!
Tôi lắc đầu giải thích rõ ràng cho đồng chí ấy hiểu:
– Chuyện ăn cơm kiêng ở đơn vị thường có hai dạng. Dạng thứ nhất là ăn kiêng theo sở thích cá nhân, cái này thì may ra trong toàn nhà trường chỉ có một người được đáp ứng, đó là vị Tướng hiệu trưởng! Dạng thứ hai là ăn kiêng theo chế độ bệnh lý. Nếu đồng chí thuộc dạng này, trước hết đồng chí phải đến gặp bộ phận quân y để khám. Sau khi quân y xác nhận, họ sẽ trực tiếp đặt hàng chế độ dinh dưỡng cụ thể với nhà bếp. Lúc đó, dù nhà bếp muốn hay không muốn thì họ vẫn bắt buộc phải nấu đúng thực đơn để bảo đảm sức khỏe và điều trị bệnh tật cho đồng chí! Quy trình làm việc là như thế, chứ không có kiểu tự ý xuống nói miệng với nuôi quân rồi bắt họ phải làm theo ý mình.
Tôi nói thêm:
– Đương nhiên, về phía tiểu đoàn cũng có phần thiếu sót. Bởi vì việc này thực ra rất đơn giản, nhưng do sự phối hợp thiếu chặt chẽ giữa hệ thống phục vụ và công tác quản lý bảo đảm trực tiếp, dẫn đến việc đến tận hôm nay tại hội nghị này chỉ huy tiểu đoàn mới được nghe phản ánh. Chúng tôi sẽ cho kiểm tra và chấn chỉnh ngay.
Hội nghị lặng đi một lúc. Rất nhiều đồng chí học viên khác đã chuẩn bị sẵn ý kiến từ trước, nhưng sau khi nghe tôi phân tích, lý giải thấu tình đạt lý như vậy thì không còn ai thắc mắc gì nữa. Cuối cùng, một đồng chí đại diện đứng dậy phát biểu:
– Báo cáo Tiều đoàn trưởng, sau khi nghe tiểu đoàn lý giải và phân tích cụ thể mọi khía cạnh như vậy, chúng tôi thấy cái gì cũng rất có lý và đúng nguyên tắc. Chúng tôi nhận thấy những thắc mắc, kiến nghị trước đó của mình là do chưa hiểu hết quy định và xin nhận khuyết điểm trước tiểu đoàn!
Mục đích của việc tổ chức hội nghị dân chủ cũng chỉ cần có thế: Làm rõ trắng đen để quy về một mối kỷ cương. Hội nghị kết thúc trong bầu không khí vô cùng vui vẻ, đoàn kết và hiểu nhau hơn giữa chỉ huy và học viên.
Sau này, khi có dịp tình cờ gặp lại một số anh em học viên ngày ấy, có người vẫn hóm hỉnh giơ tay chào và hài hước trêu tôi: "Xin chào Tiểu đoàn trưởng của các Tiểu đoàn trưởng...". Nói rồi, anh em chúng tôi lại cùng bật cười ha hả với nhau, ôn lại những kỷ niệm của một thời gian khổ nhưng oanh liệt sau những năm tháng đã trôi lùi xa lắc của cuộc đời...
Ngày ấy mãi dần xa!
Nhưng đồng đội chúng ta,
Dù bao năm vẫn nhớ!
Tình nghĩa chẳng phai nhòa!
(Còn nữa)
