Góc nhìn văn hoá: “Niềm tin cử tri và mệnh lệnh hành động của đại biểu dân cử”

Sáng 6/4, Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI chính thức khai mạc tại Thủ đô Hà Nội, mở ra một nhiệm kỳ mới với nhiều kỳ vọng. Kỳ họp là điểm khởi đầu cho việc hiện thực hóa những cam kết đã được các đại biểu trúng cử đưa ra trước cử tri.

Diễn ra ngay sau cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 – một sự kiện chính trị thành công với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt tới 99,70% – kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định công tác tổ chức, nhân sự, kiện toàn bộ máy Nhà nước trong  nhiệm kỳ 2026 - 2031; công tác lập pháp; thông qua các kế hoạch 5 năm về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước làm định hướng phát triển cho giai đoạn tới và nhiều nội dung quan trọng khác.

dt1abc1a-1775404859.jpg
Tranh cổ động bầu cử. Nguồn: Internet.↵

Trong dòng chảy ấy, điều đọng lại sâu sắc nhất không chỉ là những con số ấn tượng hay quy trình tổ chức bài bản, mà chính là niềm tin – thứ “tài sản chính trị” vô hình nhưng có sức nặng đặc biệt trong đời sống xã hội. Và hơn bao giờ hết, cử tri hôm nay mong muốn một điều rất rõ ràng: lời hứa của đại biểu không dừng lại ở diễn đàn, mà phải trở thành hành động cụ thể trong đời sống.

Niềm tin – giá trị văn hóa cốt lõi của lá phiếu

Nhìn lại thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp, có thể thấy rõ sự lan tỏa mạnh mẽ của niềm tin xã hội. Tỷ lệ cử tri tham gia cao kỷ lục không chỉ phản ánh ý thức công dân, mà còn cho thấy người dân thực sự quan tâm và kỳ vọng vào những người đại diện cho mình.

Trong văn hóa chính trị Việt Nam, lá phiếu chưa bao giờ là một hành vi thuần túy mang tính pháp lý. Nó là sự kết tinh của đạo lý, của niềm tin và trách nhiệm cộng đồng. Từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 đến nay, trải qua 16 nhiệm kỳ, truyền thống ấy không ngừng được bồi đắp. Người dân đi bầu không chỉ để “chọn người”, mà còn để “gửi gắm niềm tin” vào tương lai đất nước.

Điều đáng chú ý là niềm tin của cử tri ngày nay không còn mang tính cảm tính hay chung chung. Trong bối cảnh xã hội phát triển, thông tin đa chiều, người dân ngày càng có xu hướng đánh giá đại biểu một cách cụ thể hơn: từ năng lực, trình độ đến đạo đức, bản lĩnh và khả năng hành động. Những vấn đề thiết thực như việc làm, giáo dục, y tế, môi trường hay cải cách hành chính trở thành “thước đo” để kiểm chứng cam kết của ứng cử viên.

Từ góc độ văn hóa, điều này phản ánh rõ nét truyền thống “trọng nghĩa, trọng tín” của người Việt. Một lời hứa trước cộng đồng không chỉ mang giá trị pháp lý, mà còn là danh dự. Khi đại biểu trình bày chương trình hành động trước cử tri, đó không đơn thuần là một bản kế hoạch, mà là một cam kết đạo đức. Và khi cử tri bỏ phiếu, họ cũng đồng thời trao đi sự kỳ vọng rằng những lời hứa ấy sẽ được thực hiện.

Chính vì vậy, niềm tin không phải là thứ có sẵn hay tồn tại vĩnh viễn. Nó được xây dựng qua từng hành động cụ thể, qua sự minh bạch, công bằng và hiệu quả trong quản lý. Thành công của cuộc bầu cử vừa qua đã củng cố niềm tin ấy, nhưng việc duy trì và phát triển nó lại phụ thuộc vào chặng đường phía trước – chặng đường của hành động.

Từ lời hứa đến hành động – thước đo văn hóa của đại biểu

Nếu niềm tin là điểm khởi đầu, thì hành động chính là đích đến. Khoảng cách giữa “nói” và “làm” từ lâu đã trở thành một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng đại biểu dân cử. Trong bối cảnh hiện nay, khi tỷ lệ đại biểu trúng cử lần đầu chiếm 50,6% (253 đại biểu), tham gia Quốc hội, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết.

Nhiều đại biểu đã nhấn mạnh phương châm “nói đi đôi với làm”, hay cụ thể hơn là ba trụ cột “Nghe – Nói – Làm”. Đây không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một chuẩn mực văn hóa chính trị. “Nghe” để thấu hiểu thực tiễn đời sống; “Nói” để phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của nhân dân; và “Làm” để biến những điều đã nói thành kết quả cụ thể. Ba yếu tố này tạo nên một vòng tròn trách nhiệm khép kín, bảo đảm sự gắn kết giữa cử tri và đại biểu.

Trong thực tế, hành trình từ lời hứa đến hiện thực luôn đầy thách thức. Những cam kết về cải cách thủ tục hành chính, bảo vệ môi trường hay nâng cao chất lượng giáo dục đều đòi hỏi không chỉ ý chí mà còn năng lực, sự phối hợp và cả bản lĩnh vượt qua áp lực. Nhưng chính trong những thách thức ấy, bản lĩnh văn hóa của đại biểu được thể hiện rõ nhất.

Văn hóa đại biểu không chỉ nằm ở khả năng phát biểu hay tranh luận trên nghị trường, mà còn ở tinh thần trách nhiệm, sự liêm chính và ý thức phụng sự. Trong bối cảnh vẫn còn những nguy cơ của chủ nghĩa cá nhân hay lợi ích nhóm, việc giữ vững nguyên tắc “vì lợi ích chung” trở thành yêu cầu cốt lõi. Đây không chỉ là vấn đề đạo đức cá nhân, mà còn là nền tảng để củng cố niềm tin xã hội.

Bên cạnh đó, sự giám sát của cử tri đóng vai trò không thể thiếu. Niềm tin không phải là sự trao gửi một lần, mà là một quá trình liên tục được kiểm chứng. Khi người dân chủ động theo dõi, góp ý và phản biện, họ không chỉ thực hiện quyền dân chủ mà còn góp phần tạo nên một môi trường chính trị minh bạch, trách nhiệm. Đây chính là biểu hiện của một nền dân chủ trưởng thành, nơi quyền lực thực sự thuộc về nhân dân.

Nhìn tổng thể, Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI không chỉ là sự kiện mở đầu cho một nhiệm kỳ mới, mà còn là phép thử đối với mối quan hệ giữa lời hứa và hành động. Những quyết sách về tổ chức bộ máy, lập pháp hay kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội sẽ là bước đi đầu tiên để hiện thực hóa cam kết trước cử tri.

Trong hành trình hướng tới mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045, vai trò của đại biểu dân cử ngày càng trở nên quan trọng. Nhưng điều làm nên sức mạnh không chỉ nằm ở thể chế hay chính sách, mà còn ở chiều sâu văn hóa – nơi niềm tin được nuôi dưỡng bằng hành động, và hành động được dẫn dắt bởi trách nhiệm.

Mỗi lá phiếu đã được gửi gắm, mỗi kỳ vọng đã được trao đi. Điều cử tri mong đợi lúc này không phải là những lời hứa mới, mà là sự chuyển động cụ thể từ những lời hứa đã có. Khi lời nói được hiện thực hóa bằng hành động, niềm tin sẽ tiếp tục được bồi đắp – và đó chính là nền tảng bền vững nhất cho sự phát triển của đất nước.

 Theo danh sách chính thức, đối với Quốc hội khóa XVI, cả nước đã bầu 500 đại biểu. Ở cấp địa phương, đã bầu đại biểu Hội đồng nhân dân cũng lựa chọn được hơn 2.500 đại biểu HĐND cấp tỉnh và hơn 72.000 đại biểu HĐND cấp xã.

V.X.B