Xuất thân từ gia đình có truyền thống y học của Tộc Thân tỉnh Bắc Giang, bà đã tiếp nối con đường của cha ông, không ngừng học hỏi, nghiên cứu và phát triển y học cổ truyền. Với tấm lòng nhân ái, sự tận tâm, bà đã giúp nhiều bệnh nhân chữa lành, phục hồi tự nhiên bằng các phương pháp y học cổ truyền, đồng thời ứng dụng các bài thuốc, phương pháp trị liệu dân gian để chăm sóc sức khỏe và làm đẹp một cách an toàn, hiệu quả.
Ngay từ nhỏ, tình yêu với cây thuốc và nghề y đã được nuôi dưỡng trong bà một cách tự nhiên, sâu sắc. Đó chính là nền tảng đầu tiên cho hành trình gắn bó lâu dài với y học cổ truyền. Năm 1978, bà thi đậu và theo học ngành Sư phạm Sinh học tại Đại học Sư phạm Việt Bắc (Thái Nguyên). Quãng thời gian này đã giúp bà xây dựng nền tảng khoa học vững chắc, tạo tiền đề để kết hợp giữa tri thức hiện đại và y học dân tộc trong quá trình nghiên cứu và hành nghề sau này.
Sau khi tốt nghiệp năm 1982, thực hiện nghĩa vụ công tác miền núi biên giới của thanh niên trí thức, theo sự phân công của tổ chức bà đã nhận nhiệm vụ giảng dạy tại Trường THPT Việt Bắc (Lạng Sơn). Tại đây, ngoài việc giảng dạy chuyên môn sinh học, bà còn trực tiếp hướng dẫn học sinh tìm hiểu, trồng và sử dụng các cây thuốc Nam. Những vườn thuốc nhỏ trong khuôn viên trường và gia đình học sinh không chỉ là mô hình giáo dục sáng tạo mà còn góp phần lan tỏa kiến thức y học dân gian đến cộng đồng. Trong suốt thời gian công tác tại vùng cao biên giới Lạng Sơn, bà không ngừng học hỏi, sưu tầm các bài thuốc quý từ đồng bào dân tộc, kết hợp với sự chỉ dạy của người cha – Lương y Đức Cường – để nâng cao kiến thức và đạo đức hành nghề.
Năm 1990, bà chuyển vào sinh sống tại tỉnh Sông Bé tiếp tục giảng dạy tại Trường Cao đẳng Sư phạm Sông Bé (sau này là Đại học Thủ Dầu Một) và song song hơn 10 năm tham gia giảng dạy tại Trường Cao đẳng Y tế Bình Dương. Với hơn trên 30 năm cống hiến trong ngành giáo dục, bà không chỉ đào tạo nhiều thế hệ học sinh, sinh viên mà còn thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu khoa học về cây thuốc Nam, bảo vệ môi trường và bảo tồn nguồn gen quý. Không chỉ giảng dạy, bà còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, các chương trình giáo dục môi trường, kỹ năng sống và bảo vệ động vật hoang dã. Bà từng đảm nhiệm vai trò chủ nhiệm câu lạc bộ bảo vệ động vật trong khuôn khổ Hiệp hội bảo vệ động vật hoang dã.
Sau khi nghỉ hưu năm 2015, bà tiếp tục hành trình mới trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Bà theo học và thực hành nhiều phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc như xoa bóp bấm huyệt, tác động cột sống, khí công y đạo, thập chỉ đạo, đồng ứng trị liệu… và phát huy nghề truyền thống gia đình. Từ đó, bà đã xây dựng được phương pháp chữa lành mang dấu ấn cá nhân, kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm gia truyền và tri thức hiện đại.
Thấm nhuần triết lý “Nam dược trị Nam nhân” của Y Tổ Tuệ Tĩnh, tại ngôi nhà nhỏ của mình ở số nhà 60/25 Lê Thị Trung, phường Phú Lợi, TP. Hồ Chí Minh, bà vẫn cần mẫn ngày đêm chăm sóc cho công trình vườn thuốc Nam mini với trên 100 mẫu cây thuốc quý được mang về từ khắp mọi miền đất nước để bảo tồn, nhân giống và nghiên cứu. Là công dân gương mẫu, gần một thập niên qua, bà còn tích cực tham gia công tác xã hội tại địa phương với vai trò của cán bộ Hội Chữ thập đỏ, hàng ngày cùng với công tác nhân đạo xã hội bà đã tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng và trồng cây thuốc Nam, lan tỏa lối sống lành mạnh và phương pháp chữa bệnh tự nhiên để mang lại sức khỏe cho người dân. NGƯT – Lương y Thân Thị Diệp Nga bày tỏ:
“Tôi luôn trăn trở trước một thực tế mà nhiều người đã nói: Người Việt Nam nằm trên đống thuốc mà chết. Cây thuốc quanh ta, những bài thuốc quý của cha ông để lại – đó chính là kho báu vô giá. Thế nhưng, nếu chúng ta không hiểu, không gìn giữ và không phát huy, thì kho báu ấy cũng sẽ dần mai một. Tôi không muốn thế hệ sau chỉ biết đến thuốc Nam như một điều gì đó xa vời hay lỗi thời. Ngược lại, tôi mong muốn y học cổ truyền Việt Nam phải sống động, phải phát triển, phải hòa nhập với khoa học hiện đại để phục vụ con người một cách tốt nhất. Mong ước thuốc nam không chỉ là di sản mà còn trở thành niềm tự hào, được ứng dụng rộng rãi trong đời sống hiện đại mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng.
Tâm nguyện lớn nhất của tôi là góp phần nhỏ bé để thay đổi nhận thức – để người Việt hiểu, tin và tự hào về nền y học của chính dân tộc mình. Khi mỗi người biết trân trọng sức khỏe, biết tận dụng những gì thiên nhiên ban tặng, thì chúng ta không còn ‘nằm trên đống thuốc’ mà sẽ thực sự làm chủ sức khỏe của chính mình. Tôi tin rằng sức mạnh của y học dân tộc, cùng tinh thần hợp tác quốc tế, sẽ giúp Việt Nam tạo ra những đóng góp bền vững cho sức khỏe toàn cầu. Tinh hoa YHCT Việt Nam đã trở thành di sản văn hóa vô giá của Dân tộc, không chỉ có giá trị về mặt y tế mà còn thể hiện sự thông tuệ, sáng tạo và gắn kết với thiên nhiên của Người Việt
Những nỗ lực không mệt mỏi của bà không chỉ giúp bảo tồn tinh hoa y học dân tộc mà còn góp phần khẳng định vị thế của y học cổ truyền Việt Nam trên trường quốc tế, xứng đáng sánh vai với các cường quốc năm châu. Những đóng góp không ngừng nghỉ của bà đã được ghi nhận bằng nhiều danh hiệu và giải thưởng cao quý: danh hiệu Nhà giáo Ưu tú (2000), Huy chương vì sự nghiệp giáo dục (2001), cùng nhiều bằng khen trong lĩnh vực giáo dục, y học cổ truyền, môi trường và hoạt động xã hội.
Phát huy tinh thần hiếu học của con cháu dòng Tộc Thân, dù tuổi đã vào U70 nhưng bà vẫn tích cực học tập, tham gia kỳ thi đánh giá năng lực cá nhân quốc tế. Kết quả bà là một trong 10 người Việt Nam đầu tiên nhận được chứng nhận ISO 17024 cho mã ngành chăm sóc sức khỏe và làm đẹp bằng y học cổ truyền theo tiêu chuẩn của Canada, hiện đã có 173 quốc gia công nhận. Với tấm bằng này bà đã sẵn sàng góp phần đưa YHCT Việt Nam Hội nhập và vươn tầm quốc tế.
Đặc biệt, năm 2024, bà đã tham gia hội nghị quốc tế về chăm sóc sức khỏe và làm đẹp bằng y học cổ truyền tại Trung Quốc, góp phần quảng bá tinh hoa y học Việt Nam ra thế giới. Tổng kết công tác nghiên cứu của mình bà cũng đã có nhiều công trình, bài tham luận tham gia các hội thảo về YHCT trong và ngoài nước.
Gần nửa thế kỷ cống hiến, NGƯT – Lương y Thân Thị Diệp Nga không chỉ là một nhà giáo tận tâm, một nhà nghiên cứu nghiêm túc mà còn là một người thầy thuốc hết lòng vì cộng đồng. Hành trình của bà là minh chứng sống động cho sự kết hợp hài hòa giữa tri thức khoa học và giá trị truyền thống, giữa tâm – tài – đức của một con người luôn hướng đến lợi ích chung của xã hội.
Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, những con người như bà chính là cầu nối đưa y học cổ truyền Việt Nam vươn xa, để thế giới hiểu và trân trọng hơn những giá trị quý báu mà cha ông ta đã gìn giữ qua bao thế hệ.
Địa chỉ liên hệ:
NGƯT - Lương y Thân Thị Diệp Nga
Số điện thoại: 0986832387
Địa chỉ: Số nhà 60/25 Lê Thị Trung, phường Phú Lợi, TP. Hồ Chí Minh
