Trong Trò chuyện với nỗi đau và vượt qua tổn thương, TS. Nguyễn Cao Minh kể lại 16 câu chuyện trị liệu tiêu biểu: từ một thanh niên sống trong thế giới nhân vật tưởng tượng, một cô gái chống chọi với ham muốn tự hủy hoại bản thân, đến một người cha tìm cách kết nối lại với con, hay một phụ nữ mắc kẹt trong mối quan hệ độc hại. Những nhân vật ấy đều tìm đến nhà tâm lý khi không thể chia sẻ cùng người thân.
Điều đặc biệt, tác giả không khắc họa họ như những con người yếu đuối, bất lực, mà nhấn mạnh vào sự dũng cảm, khả năng đối diện và biến đổi nỗi đau thành sức mạnh. Ông viết: “Khách hàng của tôi rất đau khổ, tuyệt vọng nhưng rồi họ đứng dậy. Họ đầy dũng cảm, vị tha với bản thân và người khác… Họ tự tìm giải pháp và sống một cuộc đời xứng đáng với mình.”
Theo TS. Nguyễn Cao Minh, nhiều tài liệu và truyền thông hiện nay thường mô tả người mắc vấn đề tâm lý theo hướng bi thảm, nhấn mạnh hoàn cảnh như nguyên nhân duy nhất. Ông cho rằng cách tiếp cận này phiến diện, dễ tạo định kiến và thương mại hóa nỗi đau. Ngược lại, cuốn sách của ông hướng đến sự đồng hành, thấu hiểu và khẳng định khả năng tự chữa lành của mỗi cá nhân.
Để cuốn sách dễ tiếp cận, tác giả tiết chế việc trích dẫn tài liệu chuyên môn, thay vào đó tập trung vào trải nghiệm thực tế và những khoảnh khắc hồi phục đầy xúc động. Sách không chỉ dành cho người đang gặp bất ổn tâm lý, mà còn hữu ích cho những ai chăm sóc người thân, cho các nhà chuyên môn, và cả độc giả khỏe mạnh muốn hiểu sâu hơn về đời sống tinh thần.
Nhận xét về cuốn sách, họa sĩ Hà Trí Hiếu cho biết: Khi đọc, thấm, hiểu, hình dung với những kiến giải, cũng như chia sẻ của tác giả, tôi dường như đang trôi theo một vở kịch, một bộ phim hay về thân phận con người: tâm lý bí rối, bị vướng mắc đang hiện hữu trong đời sống thực tại mà ta đang hình như vô minh về nó.
Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên cho rằng: Với tôi, một cuốn sách về tâm lý học phức tạp như thế này không hề dễ đọc. Nhưng Nguyễn Cao Minh đã có những câu chuyện xuất sắc. “Tôi nghĩ đây là cuốn sách quý, cần phải đọc lại nhiều lần. Nhất là trong bối cảnh đất nước mình, vấn đề tâm bệnh đang không được hiểu đúng và coi trọng.” Ông Chuyên cho biết.
TS. Văn hóa học Lê Thị Trúc Anh (Tạp chí Khoa học Phát triển nhân lực, Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh) nhận xét: “Một lời tự sự chân thành và đầy giá trị nhân bản về hành trình chữa lành trong phòng trị liệu. Giản dị, gần gũi, giàu trải nghiệm thực tế, bi thương nhưng không bi lụy, gợi nhiều rung động tinh tế, tác giả mở ra thế giới nội tâm đa chiều, nơi chất chứa những nỗi đau âm thầm và cả sức sống mãnh liệt của con người.”
Bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu đánh giá: Trong từng dòng viết, ta cảm nhận được sự tự tin nghề nghiệp không phải đến từ vị thế, mà từ trải nghiệm hành nghề sâu rộng. “Khi chúng ta cứ tưởng rằng nhà tâm lý phải khuyên bảo, định hướng cứu giúp cuộc đời thân chủ của mình, tiến sĩ Nguyễn Cao Minh đã không ngần ngại khẳng định rằng bản chất của trị liệu không phải là để dạy đời, mà là đồng hành: Nhà trị liệu không cứu ai cả, họ chỉ đồng hành, mở ra không gian để thân chủ tự cứu mình. Tác giả đã không ngần ngại che giấu sự mệt mỏi, đôi khi là tổn thương thứ cấp và những hạn chế của mình. Chính sự thành thật đó làm nên một tiếng nói chuyên môn đáng tin cậy và đầy nhân văn.” Bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu thông tin thêm.
Tiến sĩ tâm lý Nguyễn Cao Minh tốt nghiệp tại Đại học Central Queensland, Úc. Anh đã trải qua nhiều vị trí công việc: nhà nghiên cứu tại viện tâm lý học, giảng viên đại học, cán bộ tâm lý học đường tại các trường quốc tế, chuyên gia trị liệu cá nhân.
