Về với chùa Trần bên cầu Đò Lèn huyền thoại
Từ phía Bắc Quốc lộ 1A – tuyến đường sắt Bắc Nam, du khách hành hương vào xứ Thanh để dự lễ hội và tham quan du lịch thường dừng chân ngay đầu cầu Đò Lèn, trên địa phận xã Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa. Cầu Đò Lèn – cây cầu lịch sử bắc qua dòng sông Lèn – cũng là ranh giới tự nhiên giữa hai huyện Hà Trung và Hậu Lộc (cũ). Sông Lèn bắt nguồn từ ngã ba Bông – nơi hợp lưu của ba dòng sông: sông Mã, sông Chu, sông Lèn, nơi “con gà gáy cả năm huyện đều nghe”.
Chuyện Chúa Tiên Nguyễn Hoàng đi mở đất phương Nam
Dẫn theo tài liệu sử sách, báo chí và “Sách Địa chí huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa” – Nhà xuất bản Khoa học Xã hội xuất bản năm 2005: Dưới thời các chúa Nguyễn, Đoan Quốc công Nguyễn Hoàng (1525–1613), hay còn gọi là Nguyễn Thái Tổ, là vị chúa đầu tiên đặt nền móng cho dòng họ Nguyễn Phúc tộc và thiết lập nên vương triều nhà Nguyễn, trải qua tám đời chúa, mười ba đời vua từ năm 1802 đến 1945. Chúa Tiên (Nguyễn Hoàng) là người mở đầu cho sự nghiệp đi mở đất phương Nam. Quốc chúa Nguyễn Hoàng là con thứ hai của Nguyễn Kim (sinh năm 1525), người ở làng Gia Miêu, xã Hà Long, huyện Hà Trung cũ, tỉnh Thanh Hóa.
Để “Thanh Vân cổ tự” là điểm đến hấp dẫn ở xứ Thanh
Từ xã Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, trên tuyến Quốc lộ 1A và đường sắt Bắc - Nam, xe đưa chúng tôi tới thăm Thanh Vân cổ tự – ngôi chùa cổ tại làng Mỹ Quan, xã Hà Vinh, huyện Hà Trung (cũ), nay là Tổ dân phố Mỹ Quan, phường Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Cách Quốc lộ 1A hơn chục cây số, làng Mỹ Quan xưa kia từng là vùng đất bồi ven biển, thấp trũng, có con sông đào Tam Điệp chảy qua, là điểm cuối của dãy núi Tam Điệp hùng vĩ như bức tường thành kéo dài tới biển Nga Sơn…
Cô giáo Đặng Thị Hiền: Người thắp lửa đam mê văn chương và sự nghiệp trồng người
Cô giáo Đặng Thị Hiền sinh ra và lớn lên ở xã Hoằng Cát, huyện Hoằng Hóa (cũ), tỉnh Thanh Hóa – một miền quê giàu truyền thống yêu nước, cách mạng, lịch sử, văn hóa và khoa bảng.
Từ Thức - Giáng Hương: Mối duyên trời định và khúc tình ca vượt thời gian
Ngày 26/12/2001, tác giả Quốc Chấn - Hội Tâm lý học tỉnh Thanh Hoá gửi cho tác giả bài viết này một bức thư tay ngắn, kèm theo bản thần phả Hán Nôm dịch thuật về nhân vật Từ Thức.
Hò Sông Mã xứ Thanh - Thanh âm từ mạch nguồn sông nước và ký ức văn hóa
“Hò” là một trong những loại hình nghệ thuật dân gian truyền khẩu bắt nguồn từ đời sống lao động và sinh hoạt thực tiễn của người dân. Từ mạch nguồn ấy, “Hò Sông Mã” ra đời – một loại hò độc đáo gắn với vùng sông nước Hà Trung, xứ Thanh.
Chuyện một nữ nông dân làm giàu từ vùng đất hoang
Từ vùng đất hoang hoá sình lầy, nơi cỏ dại um tùm, không mấy ai ngó ngàng, chị Mai Thị Hiên (53 tuổi), trú tại thôn Thọ Nhạn, xã Hà Lai, huyện Hà Trung (Thanh Hóa), đã biến nơi ấy thành một trang trại chăn nuôi hiện đại, quy củ, đạt chứng nhận trang trại sạch cấp tỉnh và mang lại thu nhập gần một tỷ đồng mỗi năm.
Đấu tranh phòng, chống bạo lực gia đình - Góp phần bảo vệ hạnh phúc và bình yên
Trao đổi với cựu chiến binh Nguyễn Ngọc Khanh - Chủ tịch Hội Cựu chiến binh (CCB) thị trấn Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa cho biết: Từ thực tiễn khảo sát tại cơ sở, Chi hội trưởng CCB Tiểu khu Thượng Quý - ông Nguyễn Xuân Tháp đã đăng ký giúp đỡ gia đình anh Trần Văn Thắng tại địa phương, thông qua mô hình “Tổ CCB tham gia phòng, chống bạo lực gia đình” do Hội CCB huyện chủ trì triển khai.
Hà Trung - Miền quê lưu giữ hồn cốt văn hóa xứ Thanh
Hà Trung nằm ở cửa ngõ phía Bắc xứ Thanh, có truyền thống lịch sử - văn hóa lâu đời. Mỗi tên đất, tên làng, từng ngọn núi, dòng sông nơi đây đều gắn liền với đặc trưng văn hóa riêng biệt, được nhân dân gìn giữ, bảo lưu và phát huy qua nhiều thế hệ.
Kẹo lạc Khánh Linh - Vị ngọt truyền thống lan tỏa từ làng quê Yến Sơn
Từ lâu, “tiếng lành đồn xa” về một cơ sở sản xuất kẹo lạc truyền thống ở xã Yến Sơn, huyện Hà Trung (Thanh Hóa) đã trở thành niềm tự hào của người dân địa phương. Nằm cách Quốc lộ 1A chưa đầy 2km, trên trục đường 508 đi huyện Nga Sơn, “Cơ sở sản xuất truyền thống Kẹo lạc Khánh Linh” ở thôn Đông Ninh do cựu chiến binh Lê Bá Trình (sinh năm 1966) sáng lập và điều hành, hiện là một trong những điểm sáng tiêu biểu về mô hình phát triển kinh tế gắn với giữ gìn nghề truyền thống.
Trịnh Xuân Đức - Người thổi sức sống mới cho đồng đất quê hương
Không chọn con đường thi đại học sau khi tốt nghiệp phổ thông, chàng trai 8x Trịnh Xuân Đức quyết định ở lại quê hương xã Hà Hải (huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa) để lập nghiệp. Từ hai bàn tay trắng, với tinh thần năng động, sáng tạo và “máu” làm giàu, anh Đức đã từng bước xây dựng một mô hình sản xuất - kinh doanh tổng hợp hiệu quả, đem lại nguồn thu nhập ổn định, góp phần phát triển kinh tế địa phương.
Ốc đồng Hà Trung - Từ món ăn dân dã đến đặc sản "lên ngôi"
Qua bao thế hệ, lời ru ngọt ngào của người mẹ với câu ca dân gian địa phương: "Muốn ăn cua giốc ốc lồi/ Đem con mà gả cho người đồng chiêm" vẫn còn lưu truyền cho đến ngày nay. Câu hát mộc mạc ấy như một lời mời gọi về sự phong phú của cua, ốc tự nhiên - những món ăn quen thuộc trong bữa cơm hàng ngày của biết bao gia đình nông thôn ở huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hoá.
Bánh lá răng bừa Huệ Quyên: Tình đất, nghĩa người xứ Thanh
Nói nay lại nhớ chuyện ngày xưa: Chuyện vua Hùng kén rể, các chàng trai đều dâng lên mâm cỗ đầy sơn hào hải vị, riêng Lang Liêu nghèo khó lại mang đến bánh chưng bánh dày – biểu tượng của đất trời. Chính sự sáng tạo và lòng hiếu thảo ấy đã giúp chàng trở thành phò mã, để lại bài học sâu sắc về trí tuệ và đạo làm con. Cũng như thế, bài thơ "Hạt gạo làng ta" của thần đồng thơ Trần Đăng Khoa lại gợi lên hình ảnh người nông dân Việt Nam bền gan, bền chí giữa thiên nhiên khắc nghiệt để làm nên hạt gạo – báu vật truyền đời của đất nước.
Tô Hiến Thành - Vị đại thần trung liệt và ngôi đền cổ giữa làng Cẩm Đới
Thanh Hóa - vùng đất địa linh nhân kiệt – không chỉ ghi dấu những trang sử hào hùng mà còn là nơi lưu giữ bao giá trị văn hóa, tâm linh. Giữa làng Chánh Lộc (xưa là Cẩm Đới), xã Hà Giang, huyện Hà Trung, ngôi đền thờ Thái uý Tô Hiến Thành - vị đại thần trung lương lỗi lạc của triều Lý - vẫn là nơi tụ linh khí ngàn đời, minh chứng cho lòng dân tôn kính bậc hiền tài và là điểm hội tụ của ký ức, lịch sử và niềm tự hào quê hương.
Về xứ Thanh đến với lễ hội Phủ Trung
Vào đầu thế kỷ XIX, thôn Cối Thị (hay còn gọi là Cối Thị, Củi Thị) thuộc xã Kim Âu, tổng Ngọ Xá, huyện Vĩnh Lộc (theo sách “Tên làng, xã Việt Nam đầu thế kỷ XIX” của Viện Hán Nôm, xuất bản năm 1981). Tên xã Kim Âu có từ thời Trần - Hồ cho đến triều đại Lê - Nguyễn. Do kiêng tên huý của Triệu tổ Nguyễn Kim, nhà Nguyễn đã đổi tên Kim Âu thành Ngọc Âu, và tên gọi này tồn tại cho đến cách mạng tháng Tám năm 1945.
Nơi đây, hồi sinh một ngôi chùa
Theo sách “Đồng Khánh địa dư chí” thì thôn Đồng Bồng, xã Hà Tiến, huyện Hà Trung, xưa thuộc xã Động Bồng, tổng Nam Bạn, huyện Tống Sơn, phủ Hà Trung, tỉnh Thanh Hoá.
Thăm chiến trường xưa, nhớ đồng đội
Ông Lê Xuân Kiểu, sinh năm 1949, quê ở Đoài Thôn, xã Yên Dương, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, nhập ngũ vào tháng 6 năm 1968, được biên chế vào Tiểu đoàn 1, Tỉnh đội Thanh Hóa. Tháng 5 năm 1970, ông vinh dự được kết nạp vào Đảng tại C14, đảo Nghi Sơn, Tĩnh Gia, thuộc Tỉnh đội Thanh Hóa. Giai đoạn 1970 - 1972, ông là học viên Trường Cơ yếu Bộ Tổng Tham mưu tại Vĩnh Phúc. Từ năm 1972 đến 1975, ông công tác tại Phòng Cơ yếu Quân khu Hữu Ngạn đóng tại thị xã Hà Đông, tỉnh Hà - Sơn - Bình.
Lại Thế Khanh triều Lê Trung Hưng
Lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam và thời đại ngày nay, các sử gia đã có công rất lớn trong việc nghiên cứu, ghi chép, biên soạn, xuất bản, phát hành, truyền bá, lưu trữ... để lại cho quá khứ, hiện tại và tương lai những bộ quốc sử, chính sử đồ sộ, vô giá.
Để giai điệu chèo Việt mãi ngân vang
Xưa nay, ai cũng biết muốn hát được những làn điệu chèo hay, động tác múa chèo đẹp, dáng điệu uyển chuyển, biểu diễn chèo thuần thục,… phải mất khá nhiều thời gian, tốn nhiều công sức, phải kiên trì bền bỉ học hành, khổ luyện, có chút ít năng khiếu hoặc có “duyên” sân khấu.