Cảm thức là nhận thức bằng cảm quan, nhận thức bằng cảm giác. Đây là sự nhận thức chưa qua phân tích lí tính, cho nên sự hiểu biết vẫn chưa đầy đủ. “Hư Tĩnh” và “Bình Đạm” vốn là hai phạm trù mĩ học cơ bản của văn học cổ điển phương Đông, có nguồn gốc từ tư tưởng Lão Trang và cũng mang hơi hướng nhà Phật. Trong thơ, hai phạm trù mĩ học này trở thành những biểu hiện cụ thể, tạo nên phong cách nghệ thuật cho nhà thơ. Hà Tiên thập vịnh của Mạc Thiên Tích có cả hai loại cảm thức ấy.