Vật cầu nước

Di sản văn hóa phi vật thể là phần hồn của mỗi vùng đất. Đó không chỉ là những câu hát, điệu múa, lễ hội, tín ngưỡng hay nghề thủ công truyền thống được lưu truyền qua nhiều thế hệ, mà còn là ký ức cộng đồng, là tri thức dân gian, là cách con người ứng xử với thiên nhiên, xã hội và cội nguồn văn hóa của mình. Nếu di sản vật thể hiện hữu qua đình, chùa, đền, miếu hay các hiện vật lịch sử thì di sản văn hóa phi vật thể lại tồn tại trong chính đời sống thường nhật, trong lời ăn tiếng nói, trong những sinh hoạt cộng đồng và trong tâm thức của mỗi người dân.

Mỗi vùng quê ở Bắc Ninh hôm nay đều mang trong mình một nét văn hóa riêng để người ta nhớ, để người ta thương. Có nơi chỉ cần nhắc tên là người ta nghĩ ngay tới câu quan họ ngọt lịm bên mái đình cổ; có nơi lại gợi nhớ bởi những ngôi chùa rêu phong, tiếng chuông chiều ngân vang giữa không gian làng quê yên bình, cũng có những vùng đất đi vào ký ức bằng những nghề truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm, nuôi sống biết bao thế hệ người dân. Nhưng với vùng Vân Hà, điều khiến nhiều người nhớ nhất lại là lễ hội vật cầu nước làng Vân – một lễ hội dân gian rất đặc biệt, rất riêng, mang theo cả hơi thở của làng quê Bắc Bộ xưa vẫn còn hiện diện đến hôm nay.