Trong bối cảnh Hội nhập quốc tế sâu rộng, kinh tế thị trường phát triển nhanh và tác động mạnh mẽ của cuộc cách mạng số, hệ giá trị văn hóa, con người An Giang đang phải đối mặt với nhiều thách thức mới. Để vượt qua các thách thức đó, tỉnh An Giang cần triển khai hệ thống giải pháp toàn diện, gắn kết giữa bảo tồn văn hóa truyền thống với xây dựng con người An Giang hiện đại nhưng giàu bản sắc.
Theo TS. Lê Quang Vinh, Trưởng Khoa Xây dựng Đảng Trường Chính trị Tôn Đức Thắng tỉnh An Giang, tỉnh An Giang cần đẩy mạnh giáo dục đào tạo nâng cao trình độ dân trí, xây dựng hệ giá trị văn hóa, con người An Giang, bởi vì chỉ có giáo dục và đào tạo là con đường duy nhất để trang bị cho con người tri thức, văn hóa, nhân cách, lối sống và cũng từ những đức tính này sẽ tạo nguồn lực quan trọng nhất – nguồn lực con người phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Bên cạnh đó, giáo dục và đào tạo còn đào tạo hình thành nên những con người với ngành nghề gắn liền với bản sắc văn hóa (ví dụ như các nghề tiểu thủ công nghiệp truyền thống, du lịch khai thác các giá trị văn hóa,…). Khi các giá trị văn hóa được bảo tồn và phát huy qua việc phát triển các ngành nghề thì hệ giá trị văn hóa, con người An Giang càng có điều kiện phát huy tầm quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội.
Chính quyền địa phương các cấp cần tranh thủ tối đa nguồn vốn từ ngân sách hoặc từ nguồn vốn xã hội hóa để đầu tư cho việc gìn giữ, phát huy hệ giá trị văn hóa, con người An Giang, bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa. Chỉ khi nào những giá trị văn hóa còn tồn tại thì khi ấy địa phương mới có được sự phát triển, đặc biệt, khi đất nước, địa phương đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức trong quá trình hội nhập phát triển, nhất là yêu cầu của sự phát triển bền vững thì việc bảo tồn, phát huy hệ giá trị văn hóa, con người An Giang mang tính cấp thiết.
Trước bối cảnh mới, tiềm năng mới, kỳ vọng mới đối với An Giang, TS. Lê Quang Vinh, cho rằng, địa phương cũng cần đẩy mạnh hơn nữa tư duy nghiên cứu, triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ khai thác tối đa lợi thế đặc sắc về hệ giá trị văn hóa, con người An Giang phục vụ cho sự phát triển của Tỉnh, nhất là phát triển bền vững địa phương trong những lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế lớn, như: phát triển du lịch biển, du lịch tâm linh, kinh tế biển, kinh tế nông nghiêp, kinh tế biên mậu,… Khi thực hiện được những điều này sẽ là tiền đề quan trọng thúc đẩy sự phát triển đột phá về kinh tế - xã hội của Tỉnh trong thời gian tới.
Đồng quan điểm với TS. Lê Quang Vinh trong việc đẩy mạnh giáo dục đào tạo về hệ giá trị văn hóa, con người An Giang, nhưng Nguyễn Thành Đạt, Khoa Xây dựng Đảng Học viện Chính trị khu vực IV, lại mở rộng hơn, đó là, An Giang phải cụ thể hóa các chuẩn mực về đạo đức, lối sống, văn hóa công sở chuyên nghiệp và văn hóa kinh doanh minh bạch, tạo ra một môi trường xã hội thượng tôn pháp luật và đề cao trách nhiệm cá nhân; thiết lập một môi trường ươm tạo đổi mới sáng tạo trong cộng đồng, khuyến khích các sáng kiến từ người dân, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục. Sau khi đã kiến tạo được nền móng về chuẩn mực và nguồn nhân lực, An Giang cần chuyển sang giải pháp khai thác để biến hệ giá trị văn hóa và con người thành lợi thế cạnh tranh cụ thể, phục vụ trực tiếp cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, trong đó, trọng tâm đầu tiên là việc Bảo tồn và Phát triển Di sản Văn hóa theo hướng chiến lược và bền vững.
Tỉnh cũng cần phải nhìn nhận các di sản phải được xem là tài sản sống, là nguồn cảm hứng cho các sản phẩm du lịch độc đáo, các ngành công nghiệp văn hóa và thủ công mỹ nghệ tạo ra chuỗi giá trị kinh tế mới. Để các giá trị nội sinh này vươn ra khỏi phạm vi địa phương, An Giang cần đầu tư mạnh mẽ vào truyền thông và quảng bá chuyên nghiệp với mục tiêu xây dựng thương hiệu văn hóa An Giang đặc sắc, lấy hình ảnh con người An Giang năng động, hiếu khách, nghĩa tình làm đại diện. Các chiến dịch quảng bá cần sử dụng các nền tảng số hiện đại để đưa thông điệp về một An Giang giàu bản sắc và tiềm năng ra thị trường trong và ngoài nước, thu hút khách du lịch và các nhà đầu tư tiềm năng.
Trước những thách thức đối với hệ giá trị văn hóa và con người An Giang trong giai đoạn phát triển mới, đồng chí Lê Văn Phước, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, cho rằng, bên cạnh việc nâng tầm công tác giáo dục hệ giá trị văn hóa con người và xem đây là nền tảng bền vững để xây dựng con người An Giang thời kỳ mới thì tỉnh An Giang cũng cần phải xem việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh giữ vai trò then chốt để nuôi dưỡng và duy trì bền vững các hệ giá trị này. Tỉnh cần hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động của các trung tâm văn hóa và học tập cộng đồng, nhà văn hóa, không gian sinh hoạt văn hóa, tôn giáo tín ngưỡng, ... đảm bảo các thiết chế này thực sự là “hạt nhân” trong việc lan tỏa tri thức, đạo đức, kỹ năng và chuẩn mực văn hóa. Đặc biệt, đối với các vùng biên giới, vùng có đông đồng bào Khmer, Chăm, Hoa, tỉnh cần tăng cường đầu tư để đảm bảo sự bình đẳng trong tiếp cận văn hóa, đồng thời thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa các cộng đồng, qua đó xây dựng nền văn hóa đoàn kết, đa dạng nhưng thống nhất.
Phó Chủ tịch cũng rất quan tâm đến phát triển văn hóa công vụ theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả. Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức phải có đạo đức nghề nghiệp, tác phong làm việc hiện đại, tinh thần trách nhiệm cao và khả năng phối hợp liên ngành, liên cấp nhạy bén. Để làm được điều này, tỉnh cần chuẩn hóa các quy định về văn hóa công vụ, tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá việc thực thi nhiệm vụ; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là năng lực số, tư duy đổi mới và kỹ năng giao tiếp hành chính. Một nền hành chính mạnh không chỉ dựa vào cơ chế, chính sách mà còn phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng văn hóa công vụ của đội ngũ thực thi.
Hệ giá trị văn hóa giữ vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự thống nhất và bền vững của xã hội. Những giá trị chung tạo nên điểm tựa tinh thần giúp gắn kết các thành viên trong cộng đồng, khi những giá trị chung thấm sâu vào đời sống, chúng trở thành những chuẩn mực ứng xủa thống nhất, hạn chế xung đột, tăng cường sự đồng thuận xã hội và cũng cố niềm tin của nhân dân vào mục tiêu phát triển chung. Như vậy, hệ giá trị văn hóa: tạo sự đồng thuận; làm cơ sở cho niềm tin xã hội; bảo vệ bản sắc dân tộc; duy trì sự ổn định trước các biến động. Đặc biệt trong quá trình toàn cầu hóa, hệ giá trị vững tạo “kháng thể” chống lại các tiêu cực du nhập từ bên ngoài. Nhờ đó, xã hội có được sự ổn định lâu dài, tạo nền tảng vững chắc để phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập và biến đổi nhanh chóng của thời đại.
Còn ThS. Phạm Thị Ngọc Hân, giảng viên Khoa lý luận cơ sở Trường Chính trị Tôn Đức Thắng, nhìn nhận, tỉnh cần xác lập hệ giá trị cốt lõi của “văn hóa con người An Giang” trong bối cảnh đa dạng văn hóa và xem đây là nhiệm vụ trung tâm, mang tính định hướng lâu dài, trong đó, tăng cường quản trị văn hóa trong môi trường số và chống xói mòn bản sắc, bởi trước sự tấn công của văn hóa ngoại lai, tỉnh cần xây dựng “hệ miễn dịch văn hóa” đủ mạnh để ứng phó kịp thời; ứng dụng chuyển đổi số trong quản trị văn hóa; hình thành cơ sở dữ liệu lớn về văn hóa, tộc người, di sản, lễ hội; quản lý chặt chẽ nội dung số độc hại, chống tin giả, thông tin xấu, chống xuyên tạc lịch sử và chia rẽ tộc người; phát triển “không gian văn hóa số” để lan tỏa giá trị địa phương, lịch sử, văn hóa con người An Giang. Văn hóa không chỉ tồn tại trên mặt đất mà còn trên không gian số; bảo vệ bản sắc trong môi trường số là nhiệm vụ bắt buộc.
ThS. Lê Phương Thanh, Đảng ủy xã Chợ Mới, tỉnh An Giang, nhìn nhận, phát triển mô hình du lịch văn hóa - tâm linh bền vững, trong đó, đặt văn hóa làm trung tâm, trải nghiệm du lịch gắn với không gian lịch sử, sinh thái và xã hội bản địa, từ văn hóa Óc Eo, lễ hội Núi Sam đến các làng Chăm ven sông Hậu là bổ trợ. Sự kết hợp này không chỉ tôn trọng và phát huy giá trị bản địa, mà còn phản ánh khả năng biến đổi sáng tạo văn hóa, bảo đảm cân bằng giữa lợi ích kinh tế, duy trì tính bền vững môi trường và ổn định xã hội. Tỉnh cũng cần chú ý đến việc bảo tồn, tái sinh, phát triển làng nghề truyền thống thông qua hỗ trợ kinh tế - kỹ thuật, đổi mới sản phẩm, củng cố thị trường và khuyến khích sáng tạo và xem đây là phương thức chuyển đổi các giá trị lịch sử, tri thức, kinh nghiệm sinh tồn thành năng lực phát triển đương đại. Cách tiếp cận này không chỉ duy trì sinh kế mà còn tái hiện mối quan hệ biện chứng giữa con người, kỹ nghệ bản địa và môi trường tự nhiên góp phần duy trì bản sắc và triết lý sống của cư dân địa phương. Ngoài ra, tỉnh cũng cần tăng cường chính sách hỗ trợ cộng đồng dân tộc thiểu số thông qua duy trì không gian văn hóa, ngôn ngữ, lễ hội, nghệ thuật và nghề thủ công để bảo vệ tính đa dạng trong thống nhất, vốn là đặc trưng cấu trúc của văn hóa An Giang. Đây không chỉ là yêu cầu về bảo tồn di sản mà còn là yếu tố chiến lược duy trì sự bền vững văn hóa, đảm bảo cộng đồng tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong mạng lưới giao thoa và sáng tạo văn hóa.
Các nhận định của các chuyên gia về phát huy hệ giá trị văn hóa, con người An Giang là rất bổ ích, thiết thực và xác đáng, bên cạnh đó, theo tác giả, tỉnh cũng cần chú trọng chỉ đạo, hiện thực hóa, lan tỏa mạnh mẽ “Hệ giá trị con người Việt Nam” và các giá trị văn hóa do yếu tố đặc sắc của địa phương; phát huy yếu tố văn hóa đặc sắc vùng miền do điều kiện tự nhiên, lịch sử, lợi thế, tiềm năng phát triển; phát triển công nghiệp văn hóa cùng với du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh là một trong những nguồn lực quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội tỉnh phát triển; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, số hóa các hiện vật, tư liệu, sách, báo tại các di tích lịch sử văn hóa, bảo tàng; tăng cường hoạt động của hệ thống thư viện cộng đồng, từng bước đầu tư, khai thác hiệu quả hệ thống thư viện điện tử và đẩy mạnh việc phát triển văn hóa đọc trên địa bàn tỉnh; tạo điều kiện thuận lợi cho các bảo tàng, thư viện tư nhân hoạt động.
Đồng thời tăng cường, khuyến khích xã hội hóa các hoạt động văn hóa, nhất là chuyển tải các tác phẩm văn hóa, văn học nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, tạo sức sống, sức lan tỏa trong xã hội. Tạo điều kiện và khuyến khích các tổ chức, các hiệp hội, các doanh nghiệp và nghệ sĩ tham gia vào các hoạt động văn hóa. Tạo cơ chế thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực văn hóa; đẩy mạnh các hoạt động giao lưu, hợp tác văn hóa để quảng bá, lan tỏa hình ảnh đất và người An Giang, thu hút du lịch, thương mại, đầu tư,… nhất là với các tỉnh, thành trong và ngoài nước đã có ký kết.
Tỉnh cần tăng cường các hoạt động giao lưu, phối hợp với các tỉnh giáp biên nhằm góp phần vun đắp và phát triển mối quan hệ đoàn kết hữu nghị truyền thống giữa chính quyền và Nhân dân các tỉnh giáp biên giới Campuchia; phát huy hiệu quả hợp tác quốc tế về văn hóa thông qua các hoạt động ngoại giao, hợp tác đào tạo, giao lưu văn hóa, du lịch; các phản phẩm công nghiệp văn hóa; tham gia các chương trình, dự án về phát huy giá trị văn hóa với một số khu vực, quốc gia; bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; chủ động cập nhật, chọn lọc, tiếp thu các giá trị văn hóa tiến bộ của nhân loại, làm phong phú thêm văn hóa của tỉnh để xây dựng con người An Giang phát triển toàn diện đức, trí, thể, mỹ, chân tình, phóng khoáng, mến khách, nghĩa tình, năng động, sáng tạo, có trách nhiệm xã hội, có lòng yêu nước, có ý chí tự lực, tự cường, tinh thần khởi nghiệp, đổi mới, sáng tạo và khát vọng phát triển, nhất là thế hệ trẻ.
Đặc biệt, tỉnh cần phải coi trọng phát triển văn hóa ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội trong từng chủ trương, chính sách của tỉnh nhằm khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; khát vọng xây dựng quê hương phồn vinh, hạnh phúc, xây dựng văn hóa, con người An Giang đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, hài hòa và bền vững; chú trọng xây dựng văn hóa từ trong tổ chức đảng; sự nêu gương của cán bộ, đảng viên và lan tỏa trong xã hội; sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát các hoạt động văn hóa, giáo dục, văn học, nghệ thuật của địa phương, cơ quan, đơn vị; tránh tình trạng xem nhẹ, thiếu quan tâm đến lĩnh vực này.
Đồng thời xác định rõ xây dựng và phát triển văn hóa, con người An Giang cùng với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và Quy định của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về nêu gương là những tiêu chí để xem xét, đánh giá, xếp loại chất lượng tập thể, cá nhân trong hệ thống chính trị hằng năm; đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, phổ biến kiến thức lịch sử, văn hóa cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động để mỗi người là một kênh tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá về giá trị lịch sử, văn hóa, con người An Giang, nhất là đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, người làm báo, đoàn viên, thanh niên, học sinh; khắc phục bệnh thành tích, thiếu trung thực; đẩy mạnh việc đấu tranh, loại trừ các sản phẩm văn hóa độc hại, các hành vi tiêu cực, cơ hội, nhất là trên không gian mạng,... làm ảnh hưởng xấu đến xây dựng và phát triển văn hóa, con người An Giang.
Có thể thấy rằng, khi mạch nguồn hệ giá trị văn hóa, con người An Giang được phát huy sẽ là điều kiện tiên quyết để tỉnh triển khai thành công các chương trình phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới để đến năm 2030. An Giang là tỉnh phát triển khá của cả nước; là trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia; tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 5 năm, đạt từ 11% trở lên; GRDP bình quân đầu người đạt trên 6.300 đô la Mỹ trở lên; tổng thu ngân sách 5 năm đạt từ 145.000 - 175.000 tỷ đồng; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều duy trì mức giảm bình quân 0,3 - 0,5%/năm,…đáp ứng tăng trưởng hai con số tỉnh An Giang giai đoạn 2026 - 2030 mà Ủy Ban nhân dân tỉnh đã đề ra, đưa An Giang phát triển bền vững và hiện thực hóa khát vọng vươn lên mạnh mẽ trong thập niên tới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Hết
