Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác lập những định hướng lớn nhằm xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, coi văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là nguồn lực nội sinh và động lực phát triển đất nước. Để những quan điểm chỉ đạo đó trở thành kết quả cụ thể trong đời sống, cần có sự tham gia đồng bộ của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ và toàn xã hội.
Trong tinh thần ấy, Diễn đàn Văn hóa Việt Nam trong Kỷ nguyên vươn mình của Dân tộc được tổ chức như một không gian đối thoại chính sách, kết nối tri thức và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Không chỉ dừng ở việc trao đổi nhận thức, diễn đàn hướng tới đề xuất các giải pháp khả thi, góp phần cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết 80-NQ/TW và Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết.
Theo Ban Tổ chức, trọng tâm của diễn đàn là thảo luận những vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển văn hóa trong giai đoạn mới. Các chuyên gia, nhà quản lý và đại biểu sẽ tập trung phân tích các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc gắn với điều kiện phát triển của từng vùng, từng địa phương; phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong sáng tạo và hưởng thụ văn hóa; đồng thời mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức xã hội vào quá trình phát triển văn hóa.
Một trong những nội dung được quan tâm là chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa. Đây không chỉ là yêu cầu của tiến trình phát triển mà còn là giải pháp quan trọng để bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di sản trong bối cảnh mới. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu văn hóa, số hóa di sản, ứng dụng công nghệ trong quảng bá và phổ biến các giá trị văn hóa sẽ góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đồng thời mở ra không gian sáng tạo mới cho các ngành công nghiệp văn hóa.
Diễn đàn cũng dành nhiều thời lượng trao đổi về xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới. Đây là nội dung có ý nghĩa lâu dài, bởi phát triển văn hóa không chỉ được đo bằng số lượng thiết chế hay sản phẩm văn hóa mà còn thể hiện ở sự hình thành môi trường văn hóa lành mạnh, củng cố bản lĩnh, nhân cách và khát vọng cống hiến của mỗi con người Việt Nam.
Từ góc độ phát triển, nhiều tham luận dự kiến sẽ tập trung phân tích khả năng khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên văn hóa để thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa và kinh tế sáng tạo. Văn hóa không chỉ cần được gìn giữ như một di sản của quá khứ mà còn phải trở thành nguồn lực tạo ra giá trị mới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương và quốc gia trong quá trình hội nhập quốc tế.
Bên cạnh nội dung học thuật, diễn đàn còn mở ra cơ hội hợp tác giữa cơ quan quản lý, các cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và những chủ thể hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Sự kết nối này có ý nghĩa quan trọng trong việc huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy xã hội hóa các hoạt động văn hóa, đồng thời hình thành những mô hình hợp tác hiệu quả giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.
Dự kiến, diễn đàn sẽ quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia văn hóa, đại diện các tổ chức xã hội nghề nghiệp, doanh nghiệp, văn nghệ sĩ, nghệ nhân cùng nhiều nhà sáng tạo trẻ. Sự hội tụ của nhiều góc nhìn và kinh nghiệm thực tiễn sẽ góp phần làm phong phú thêm các luận cứ khoa học cũng như các đề xuất chính sách, đáp ứng yêu cầu phát triển văn hóa trong bối cảnh mới.
Điểm nhấn của chương trình là Lễ tôn vinh các đơn vị và cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2026. Việc tôn vinh không chỉ ghi nhận những đóng góp tiêu biểu trong bảo tồn di sản, xây dựng đời sống văn hóa và phát triển các mô hình văn hóa cộng đồng mà còn khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước về coi trọng, khuyến khích những tập thể, cá nhân trực tiếp cống hiến cho sự nghiệp phát triển văn hóa. Những điển hình tiêu biểu sẽ tiếp tục tạo sức lan tỏa tích cực, cổ vũ tinh thần trách nhiệm và khơi dậy khát vọng cống hiến trong toàn xã hội.
Diễn đàn Văn hóa Việt Nam năm 2026 vì vậy mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một sự kiện chuyên đề. Những trao đổi, kiến nghị và sáng kiến được hình thành tại diễn đàn sẽ góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho quá trình hoàn thiện chính sách, đồng thời thúc đẩy việc triển khai hiệu quả Nghị quyết 80-NQ/TW. Khi các định hướng chiến lược được cụ thể hóa bằng giải pháp phù hợp và sự đồng hành của các chủ thể xã hội, văn hóa sẽ ngày càng khẳng định vị thế là sức mạnh nội sinh, tạo nền tảng tinh thần vững chắc và động lực quan trọng để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
