Tọa lạc trên núi Nghĩa Lĩnh, thuộc xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ, Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng là nơi hội tụ linh khí của đất trời, mạch nguồn phát tích của dân tộc Việt. Tương truyền, thưở xa xưa, Lạc Long Quân và Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, nở thành một trăm người con – tổ tiên chung của dân tộc Việt Nam. Người con trưởng được tôn làm Vua Hùng, lập nên nhà nước Văn Lang, mở đầu cho lịch sử dựng nước và giữ nước oai hùng của dân tộc. Trải qua 18 đời Vua Hùng, các bậc tiền nhân đã gây dựng nên nền tảng quốc gia, hun đúc nên bản sắc văn hóa và tinh thần đoàn kết bền chặt.
Để tưởng nhớ công lao to lớn ấy, nhân dân đã chọn núi Nghĩa Lĩnh – vùng đất linh thiêng, nơi hội tụ sơn thủy hữu tình để lập đền thờ các Vua Hùng. Theo thời gian, từ những am miếu sơ khai, quần thể Đền Hùng dần được tôn tạo, mở rộng với hệ thống đền, chùa, lăng tẩm uy nghiêm như Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Đền Giếng… tạo thành trục không gian tâm linh hướng lên đỉnh núi, biểu trưng cho hành trình tìm về cội nguồn.
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, Đền Hùng không chỉ là nơi thờ tự các Vua Hùng mà còn trở thành biểu tượng thiêng liêng của tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”, nơi hội tụ niềm tin, lòng thành kính và ý thức hướng về tổ tiên của hàng triệu người Việt Nam. Mỗi bước chân hành hương về Đất Tổ vì thế không chỉ là một chuyến đi, mà còn là hành trình trở về với cội nguồn, với những giá trị bền vững đã làm nên hồn cốt dân tộc.
Không chỉ mang giá trị lịch sử đặc biệt gắn với thời đại Hùng Vương dựng nước, nơi đây còn là trung tâm hội tụ các di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc như tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và hát Xoan Phú Thọ – những giá trị đã được UNESCO ghi danh. Năm 2026, Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ được tổ chức với quy mô lớn, mang ý nghĩa đặc biệt cả về văn hóa, xã hội và phát triển kinh tế. Đây không chỉ là dịp để tri ân công lao dựng nước của các Vua Hùng mà còn là “điểm hẹn văn hóa” quy tụ tinh hoa các vùng miền, góp phần lan tỏa giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại. Đồng thời, sự kiện còn đóng vai trò là động lực thúc đẩy du lịch, quảng bá hình ảnh Đất Tổ – cội nguồn dân tộc Việt Nam đến với bạn bè trong nước và quốc tế.
Diễn ra từ ngày 17 đến 26/4/2026 (tức mùng 1 đến 10/3 âm lịch), điểm nhấn thiêng liêng của chuỗi hoạt động là lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng vào ngày 10/3 âm lịch – thời khắc kết nối quá khứ với hiện tại, hun đúc niềm tự hào và ý thức trách nhiệm trong mỗi người dân. Song hành với phần lễ trang nghiêm là phần hội và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ với hơn 25 hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch đặc sắc, tạo nên một không gian trải nghiệm đa dạng, hấp dẫn. Từ các chương trình nghệ thuật quy mô lớn, lễ hội văn hóa dân gian đường phố, đến những hoạt động mang đậm bản sắc như hát Xoan, hát Ghẹo, thi gói bánh chưng, giã bánh giầy… tất cả góp phần tái hiện sinh động đời sống văn hóa thời đại Hùng Vương trong hơi thở của cuộc sống đương đại.
Công tác chuẩn bị được triển khai từ sớm, đồng bộ và có chiều sâu. Từ việc hoàn thiện hạ tầng giao thông, chỉnh trang không gian lễ hội, đến xây dựng kịch bản tổ chức các hoạt động đều được thực hiện theo hướng chuyên nghiệp, đảm bảo an toàn, văn minh và thuận tiện cho người dân, du khách. Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong tư duy tổ chức lễ hội. Không chỉ dừng lại ở việc “tổ chức cho đủ”, mà hướng tới xây dựng một sản phẩm văn hóa – du lịch có chất lượng, có khả năng lan tỏa và tạo giá trị bền vững. Khi lễ hội được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, nó không chỉ mang ý nghĩa tinh thần mà còn trở thành động lực thúc đẩy du lịch, dịch vụ và quảng bá hình ảnh địa phương.
Trong bối cảnh du lịch ngày càng trở thành ngành kinh tế quan trọng, Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ 2026 được xác định là điểm nhấn chiến lược của tỉnh Phú Thọ. Thông qua sự kiện, hình ảnh Đất Tổ – vùng đất cội nguồn của dân tộc Việt Nam tiếp tục được quảng bá mạnh mẽ đến bạn bè trong nước và quốc tế.
Không chỉ dừng lại ở việc thu hút du khách, lễ hội còn góp phần thúc đẩy liên kết vùng, kết nối các sản phẩm du lịch, làng nghề, ẩm thực và dịch vụ địa phương. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển du lịch bền vững, trong đó văn hóa đóng vai trò là “linh hồn”, còn trải nghiệm là yếu tố giữ chân du khách.
Trong dòng chảy Hội nhập và phát triển, việc tổ chức một lễ hội mang tầm quốc gia với chiều sâu văn hóa và tầm nhìn hiện đại chính là minh chứng cho cách Việt Nam khai thác sức mạnh nội sinh từ di sản. Khi những giá trị “Uống nước nhớ nguồn” được chuyển hóa thành hành động cụ thể, khi văn hóa không chỉ tồn tại trong ký ức mà hiện diện sống động trong đời sống, đó cũng là lúc sức mạnh dân tộc được khơi dậy mạnh mẽ nhất, tạo nền tảng vững chắc để đất nước tiếp tục phát triển bền vững và khẳng định vị thế trong thời đại mới.
