Sáu thập kỷ bền bỉ vun đắp sự nghiệp trồng người
Năm 1966, giữa những năm tháng cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra ác liệt, Trường THPT Tam Dương được thành lập với quy mô ban đầu chỉ có 3 lớp học, 145 học sinh và 14 thầy, cô giáo. Điều kiện dạy và học khi ấy vô cùng thiếu thốn. Để tránh bom đạn, thầy và trò phải di chuyển địa điểm tới năm lần, dựng lớp học bằng tranh tre, nứa lá tại các thôn xóm, dưới chân đồi. Học sinh đội mũ rơm đến trường, những hầm hào trú ẩn được đào ngay bên cạnh lớp học.
Trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt, việc duy trì hoạt động dạy và học không chỉ đòi hỏi lòng kiên trì mà còn là biểu hiện sinh động của ý chí vượt khó, quyết tâm giữ gìn sự nghiệp giáo dục. Nhiều học sinh của trường đã tạm biệt mái trường, gác lại trang sách để lên đường chiến đấu, có người anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Vượt lên gian khó, trong 9 năm đầu thành lập, nhà trường đã có 391 học sinh tốt nghiệp. Phong trào thi đua “Dù khó khăn gian khổ đến đâu, cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt” trở thành động lực để các thế hệ thầy và trò kiên trì bám trường, bám lớp, giữ vững ngọn lửa tri thức giữa những năm tháng chiến tranh.
Sau ngày đất nước thống nhất, Trường THPT Tam Dương tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, trong khi quy mô học sinh và đội ngũ giáo viên ngày càng tăng. Năm 1983, việc tiếp quản khu trụ sở Ủy ban nhân dân huyện cũ đã tạo điều kiện để trường có địa điểm ổn định hơn, từng bước củng cố nền móng phát triển. Trong 10 năm hòa bình đầu tiên, nhà trường có 2.322 học sinh tốt nghiệp THPT, nhiều người trưởng thành, đóng góp trên các lĩnh vực công tác, lao động, sản xuất và bảo vệ Tổ quốc.
Bước ngoặt quan trọng đến từ năm 1997, khi tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập. Cùng với sự phát triển của địa phương, quy mô và chất lượng giáo dục của Trường THPT Tam Dương từng bước được nâng lên. Năm học 1997-1998, trường có 25 lớp với 1.323 học sinh và 36 giáo viên. Đến năm học 1999-2000, quy mô tăng lên 45 lớp với 57 giáo viên. Cũng trong giai đoạn này, phân hiệu II được tách ra, sau đó phát triển thành Trường THPT Tam Dương II.
Những nỗ lực bền bỉ trong quản lý, giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý. Năm học 1998-1999, trường được Chính phủ tặng Bằng khen; năm 2001 được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba, năm 2006 đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì và đạt chuẩn quốc gia. Đến năm học 2009-2010, nhà trường được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận đạt kiểm định chất lượng giáo dục cấp độ 3.
Giai đoạn 2010-2016 đánh dấu bước phát triển nổi bật về chất lượng giáo dục mũi nhọn. Nhà trường giành 20 giải Nhất tại các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh; trong ba năm học cuối giai đoạn có 9 giải quốc gia ở các cuộc thi học sinh giỏi trên nhiều lĩnh vực. Tỷ lệ tốt nghiệp THPT quốc gia hai năm liên tiếp đạt trên 99%, tỷ lệ học sinh đỗ đại học, cao đẳng đạt trên 66%. Năm học 2013-2014, trường được Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Cờ thi đua; năm học 2014-2015 được Chính phủ tặng Cờ thi đua đơn vị xuất sắc.
Đặc biệt, năm 2016, đúng dịp kỷ niệm 50 năm thành lập, Trường THPT Tam Dương vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất. Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với hành trình nửa thế kỷ kiên trì vượt khó, nâng cao chất lượng giáo dục và đóng góp cho sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực của địa phương.
Khẳng định chất lượng, hướng tới trường học hạnh phúc
Bước vào giai đoạn 2016-2026, Trường THPT Tam Dương xác định xây dựng trường học hạnh phúc là một trong những định hướng xuyên suốt. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc truyền đạt kiến thức, nâng cao kết quả thi cử mà còn hướng tới xây dựng môi trường giáo dục nơi học sinh được tôn trọng, lắng nghe, phát triển năng lực và nuôi dưỡng ước mơ; giáo viên có điều kiện phát huy chuyên môn, sáng tạo trong giảng dạy.
Những kết quả đạt được cho thấy sự chuyển biến tích cực cả về giáo dục toàn diện lẫn chất lượng mũi nhọn. Năm học 2019-2020, học sinh nhà trường giành 43 giải học sinh giỏi các cấp, 6 huy chương tại Hội khỏe Phù Đổng cấp tỉnh và có 2 giải trong cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp tỉnh, gồm 1 giải Nhất và 1 giải Ba. Nhà trường tiếp tục được công nhận đạt chuẩn quốc gia, nằm trong hệ thống trường trọng điểm chất lượng cao của tỉnh.
Năm học 2024-2025 ghi dấu ấn với tỷ lệ tốt nghiệp THPT đạt 100%. Điểm trung bình các môn thi đạt 7,29, duy trì trong năm thứ năm liên tiếp. Học sinh giành 207 giải học sinh giỏi văn hóa cấp tỉnh, trong đó có 10 giải Nhất, tăng 29 giải so với năm học trước. Hơn 90% học sinh trúng tuyển đại học, nhiều em vào học tại các trường thuộc nhóm đầu cả nước.
Tiếp nối thành quả đó, năm học 2025-2026, học sinh khối 12 của trường giành 66 giải học sinh giỏi cấp tỉnh, xếp thứ 14 toàn tỉnh; kết quả tốt nghiệp xếp thứ 15 toàn tỉnh, trên 90% học sinh đỗ đại học, cao đẳng. Đáng chú ý, học sinh nhà trường đạt giải Ba tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn Tin học. Trong hai năm học 2024-2025 và 2025-2026, trường tiếp tục nhận được nhiều hình thức khen thưởng của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo và UBND tỉnh.
Tính trong 60 năm xây dựng và phát triển, nhà trường đã có hơn 12.000 học sinh trưởng thành; riêng giai đoạn 2017-2026 có hơn 3.900 học sinh tốt nghiệp THPT. Đằng sau những con số ấy là sự tận tụy của các thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; là sự nỗ lực của học sinh và sự đồng hành của gia đình, chính quyền, nhân dân địa phương cùng các thế hệ cựu học sinh.
Truyền thống của Trường THPT Tam Dương còn được bồi đắp từ những hy sinh thầm lặng của các thế hệ đi trước, trong đó có những học sinh đã ngã xuống vì Tổ quốc. Tri ân quá khứ không chỉ là sự tưởng nhớ mà còn là trách nhiệm tiếp nối, gìn giữ những giá trị tốt đẹp, để mỗi thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc học tập, rèn luyện và cống hiến.
Khát vọng đổi mới trong chặng đường phát triển mới
Bước sang chặng đường tiếp theo, Trường THPT Tam Dương đứng trước yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang tác động sâu rộng đến hoạt động dạy và học. Trên nền tảng truyền thống 60 năm, nhà trường xác định phương châm hành động “Kỷ cương, sáng tạo, đột phá, phát triển”, hướng tới mục tiêu trở thành cơ sở giáo dục chất lượng cao, hiện đại, hạnh phúc và là địa chỉ tin cậy của nhân dân địa phương.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, nhà trường tập trung vào năm định hướng trọng tâm: nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; xây dựng đội ngũ giáo viên chuẩn hóa, hiện đại; đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; xây dựng môi trường học đường hạnh phúc, kỷ cương, an toàn; tiếp tục hoàn thiện cơ sở vật chất và tăng cường sự đồng hành của cộng đồng.
Trong đó, việc lấy học sinh làm trung tâm được xác định là yêu cầu xuyên suốt. Hoạt động dạy học từng bước chuyển từ chú trọng truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực, tư duy phản biện và khả năng sáng tạo. Công tác hướng nghiệp, phân luồng cần được triển khai sớm, sát thực tế, giúp mỗi học sinh lựa chọn con đường phù hợp với năng lực, sở trường và điều kiện của bản thân.
Cùng với đó, chuyển đổi số được đẩy mạnh trong quản lý và giảng dạy; dữ liệu, hồ sơ học tập từng bước được số hóa, tăng cường kết nối giữa nhà trường, gia đình và học sinh. Đội ngũ giáo viên được khuyến khích nâng cao trình độ chuyên môn, làm chủ công nghệ, đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá. Môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, không bạo lực học đường tiếp tục được chú trọng, trong đó giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và truyền thống lịch sử được coi trọng song hành với kiến thức.
Nhà trường cũng xác định sự gắn kết giữa gia đình, chính quyền địa phương và các thế hệ cựu học sinh là nguồn lực quan trọng cho phát triển lâu dài. Việc huy động nguồn lực xã hội hóa được định hướng thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định, góp phần từng bước hoàn thiện cơ sở vật chất, đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới.
Sáu mươi năm là dấu mốc đáng tự hào, nhưng không phải điểm dừng của Trường THPT Tam Dương. Từ những lớp học đơn sơ giữa khói lửa chiến tranh đến mục tiêu xây dựng một ngôi trường hiện đại, hạnh phúc, hành trình ấy cho thấy sức mạnh của lòng tận tâm, tinh thần vượt khó và niềm tin vào giá trị của giáo dục.
Phát huy truyền thống, đổi mới để phát triển, Trường THPT Tam Dương tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng vươn lên, tạo dựng môi trường học tập tốt hơn cho các thế hệ học sinh. Đó cũng là cách nhà trường tri ân những người đã đặt nền móng, tiếp nối những giá trị đã được vun đắp qua sáu thập kỷ và viết tiếp hành trình đưa tri thức, nhân cách, ước mơ đến gần hơn với tương lai.
