Người tiêu dùng trước làn sóng quảng cáo AI
Trên các ứng dụng đặt đồ ăn, mua sắm trực tuyến hay mạng xã hội, công chúng đang ngày ngày tiếp xúc với hàng loạt sản phẩm truyền thông do trí tuệ nhân tạo khởi tạo hoặc hỗ trợ. Những món ăn bóng bẩy không một vệt khuyết điểm, làn da người mẫu phẳng lỳ không nếp gấp, cùng những dòng mô tả mượt mà xuất hiện ngày một nhiều. Đứng trước sự phủ sóng của công nghệ, phản ứng của người tiêu dùng hiện đại diễn ra theo nhiều thái cực: Một bên cởi mở với những trải nghiệm thị giác mới lạ, bên còn lại lại tỏ ra cân nhắc trước tính chân thực của sản phẩm.
Là một nhân viên văn phòng thường xuyên sử dụng các ứng dụng giao hàng và mua sắm trực tuyến, chị Nguyễn Hồng Trang (24 tuổi, xã Sơn Đồng, Hà Nội) bày tỏ thái độ khá cởi mở trước sự xuất hiện của quảng cáo AI. Chị Trang đánh giá cao tính sáng tạo cũng như khả năng thu hút người xem của công nghệ này.
“Tôi thấy hình ảnh của các quảng cáo ứng dụng AI khá đẹp mắt, nội dung lại thường đánh đúng vào sở thích cá nhân nên rất dễ thu hút sự chú ý. AI hoàn toàn có thể giúp hoạt động truyền thông trở nên hấp dẫn và mới mẻ hơn. Nếu thương hiệu biết cách ứng dụng tiết chế, kết hợp cùng một sản phẩm chất lượng ngoài đời thì tôi hoàn toàn tin tưởng và đón nhận”, chị Trang chia sẻ.
Trái ngược với đó, bạn Dương Huy Tùng (21 tuổi, sinh viên Ngành Công nghệ Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân) là một sinh viên thuộc thế hệ Gen Z quen thuộc với công nghệ, không ít lần bật cười lẫn e ngại trước những quảng cáo AI lỗi kỹ thuật trên ứng dụng mua sắm. Tùng cho biết, chỉ cần quan sát kỹ sẽ dễ nhận ra lỗi hình ảnh, ký tự vô nghĩa hoặc những lời quảng cáo rập khuôn, khi hàng loạt thương hiệu cùng lặp lại cụm từ “bùng nổ vị giác”.
“Dù bản thân hay dùng AI để học tập và rất hiểu nó giúp doanh nghiệp tiết kiệm tiền, nhưng khi ở vị trí người mua, tôi lại thấy lo. Một tấm ảnh đồ ăn do AI thực hiện 100% chỉ làm tôi nảy sinh phản xạ nghi ngờ: Có phải món ăn ngoài đời tệ lắm nên họ mới không dám chụp ảnh thật?”, Huy Tùng bộc bạch.
Sự băn khoăn của những người trẻ như Huy Tùng cũng chính là lý do khiến nhóm khách hàng lớn tuổi đặt yếu tố trung thực lên hàng đầu. Bà Nguyễn Kim Oanh (55 tuổi, phường Thanh Liệt, Hà Nội) cũng luôn ưu tiên nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và đánh giá chân thực từ cộng đồng.
Bà Oanh chia sẻ: “Doanh nghiệp sử dụng AI nên có trách nhiệm minh bạch, ví dụ như dán nhãn chú thích có sử dụng AI trên video hoặc hình ảnh để người tiêu dùng được biết. Quảng cáo có thể hiện đại, đẹp mắt, nhưng sự trung thực mới là nền tảng để tạo dựng niềm tin lâu dài”.
Lý giải về những phản ứng đa chiều này từ phía công chúng, Th.S Đỗ Thị Hải Đăng (Tổng giám đốc Tập đoàn Truyền thông Le Group Of Companies, Giảng viên khoa Quan hệ công chúng & Quảng cáo - Học viện Báo chí và Tuyên truyền) phân tích gốc rễ của phản ứng này từ góc độ tâm lý tiếp nhận. “Quảng cáo, xét đến cùng, không đơn thuần là hoạt động truyền tải thông tin mà còn là quá trình tạo ra sự đồng cảm. Một câu chuyện về gia đình, một hình ảnh người lao động hay một khoảnh khắc đời thường có thể không hoàn hảo về mặt thị giác, nhưng lại tạo ra sức lay động bởi sự chân thực. AI có thể trở thành một phương tiện kể chuyện giàu sức sáng tạo nếu được dẫn dắt bởi những ý tưởng tốt, nhưng tuyệt đối không thể thay thế chính quá trình hình thành ý tưởng và sự thấu hiểu con người”, bà nhấn mạnh.
Ứng dụng AI trong quảng cáo: Cân bằng hiệu quả và bản sắc thương hiệu
Bên cạnh những phản ứng đa chiều từ công chúng, đối với các cửa hàng, thương hiệu vừa và nhỏ, việc đưa trí tuệ nhân tạo vào quy trình tiếp thị vừa là bước đi chạy theo xu hướng, vừa nhằm tháo gỡ áp lực tài chính: Làm sao để tạo ra nhiều nội dung nhất mà tối ưu chi phí nhất?
Câu chuyện tại một tiệm chè nhỏ ở Hà Nội là một ví dụ rõ nét cho làn sóng dịch chuyển này. Anh Việt Thắng, chủ tiệm chè Suvy (xã Quang Minh, Hà Nội), chia sẻ anh mới bắt đầu đưa AI vào quy trình quảng bá khoảng vài tháng trở lại đây. Là người tiếp cận công nghệ khá sớm, anh Thắng dùng AI để đảm nhiệm từ khâu tìm kiếm ý tưởng hình ảnh, viết bài cho đến lên lịch đăng tự động trên các hội nhóm.
“Với mô hình kinh doanh nhỏ, AI giúp mình tiết kiệm tối đa thời gian suy nghĩ bài viết hay dựng hình ảnh. Chi phí truyền thông gần như được tối giản vì không còn phải thuê ngoài, mà nội dung tạo ra lại nhanh hơn, đa dạng và đẹp mắt hơn hẳn”, anh Thắng cho biết.
Và theo khảo sát mới nhất của Deloitte Access Economics cho thấy 93% doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam đã ứng dụng AI, trong đó các khâu phục vụ truyền thông như tạo nội dung linh hoạt, AI tạo sinh và tự động hóa trao đổi kinh doanh nằm trong nhóm phổ biến nhất.
Đánh giá về xu hướng này, Th.S Đỗ Thị Hải Đăng cho rằng trí tuệ nhân tạo đang tạo ra sự thay đổi rất lớn, dịch chuyển ngành quảng cáo từ mô hình sản xuất thủ công sang sự cộng tác giữa con người và công nghệ. AI giải phóng người làm nghề khỏi những thao tác lặp lại, mở ra cơ hội thử nghiệm linh hoạt cho các doanh nghiệp nhỏ.
Tuy nhiên, Th.S Hải Đăng cũng nhấn mạnh bài toán cốt lõi vẫn nằm ở tư duy định hướng của người sử dụng: “AI làm giảm chi phí sản xuất nội dung, chứ không tự động nâng cao chất lượng tư duy truyền thông. Một doanh nghiệp có thể tạo ra hàng trăm bài viết hoặc hình ảnh quảng cáo trong thời gian ngắn, nhưng nếu không xác định rõ khách hàng mục tiêu là ai, thương hiệu muốn nói điều gì và điều gì khiến mình khác biệt so với đối thủ, thì những nội dung đó vẫn khó mang lại hiệu quả thực chất”.
Để phát huy hiệu quả ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quảng cáo, Th.S Đỗ Thị Hải Đăng cho rằng doanh nghiệp cần xem AI là công cụ hỗ trợ sáng tạo và chú trọng các giải pháp để cân bằng hiệu quả công nghệ với giá trị thương hiệu.
Thứ nhất, định hình bản sắc thương hiệu. Doanh nghiệp cần xác định rõ giá trị cốt lõi, tính cách, giọng điệu và phong cách hình ảnh trước khi sử dụng AI, bảo đảm công nghệ hỗ trợ sáng tạo nhưng không quyết định bản sắc thương hiệu.
Thứ hai, duy trì sự kiểm soát và biên tập của con người. Nội dung do AI tạo ra cần được kiểm chứng về tính chính xác, bản quyền và mức độ phù hợp với thực tế trước khi công bố, tránh ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp.
Thứ ba, thực hành truyền thông minh bạch và có trách nhiệm. Doanh nghiệp cần công khai việc sử dụng AI khi nội dung có thể gây hiểu nhầm, tránh tạo thông tin sai lệch về sản phẩm hoặc lời chứng thực giả mạo, làm ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng.
Thứ tư, kết hợp công nghệ với chất liệu thật từ đời sống. Đưa câu chuyện khách hàng, trải nghiệm sử dụng sản phẩm và văn hóa địa phương vào quảng cáo giúp tăng tính chân thực, tạo chiều sâu và hạn chế sự rập khuôn.
Song song với đó, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đòi hỏi người làm truyền thông nâng cao tư duy chiến lược, khả năng phản biện, thấu hiểu công chúng và sáng tạo ý tưởng, thay vì chỉ tập trung vào tốc độ viết và thiết kế.
“Chúng ta không nên đặt câu hỏi liệu AI có thay thế người làm quảng cáo hay không theo cách quá đơn giản. Bởi quảng cáo không chỉ là tạo ra một sản phẩm truyền thông, mà còn là một hoạt động sáng tạo, thấu hiểu tâm lý và xây dựng các mối quan hệ xã hội”, Th.S Đỗ Thị Hải Đăng kết luận.
