.Theo đó, 371 hộ gia đình người có công được trao 18.550 cây giống sâm Ngọc Linh, mỗi hộ nhận 50 cây giống cùng 500.000 đồng tiền mặt và các sản phẩm nước yến sâm chăm sóc sức khỏe. Tổng giá trị chương trình khoảng 5,7 tỷ đồng.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở giá trị của những phần quà được trao, mà còn ở việc những cây sâm giống được trở về với chính vùng đất đã nuôi dưỡng và gìn giữ loài dược liệu quý này qua nhiều thế hệ. Ba xã Tu Mơ Rông, Măng Ri và Đăk Sao là vùng sinh trưởng tự nhiên của sâm Ngọc Linh, nơi đồng bào Xơ Đăng từ lâu đã tích lũy những kinh nghiệm quý trong việc bảo vệ rừng, nhận biết điều kiện thổ nhưỡng và chăm sóc cây sâm dưới tán rừng nguyên sinh.
Trong dòng chảy ấy, sâm Ngọc Linh không chỉ là sản vật của núi rừng mà còn là một phần của tri thức bản địa và bản sắc văn hóa vùng cao. Việc trao cây giống cho các gia đình người có công vì thế không đơn thuần là hỗ trợ sản xuất, mà còn tạo điều kiện để chính cộng đồng địa phương tiếp tục gìn giữ, kế thừa và phát huy những giá trị đã gắn bó với vùng núi Ngọc Linh từ bao đời.
Ông Võ Sỹ Chung, Bí thư Đảng ủy xã Măng Ri cho biết, mặc dù còn nhiều khó khăn, những năm qua Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương luôn nỗ lực thực hiện tốt chủ trương "Đền ơn đáp nghĩa", quan tâm chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho người có công. Các chế độ, chính sách được chi trả đầy đủ, kịp thời; hoạt động thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ cải thiện nhà ở, chăm sóc sức khỏe được triển khai thường xuyên, góp phần lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" trong cộng đồng.
Theo ông Chung, những phần quà được trao từ Chủ tịch nước, UBND tỉnh Quảng Ngãi, chính quyền địa phương và các doanh nghiệp trên địa bàn nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với người có công. Đây không chỉ là sự tri ân đối với những cống hiến, hy sinh vì độc lập dân tộc mà còn là nguồn động viên để các gia đình chính sách tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, đồng hành cùng địa phương trong phát triển kinh tế - xã hội.
"Măng Ri có nhiều tiềm năng và lợi thế để phát triển dược liệu, đặc biệt là sâm Ngọc Linh. Chúng tôi mong muốn các gia đình chính sách, người có công tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân bảo tồn và phát triển các loại dược liệu dưới tán rừng, góp phần xây dựng Măng Ri trở thành trung tâm dược liệu của tỉnh Quảng Ngãi," ông Chung nhấn mạnh.
Ông Trần Văn Hảo, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Sâm Ngọc Linh Kon Tum cho biết, doanh nghiệp luôn xác định phát triển phải đi đôi với trách nhiệm xã hội, đặc biệt đối với cộng đồng sinh sống tại vùng sâm và các gia đình có công với cách mạng.
Theo ông Hảo, chương trình là lời tri ân đối với những người đã cống hiến cho đất nước, đồng thời thể hiện mong muốn chia sẻ những giá trị mà sâm Ngọc Linh mang lại với chính cộng đồng đã góp phần gìn giữ nguồn dược liệu quý qua nhiều thế hệ. Doanh nghiệp sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương trong bảo tồn nguồn gen, mở rộng vùng trồng và xây dựng thương hiệu sâm Ngọc Linh theo hướng phát triển bền vững.
Tại vùng núi Ngọc Linh, sinh kế từ cây sâm cũng chính là sinh kế gắn với rừng. Khác với nhiều loại cây trồng khác, sâm Ngọc Linh chỉ phát triển tốt trong điều kiện hệ sinh thái tự nhiên được bảo tồn. Vì vậy, mỗi vườn sâm được hình thành cũng đồng nghĩa với việc diện tích rừng được gìn giữ, góp phần duy trì sự đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường sinh thái của địa phương.
Theo ông Trần Quốc Huy, Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông, nhiều năm qua, Công ty Cổ phần Sâm Ngọc Linh Kon Tum luôn đồng hành cùng địa phương trong bảo tồn nguồn gen, mở rộng vùng trồng và xây dựng chuỗi liên kết với người dân dưới tán rừng. Từ sự đồng hành đó, nhiều hộ đồng bào Xơ Đăng đã có điều kiện tiếp cận cây sâm, từng bước hình thành những vườn sâm mang lại giá trị kinh tế, đồng thời nâng cao ý thức gìn giữ tài nguyên rừng.
Ông Huy cho biết thêm, nhiều gia đình người có công trên địa bàn từ lâu mong muốn phát triển sinh kế từ cây sâm nhưng chưa đủ điều kiện đầu tư do giá giống cao. Việc trao tặng cây giống lần này không chỉ giúp hiện thực hóa mong muốn ấy mà còn góp phần mở rộng vùng dược liệu đặc hữu ngay trong chính cộng đồng đang sinh sống tại vùng lõi của sâm Ngọc Linh.
Để bảo đảm cây giống phát triển hiệu quả, chính quyền địa phương đã bố trí cán bộ chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ làm đất và xuống giống đúng thời vụ. Việc đồng hành từ khâu trao tặng đến chăm sóc cho thấy mục tiêu của chương trình không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt mà hướng tới xây dựng sinh kế bền vững, giúp người dân chủ động phát triển kinh tế trên nền tảng lợi thế bản địa.
Trong bối cảnh nhiều địa phương đang tìm hướng phát triển dựa trên tài nguyên và bản sắc riêng, mô hình gắn bảo tồn sâm Ngọc Linh với sinh kế cộng đồng cho thấy một cách tiếp cận hài hòa giữa văn hóa, sinh thái và phát triển. Khi người dân trở thành chủ thể gìn giữ rừng, bảo tồn nguồn gen và tiếp nối tri thức bản địa, cây sâm không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn tiếp tục khẳng định vị thế như một biểu tượng văn hóa của vùng núi Ngọc Linh, góp phần vun đắp bản sắc và động lực phát triển bền vững cho địa phương.
