Đặng Trần Côn – Người nghe tiếng chinh phu giữa một thời binh lửa

Trong lịch sử văn học Việt Nam, có những tác giả để lại hàng trăm pho sách mà tên tuổi dần khuất sau bụi thời gian; lại có người chỉ cần một tác phẩm cũng đủ dựng nên một cột mốc không thể phai mờ. Đặng Trần Côn thuộc về số ít những người như thế. Ông đi qua thế kỷ XVIII đầy tao loạn, cuộc đời ngắn ngủi và còn phủ nhiều khoảng tối, nhưng đã để lại Chinh phụ ngâm – khúc ngâm bằng chữ Hán cất lên từ nỗi cô đơn của người vợ có chồng ra trận. Từ trang sách của một nhà nho đất Thăng Long, tiếng thở dài ấy được những tài năng diễn Nôm nâng thành tiếng Việt tuyệt đẹp, sống trong lòng nhiều thế hệ: “Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy/ Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu…”