Cử hành hai nghi lễ
Trước giờ rước nước, đoàn nghi lễ tổ chức lễ cung nghinh Bằng xếp hạng Di tích cấp Thành phố từ đình Gia Thượng về Đền Rừng. Trước đó, ngày 28/2/2025, UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định số 1168/QĐ-UBND, chính thức công nhận Đình Gia Thượng và Đền Rừng là Di tích lịch sử - văn hoá cấp thành phố. Việc rước Bằng di tích từ đình Gia Thượng về Đền Rừng trong dịp Lễ Thượng Nguyên năm nay mang ý nghĩa hoàn thiện vị thế của di tích trong đời sống văn hoá - tâm linh của địa phương.
Công tác rước nước được chuẩn bị và triển khai kỹ lưỡng nhằm bảo đảm an toàn cho người dân và du khách, đặc biệt trong quá trình di chuyển bằng đường thuỷ. Từng nghi thức được thực hiện cẩn trọng, giữ trọn sự trang nghiêm của lễ hội truyền thống.
Khoảng 15h30', đoàn rước khởi hành từ đền tiến ra bến sông Hồng, dòng sông gắn bó mật thiết với lịch sử và đời sống cư dân vùng đất kinh kỳ. Đoàn khoảng 50 người gồm: đại diện Ban tổ chức, Nhân dân và du khách thập phương, nghi thức du thủy diễn ra trong không khí trang nghiêm suốt hơn 2 giờ đồng hồ.
Sau khi hoàn thành các nghi lễ trên sông, nước thiêng được cung nghinh về đền. Một chóe nước được đặt tại cung cấm để sử dụng trong các nghi lễ quanh năm. 30 can nước (mỗi can 20 lít) từ sông Hồng được lọc sạch, rót vào 7 chóe dùng để làm lễ; phần còn lại chia sẻ tới người dân, du khách như món lộc đầu xuân.
Rước nước từ sông Hồng về đền
Chia sẻ về ý nghĩa của nghi lễ, nghệ nhân Hoàng Xuân Mai cho biết: “Trong tín ngưỡng dân gian, nước luôn tượng trưng cho sự khởi sinh và nuôi dưỡng. Việc đưa nước từ sông Hồng về đền là cách để gửi gắm niềm tin vào sự đủ đầy, thuận hòa của năm mới. Chúng tôi mong muốn nghi lễ này trở thành nét đẹp thường niên, để mỗi mùa xuân về, người dân có thêm một điểm tựa tinh thần khi tìm về cửa đền.”
Không chỉ dừng lại ở không gian đền, nước thiêng còn được nhiều người xin về đặt trên bàn thờ gia tiên. Với họ, đó không chỉ là dòng nước của sông Hồng mà còn là biểu tượng của phúc lành và sự an yên cho gia đình.
Cụ Lê Thị Hạnh - nguyên Phó Trưởng Tiểu ban Quản lý di tích cụm Gia Thượng bày tỏ: “Ở tuổi này, tôi đã chứng kiến nhiều mùa lễ hội, nhưng năm nay thực sự đặc biệt. Nhìn đoàn rước thành kính đưa nước từ sông Hồng về đền, tôi cảm nhận rõ mạch nguồn truyền thống mà các thế hệ đi trước đã dày công gìn giữ nay đang được tiếp nối một cách trang trọng và đầy ý nghĩa. Cầm chai nước thiêng trong tay, tôi tin đó không chỉ là lộc đầu xuân mà còn là niềm hy vọng về một năm yên lành cho con cháu.”
Giữa làn hương trầm bảng lảng, dòng người hành hương thành kính dâng lễ. Những bước chân lặng lẽ, những nén hương được thắp lên, những giọt nước thiêng nâng niu trong tay, tất cả tạo nên một không gian tâm linh sâu lắng, nơi con người tìm thấy sự bình yên giữa nhịp sống hiện đại.
Bảo tồn mạch nguồn văn hoá tín ngưỡng
Theo kế hoạch, ngày 03/3/2026 (rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ) sẽ diễn ra nghi thức tế Thánh của Nhân dân và nghi thức hầu đồng do nghệ nhân Hoàng Xuân Mai thực hiện. Đây là những nghi lễ quan trọng trong tín ngưỡng thờ thần và thờ Mẫu, di sản văn hoá tinh thần đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Lễ Thượng Nguyên năm nay vì thế mang ý nghĩa vượt lên một sự kiện đầu xuân. Nghi lễ rước nước trở thành điểm nhấn, thể hiện tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, khẳng định sự tiếp nối bền bỉ của các giá trị văn hoá truyền thống.
Đền Rừng hôm nay không chỉ là nơi gửi gắm niềm tin tâm linh mà còn là không gian kết nối quá khứ với hiện tại. Những nghi lễ được gìn giữ và trao truyền chính là cách cộng đồng tiếp tục nuôi dưỡng bản sắc văn hoá trong dòng chảy của thời gian.
