Trong một bài báo chiến trường đã ngả màu, người lính Ngô Tân Chinh hiện lên với khẩu pháo và những trận đánh năm 1968. Trong cuốn sổ tay được Dự án TTU–VWAI nghiên cứu, tên anh đứng thứ 10 giữa 19 đồng đội. Hai nguồn tư liệu gặp nhau sau gần sáu thập niên, đem đến cho gia đình một manh mối quý. Nhưng câu hỏi đau đáu nhất vẫn chưa có lời giải: anh hy sinh ở đâu, đồng đội đã mai táng anh tại nơi nào?
1. Người lính năm xưa trong trang báo cũ
Gửi thư đến Dự án TTU–VWAI, ông Ngô Xuân Vinh, em ruột liệt sĩ Ngô Tân Chinh, kể rằng gia đình vừa đọc hồ sơ công bố ngày 25/7/2026 về cuốn sổ tay của quân nhân Ngô Phúc Tấn. Trong danh sách 19 người được nhận diện, cái tên thứ 10 khiến ông dừng lại rất lâu: Ngô Tân Chinh – pháo thủ số 2. Đó là anh trai ông.
Gia đình vẫn giữ những tờ giấy khen, Bằng Tổ quốc ghi công và bản sao bài viết về anh trên báo Quân Giải phóng. Một bài mang nhan đề “Chiến sĩ thi đua Ngô Tân Chinh” kể về người pháo thủ của Đại đội 7: học cách sử dụng vũ khí, truyền kinh nghiệm cho đồng đội và có mặt trong những trận đánh ác liệt. Bài “Đánh tập kích giỏi” ghi lại hoạt động chiến đấu của anh trong năm 1968. Qua những trang báo ấy, người lính không chỉ còn là một dòng tên trong hồ sơ: anh có đồng đội, có nhiệm vụ, có một thời tuổi trẻ đã sống giữa chiến trường.
Các giấy chứng nhận khen thưởng mà gia đình lưu giữ tiếp tục cho thấy những ghi nhận đối với Ngô Tân Chinh trong năm 1969. Nét mực trên một số chỗ đã mờ, cần đối chiếu bản gốc trước khi xác định chính xác từng danh hiệu và quyết định. Nhưng chính việc gia đình gìn giữ những tờ giấy ấy suốt nhiều thập niên đã nói lên một điều: ký ức về anh chưa bao giờ phai nhạt.
2. Một cái tên được chắp nối, một địa điểm còn bỏ trống
Theo phiếu thông tin liệt sĩ do gia đình cung cấp, Ngô Tân Chinh sinh năm 1942, quê xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội; nhập ngũ tháng 7/1967. Phiếu ghi đơn vị C7, D5, E96, F1 và ngày hy sinh 02/02/1970, trong trường hợp “chiến đấu gặp biệt kích”. Bằng Tổ quốc ghi công gia đình lưu giữ cũng ghi ngày hy sinh 02/02/1970.
Ông Vinh sinh năm 1949, hiện sống tại Thành phố Hồ Chí Minh. Cha mẹ của hai anh em là ông Ngô Văn Chương và bà Nguyễn Thị Đán đều đã qua đời. Liệt sĩ Ngô Tân Chinh để lại người vợ là bà Ngô Thị Lịch, sinh năm 1943, cùng hai con: ông Ngô Văn Tuấn, sinh năm 1965, và bà Ngô Thị Phương, sinh năm 1967. Theo ông Vinh, vợ con anh hiện sinh sống ở Đông Anh, Hà Nội. Từ quê cũ Mai Lâm, gia đình vẫn dõi theo từng tin tức về người thân chưa tìm được phần mộ.
Nỗi đau của gia đình không chỉ dừng ở trường hợp Ngô Tân Chinh. Người anh cả, liệt sĩ Ngô Xuân Vĩnh, nguyên là Hiệu trưởng Trường cấp 2 Văn Môn, tỉnh Bắc Ninh, cũng hy sinh năm 1970 tại mặt trận phía Nam. Gia đình đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ của ông; kỷ vật còn lại chỉ là Bằng Tổ quốc ghi công. Mẹ của hai liệt sĩ, cụ Nguyễn Thị Đán (1916–2017), đã được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng năm 2014. Cụ qua đời ở tuổi 102, mang theo nỗi mong chờ tin về nơi các con nằm lại.
Điều chưa được ghi rõ trong phiếu là nơi hy sinh và nơi mai táng ban đầu. Đến nay, gia đình vẫn chưa tìm thấy phần mộ của anh.
Hồ sơ số 45/2026 xác định cuốn sổ tay của Ngô Phúc Tấn thuộc Đại đội 7 và ghi tên Ngô Tân Chinh với nhiệm vụ pháo thủ số 2. Hồ sơ cho biết tài liệu được thu giữ đầu năm 1970 tại khu vực nay thuộc xã Minh Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh, trước đây là xã Minh Hòa, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương. Đây là một hướng để tiếp tục tra cứu hoạt động của đơn vị; chưa đủ căn cứ để kết luận anh Chinh hy sinh hoặc được mai táng tại địa điểm thu giữ cuốn sổ.
Sự gặp nhau giữa bài báo cũ, giấy khen của gia đình và cái tên trong sổ tay mở ra những câu hỏi cụ thể hơn: Sau các trận đánh được báo nhắc đến, Đại đội 7 chuyển quân qua những địa bàn nào? Ngày 02/02/1970, đơn vị chiến đấu ở đâu? Ai là người chứng kiến lúc anh Chinh hy sinh, và ai đã cùng đồng đội lo việc mai táng?
3. Mong một đồng đội, hoặc nhân chứng còn nhớ
“Gia đình chúng tôi đã đi tìm kiếm phần mộ và thông tin của anh tôi tại nhiều nghĩa trang ở các tỉnh miền Nam, song đến nay vẫn chưa có kết quả”, ông Ngô Xuân Vinh cho biết. Sau 56 năm, ông cùng gia đình mong Dự án TTU–VWAI hỗ trợ đối chiếu hồ sơ, xác minh địa bàn hoạt động của đơn vị và tìm thêm nhân chứng, để có thể lần ra nơi anh Chinh được mai táng. Theo ông, khu vực xã Minh Hòa, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương trước đây là một hướng tìm kiếm đáng quan tâm từ hồ sơ công bố ngày 25/7/2026; địa điểm hy sinh và phần mộ vẫn cần chứng cứ xác nhận.
Xin các cựu chiến binh từng công tác tại Đại đội 7, các đơn vị pháo binh liên quan; thân nhân của 19 người có tên trong sổ tay Ngô Phúc Tấn; cùng những người biết về hoạt động của đơn vị đầu năm 1970, giúp đối chiếu tư liệu. Đặc biệt, mọi thông tin về trận đánh ngày 02/02/1970 và việc mai táng ban đầu của liệt sĩ Ngô Tân Chinh đều có ý nghĩa đối với gia đình.
Bài báo năm 1968 đã giữ lại hình ảnh một người lính giữa đội hình chiến đấu. Cuốn sổ tay giữ lại tên anh giữa những đồng đội. Gia đình mong rằng, từ hai dấu vết ấy và ký ức của những người còn sống, một ngày nào đó sẽ tìm được nơi anh nằm lại.
Nếu bạn có thông tin liên quan, xin xin mời liên lạc với ông Ngô Xuân Vinh, em trai liệt sĩ Ngô Tân Chinh, tại số 25 đường D1A, Riviera Cove, khu vực Quận 9 cũ, TP. Hồ Chí Minh; điện thoại: 0989 603 480. Hoặc anh Ngô Văn Tuấn, con trai của liệt sĩ Ngô Tân Chinh, hiện ở thôn Lộc Hà, xã Đông Anh, TP. Hà Nội, điện thoại: 0981951965.
Bắc Ninh, 26/9/2026
Đặng Vương Hưng
(Thành viên Dự án TTU-VWAI)
