Giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều bình quân 2,5-3% mỗi năm; đến năm 2030 có ít nhất 30% số xã nghèo thoát khỏi tình trạng nghèo và 62% số xã đạt chuẩn nông thôn mới. Thu nhập bình quân đầu người phấn đấu đạt 70 triệu đồng/năm. Đây là những mục tiêu cụ thể nhưng để thực hiện cần sự tham gia đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương cùng nhiều nguồn lực xã hội.
Đối với khu vực nông thôn, phát triển sản xuất vẫn là một trong những nền tảng quan trọng để tạo việc làm và nâng cao thu nhập. Trong đó, Chi cục Chất lượng và Phát triển nông thôn Lào Cai có điều kiện phát huy vai trò chuyên môn trong các nhiệm vụ liên quan đến phát triển kinh tế nông thôn, chất lượng sản phẩm và hỗ trợ các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp.
Tạo sinh kế từ lợi thế của từng địa phương
Để nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn, trước hết cần khai thác phù hợp tiềm năng, thế mạnh của từng địa bàn. Với những khu vực có điều kiện sản xuất khác nhau, lựa chọn cây trồng, vật nuôi và sản phẩm có lợi thế cần gắn với nhu cầu thị trường, thay vì chỉ tập trung mở rộng quy mô hay sản lượng.
Định hướng của tỉnh xác định các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030 cần gắn với hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, xây dựng mô hình giảm nghèo, đào tạo nghề và giải quyết việc làm. Chính sách tín dụng ưu đãi được đặt trong mối liên hệ với hướng dẫn cách làm kinh tế, khuyến nông, khuyến công và chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất.
Đây là cơ sở để hoạt động phát triển nông thôn từng bước chuyển từ hỗ trợ riêng lẻ sang nâng cao năng lực sản xuất cho người dân. Trong quá trình đó, yêu cầu về chất lượng ngày càng quan trọng bởi sản phẩm muốn có chỗ đứng trên thị trường không chỉ cần sản lượng mà còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn và nguồn gốc.
Lào Cai có nhiều nông, lâm sản đặc trưng cùng những lợi thế riêng về khí hậu, thổ nhưỡng và bản sắc của từng vùng. Việc nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, tăng cường chế biến và kết nối tiêu thụ có thể mở thêm cơ hội nâng giá trị sản phẩm, từ đó góp phần cải thiện thu nhập cho người sản xuất.
Đối với những địa bàn còn nhiều khó khăn, tỉnh định hướng phát triển nông, lâm sản đặc sản, dược liệu, chăn nuôi bản địa gắn với du lịch cộng đồng; phấn đấu mỗi xã nghèo có ít nhất hai sản phẩm chủ lực gắn với xây dựng thương hiệu và thị trường. Cùng với đó là phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác và từng bước gắn hoạt động sản xuất của hộ nghèo với chuỗi giá trị.
Nếu được tổ chức phù hợp và có thị trường ổn định, những sản phẩm chủ lực có thể tạo thêm sinh kế cho nhiều hộ dân thay vì chỉ mang lại lợi ích cho một số cơ sở sản xuất. Đây cũng là hướng để phát huy giá trị tài nguyên bản địa, kiến thức sản xuất và những sản phẩm đặc trưng của từng vùng.
Trong quá trình này, Chi cục Chất lượng và Phát triển nông thôn có vai trò chuyên môn trong những lĩnh vực liên quan, góp phần đưa yêu cầu về chất lượng và giá trị sản phẩm gắn chặt hơn với phát triển kinh tế nông thôn. Hiệu quả cuối cùng cần hướng đến là giúp sản phẩm có thêm khả năng cạnh tranh, người dân có thêm cơ hội tham gia các hình thức sản xuất có tổ chức và từng bước nâng cao giá trị thu được từ sản xuất.
Nâng chất lượng sản phẩm, mở rộng liên kết thị trường
Một trong những định hướng đáng chú ý của Lào Cai là tăng cường liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ giữa hộ nghèo, hộ cận nghèo với doanh nghiệp thông qua hợp tác xã, tổ hợp tác; đồng thời hỗ trợ thông tin thị trường và đầu ra cho sản phẩm.
Liên kết có ý nghĩa đặc biệt đối với sản xuất nông nghiệp ở những khu vực còn phân tán, quy mô hộ nhỏ. Thông qua hợp tác xã, tổ hợp tác hoặc các hình thức liên kết phù hợp, người dân có thêm điều kiện tiếp cận kỹ thuật, tổ chức sản xuất theo yêu cầu thị trường và kết nối với doanh nghiệp thu mua, chế biến.
Ở đây, chất lượng sản phẩm là một mắt xích quan trọng. Khi nông sản, sản phẩm nông thôn đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về chất lượng, an toàn và nguồn gốc, khả năng tham gia các kênh phân phối và tiếp cận thị trường có giá trị cao hơn cũng có thể được mở rộng.
Vì vậy, hiệu quả của công tác chất lượng và phát triển nông thôn không chỉ nên được nhìn từ số lượng mô hình hay sản phẩm được xây dựng. Giá trị thực tế còn phải được xem xét từ khả năng duy trì sản xuất, sức cạnh tranh của sản phẩm, mức độ bền vững của liên kết và quan trọng nhất là lợi ích người dân nhận được.
Định hướng của tỉnh cũng đặt ra yêu cầu phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, tuần hoàn; xây dựng thương hiệu các sản phẩm đặc thù, khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ, chế biến sâu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây là hướng đi có thể giúp nâng giá trị sản phẩm, nhưng kết quả còn phụ thuộc vào năng lực sản xuất, nguồn lực đầu tư, thị trường và khả năng tổ chức thực hiện tại từng địa phương.
Bên cạnh phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống ở nông thôn còn gắn với việc cải thiện hạ tầng và khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến nâng cấp, sửa chữa và xây mới 177 công trình cấp nước tập trung, ưu tiên vùng khó khăn về nguồn nước và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Những nhiệm vụ này cùng hướng tới mục tiêu lớn hơn mà Lào Cai đặt ra trong giai đoạn 2026-2030: góp phần thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa khu vực thành thị và nông thôn, giữa vùng phát triển với vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; nâng cao năng suất lao động và thu nhập của người dân.
Để tiến gần hơn tới mục tiêu đó cần nhiều giải pháp đồng bộ, từ hạ tầng, nguồn vốn, đào tạo nghề, khoa học công nghệ đến thị trường và tổ chức sản xuất. Trong phạm vi chức năng chuyên môn, Chi cục Chất lượng và Phát triển nông thôn Lào Cai là một trong những đơn vị góp phần kết nối các yêu cầu về chất lượng sản phẩm, phát triển kinh tế nông thôn và sinh kế của người dân.
Khi người dân từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất, sản phẩm có thêm cơ hội tiếp cận thị trường, các hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp hình thành những mối liên kết ổn định hơn, lợi thế của từng địa phương sẽ có thêm điều kiện chuyển hóa thành giá trị kinh tế và thu nhập. Đây là cơ sở để Lào Cai phấn đấu từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nâng cao đời sống người dân và thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững trong giai đoạn 2026-2030.
Tag:
