Nhịp độ tăng trưởng và nội lực kinh tế vùng Đất Tổ đầu năm 2026
Bức tranh kinh tế của tỉnh Phú Thọ trong những tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận những chỉ dấu chuyển biến tích cực, nối tiếp đà bứt phá phục hồi đầy ấn tượng của năm 2025 trước đó. Đi sâu phân tích số liệu báo cáo định kỳ của Ủy ban nhân dân tỉnh, nhịp điệu tăng trưởng kinh tế của địa phương đang duy trì mức độ cao và dịch chuyển rõ nét về cấu trúc chất lượng.
Cụ thể, tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021-2025: Đạt khoảng 7,5%/năm, cao hơn mức bình quân chung của cả nước, nằm trong nhóm các tỉnh có tốc độ phát triển dẫn đầu khu vực Trung du và Miền núi phía Bắc. Chỉ số này phản ánh một xu hướng tăng trưởng bền vững, tiếp mạch cho thành tựu chung của cả giai đoạn vừa qua. Quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, hướng tới mục tiêu gấp hơn 2 lần vào năm 2030 so với mốc năm 2025.
Sự đóng góp lớn nhất vào nhịp độ tăng trưởng này đến từ khu vực Công nghiệp và Xây dựng, chiếm bệ đỡ quan trọng nhờ chiến lược phát triển mạnh mẽ hạ tầng các khu công nghiệp (KCN). Tỷ trọng khu vực công nghiệp và dịch vụ của Phú Thọ đã vươn lên chiếm khoảng 86,8% cơ cấu kinh tế , thúc đẩy giá trị xuất khẩu toàn tỉnh tăng nhanh đáng kinh ngạc, đạt mục tiêu hướng tới mốc trên 36 tỷ USD. Bên cạnh đó, thu ngân sách Nhà nước của địa phương trong 6 tháng đầu năm ước đạt trên 27.500 tỷ đồng (đạt hơn 52% dự toán năm), chứng minh hiệu năng điều hành tài chính và năng lực sinh lợi từ nội tại nền kinh tế hậu sáp nhập.
Điểm sáng đặc biệt trong chuyển dịch kinh tế Phú Thọ là sự phát triển đồng đều ở cả mảng nông nghiệp công nghệ cao và du lịch văn hóa tâm linh. Tỉnh đã hình thành được hàng trăm chuỗi cung ứng nông sản an toàn , nâng tổng số sản phẩm đạt chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên lên hơn 700 sản phẩm. Đồng thời, các địa danh du lịch quốc gia trọng điểm như quần thể di tích lịch sử Đền Hùng hay khu du lịch quốc gia Tam Đảo tiếp tục đón hàng triệu lượt khách, mang về nguồn doanh thu dịch vụ khổng lồ đóng góp trực tiếp vào nhịp độ phát triển chung.
Việc sáp nhập, hợp nhất địa giới hành chính của Phú Thọ mang một tầng ý nghĩa sâu xa hơn là các quyết sách hành chính thuần túy. Đó thực chất là một cuộc "cách mạng" giải phóng không gian sinh tồn, tháo gỡ tư duy cục bộ, khơi dậy nguồn "vốn xã hội" và năng lực cốt lõi của con người vùng Đất Tổ. Khi các đường ranh giới hành chính cũ của một số huyện, xã được dỡ bỏ để hình thành không gian phẳng rộng lớn hơn, dòng chảy văn hóa truyền thống và liên kết kinh tế lập tức được cộng hưởng. Trước đây, sự chia cắt manh mún về địa giới khiến công tác quy hoạch vùng nguyên liệu bị xé lẻ, hạ tầng giao thông kết nối nội bộ thường xuyên chịu cảnh "đứt gãy" tại ranh giới hành chính, làm triệt tiêu động lực đầu tư quy mô lớn.
Sau khi sáp nhập và vận hành nhuần nhuyễn mô hình chính quyền mới, Phú Thọ đã tạo ra bước ngoặt về tích tụ nguồn lực. Không gian hành chính mở rộng tạo điều kiện tối ưu để tái cấu trúc lại toàn bộ các khu chức năng kinh tế. Sự hòa quyện giữa các cộng đồng dân cư giúp các làng nghề truyền thống mở rộng quy mô, ứng dụng công nghệ hiện đại mà không làm mất đi bản sắc cốt lõi.
Điểm nổi bật của Phú Thọ sau sáp nhập chính là việc chính quyền đã chuyển trạng thái từ tư duy quản lý hành chính cứng nhắc sang tư duy kiến tạo không gian kinh tế văn hóa phẳng. Khi không gian phát triển đủ rộng, tự khắc các dòng chảy hàng hóa, ý tưởng sáng tạo và nguồn vốn xã hội sẽ tự tìm đến kết nối với nhau, tạo ra các giá trị thặng dư.
Yếu tố Hội nhập sâu rộng được thể hiện rất rõ khi môi trường đầu tư của tỉnh tiếp tục giữ vững thứ hạng ở nhóm khá của cả nước thông qua các chỉ số PCI, SIPAS, PAPI. Việc mở rộng không gian quản lý buộc chính quyền địa phương phải quyết liệt thực hiện cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số cấp tỉnh và cấp xã. Chính sự chuyển biến từ nhận thức văn hóa công vụ này đã biến Phú Thọ thành "mảnh đất lành" thu hút hàng loạt tập đoàn đa quốc gia dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đến đặt đại bản doanh.
Sự bứt phá của không gian kinh tế địa phương hậu sáp nhập được phản ánh sinh động qua sức sống giao thương mọc lên dọc các tuyến đường trục chính nối liền các xã, huyện mới. Nhằm kích cầu tiêu thụ sản phẩm trên địa bàn và mở rộng mạng lưới liên kết tiêu thụ liên tỉnh, liên vùng, Phú Thọ đã chủ động tổ chức hàng loạt sự kiện xúc tiến thương mại có quy mô tầm cỡ, nhất là trong 6 tháng đầu của năm 2026. Sự kiện điểm nhấn chính là "Tuần lễ xúc tiến thương mại và Hội chợ sản phẩm OCOP kết nối giao thương Vùng Trung du - Bắc Bộ 2026", Chương trình “Sắc màu Du lịch Đất Tổ”; Sự kiện “Hành trình nông sản Đất tổ - Kết nối giao thương năm2026”….
Những sự kiện này đã đã thu hút sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) lớn trong và ngoài tỉnh đến trưng bày, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, ghi nhận hàng ngàn lượt giao dịch trực tiếp và trực tuyến, mở ra cơ hội đưa sản phẩm địa phương vươn ra thị trường thế giới. Nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp chia sẻ “Từ ngày sáp nhập xã, không gian canh tác nông nghiệp của không còn bị bó hẹp. Nhờ cơ chế thông thoáng từ mô hình chính quyền cấp xã mới, các doanh nghiệp, HTX đã mạnh dạn liên kết đất đai của các hộ dân tại các khu vực lân cận để xây dựng vùng nguyên liệu rau củ quả có chất lượng cao. Tại sự kiện kết nối giao thương do tỉnh tổ chức vừa qua, rất nhiều sản phẩm nông sản sạch của doanh nghiệp, HTX đã được các chuỗi siêu thị lớn ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ đầu ra, mở ra cơ hội lớn cho người làm nông nghiệp”.
Không chỉ ở khối nông nghiệp, các doanh nghiệp công nghiệp lớn trên địa bàn cũng hưởng lợi lớn. Việc dỡ bỏ rào cản không gian quản lý giúp các khu, cụm công nghiệp dễ dàng liên kết chuỗi cung ứng nội tỉnh, thúc đẩy các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào mạng lưới phân phối toàn cầu.
Giá trị từ việc mở rộng không gian: Những dự án định hình tương lai
Giá trị thực tiễn lớn nhất của việc mở rộng không gian phát triển chính là giải phóng quỹ đất sạch, thu hút nguồn vốn đầu tư công và tư nhân khổng lồ đổ vào các công trình mang tính chiến lược đòn bẩy. Hàng loạt các dự án lớn đã được công bố quyết định phê duyệt hoặc đang đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện trong năm 2025 - 2026, hứa hẹn sẽ làm thay đổi hoàn toàn diện mạo hạ tầng đô thị và công nghiệp của tỉnh. Như: Dự án Tuyến đường giao thông liên vùng kết nối đường Hồ Chí Minh với Quốc lộ 70B và Quốc lộ 32C đi tỉnh Yên Bái: Dự án có tổng mức đầu tư trên 1.900 tỷ đồng. Đây là mạch máu giao thông xuyên suốt qua các vùng không gian mở rộng mới của huyện Tam Nông, Cẩm Khê, Hạ Hòa. Tuyến đường hoàn thành giúp kết nối trực tiếp hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng , biến các huyện miền núi trước đây trở thành bệ đỡ hậu cần, công nghiệp vệ tinh vô cùng đắc địa; Trong giai đoạn 2025 - 2026, tỉnh Phú Thọ đã phê duyệt chủ trương và thu hút đầu tư nhiều dự án trọng điểm, nổi bật với Khu đô thị phức hợp sinh thái Phú Thọ (hơn 4 tỷ USD) và loạt công trình hạ tầng, nhà ở xã hội quy mô lớn; Khu công nghiệp Phù Ninh: Quy mô hơn 409 ha, tổng mức đầu tư 2.560 tỷ đồng do Tổng công ty Viglacera làm chủ đầu tư, dự kiến khởi công trong năm 2026; Khu công nghiệp Đoan Hùng: Quy mô gần 500 ha, tổng vốn đầu tư gần 5.000 tỷ đồng do Công ty CP Đô thị Amata Phú Thọ làm chủ đầu tư, được chấp thuận vào cuối năm 2025. Hạ tầng giao thông: Tỉnh lên kế hoạch khởi công 26 dự án giao thông trọng điểm với tổng vốn khoảng 35.000 tỷ đồng, tiêu biểu như đầu tư tuyến đường Việt Trì - Hòa Bình kết nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai.
Mặc dù những thành tựu đạt được đầu năm 2026 vô cùng khả quan, song việc vận hành một không gian phát triển kinh tế rộng lớn sau sáp nhập vẫn đặt ra nhiều thách thức về năng lực quản trị, quản lý đất đai và bảo tồn bản sắc văn hóa bản địa. Nhằm đưa Phú Thọ phát triển bứt phá nhanh và bền vững, trở thành một trong những cực tăng trưởng dẫn dắt của vùng Thủ đô đến năm 2030, Phú Thọ luôn cần: Kiên trì tư duy "Quy hoạch đi trước", tích hợp bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế. Quy hoạch tỉnh Phú Thọ đến năm 2030 cần tiếp tục được rà soát, điều chỉnh theo hướng mở, đồng bộ với các chiến lược liên kết hành lang kinh tế lớn. Phân định rõ không gian phát triển công nghiệp - đô thị và không gian bảo tồn các di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại như Hát Xoan, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Phát triển kinh tế phải nương tựa vào chiều sâu văn hóa Đất Tổ, lấy công nghiệp văn hóa, dịch vụ du lịch di sản làm mũi nhọn bền vững; Đẩy mạnh cải cách hành chính tinh gọn và chuyển đổi số toàn diện. Hoàn thiện và vận hành tối ưu mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng công nghệ thông tin cho đội ngũ cán bộ công chức cấp cơ sở. Nâng cao hiệu quả của các Trung tâm Phục vụ hành chính công để đảm bảo tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn cho người dân, doanh nghiệp. Chuyển đổi số phải trở thành động lực chính, đóng góp thiết thực vào cơ cấu tổng sản phẩm địa phương; Tập trung bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Với quy mô dân số lớn và chất lượng giáo dục luôn thuộc nhóm dẫn đầu toàn quốc , Phú Thọ cần tận dụng lợi thế so sánh này để biến thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao cho cả vùng. Tỉnh cần có cơ chế thu hút, liên kết chặt chẽ giữa nhà trường và các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp FDI để đào tạo lao động có bằng cấp, chứng chỉ, đáp ứng chính xác nhu cầu chuyển dịch cơ cấu công nghiệp chế biến, chế tạo hiện đại.
Việc mở rộng không gian phát triển hậu sáp nhập đã và đang tạo ra một "hệ sinh thái kinh tế mới" tràn đầy sinh lực cho tỉnh Phú Thọ. Những con số tăng trưởng GRDP ấn tượng cùng hàng loạt công trình đại dự án đang mọc lên hối hả dọc dải đất Đất Tổ chính là tphanr ánh tương lai rực rỡ mà Phú Thọ sẽ có được.
Khi “chiếc áo cơ chế hành chính” cũ được cởi bỏ, không gian tư duy được khơi thông, nguồn lực đất đai được giải phóng rộng mở, dòng chảy văn hóa kết hợp cùng khát vọng bứt phá kinh tế chắc chắn sẽ là bệ phóng đưa Phú Thọ cất cánh mạnh mẽ, vững vàng trong tương lai.
