Trong bài, các ký hiệu a, b, c, d, e, f được hiểu như sau: a là tiểu đội; b là trung đội; c là đại đội; d là tiểu đoàn; e là trung đoàn; f là sư đoàn. BB là bộ binh; CV là chính trị viên; CHS là chỉ huy sở…
Thực hành chiến đấu
Theo kế hoạch hiệp đồng, từng đơn vị độc lập tổ chức chỉ huy, đưa đơn vị đến vị trí bàn đạp đúng thời gian, bảo đảm an toàn, bí mật.
Cánh Tây
Bộ phận 1 xuất phát lúc 17 giờ ngày 1/11. Sau đó, các đơn vị lần lượt xuất phát theo kế hoạch hiệp đồng. Theo kế hoạch, khi đến vị trí trung gian, các đơn vị được nghỉ lại rồi tiếp tục hành quân. Nhưng do đường khó đi, mang vác nặng nề, lại phải hành quân ban đêm nên bộ phận đầu của Khối 1 được nghỉ hai giờ, còn các bộ phận phía sau hầu như phải đi liên tục suốt đêm.
Đến 6 giờ ngày 2/11, các đơn vị tới vị trí bàn đạp đầy đủ, an toàn và bảo đảm được bí mật.
Cánh Đông
Cánh Đông cùng xuất phát lúc 17 giờ ngày 1/11. Đến 21 giờ 30 phút, đơn vị tới cứ của d9/e271. Bạn cho biết địch chốt trên lộ 14, gần vị trí ta phải vượt qua nên đơn vị chưa thể qua đường.
Đơn vị tổ chức cho Bộ phận 21 đi bám địch nhưng cũng không vượt qua được. Đến 23 giờ, một tổ do đồng chí Thọ chỉ huy đã xuống được hướng Nam. Qua nắm tình hình, xác định vị trí địch đóng cách đường khoảng 600 đến 700 mét.
Lúc 23 giờ, bộ đội ra đến gần lộ, gặp d2/e271 cũng đang tổ chức chuẩn bị vượt đường. Ta vượt lên trước và tổ chức cho bộ đội qua.
Đến 2 giờ ngày 2/11, đơn vị tổ chức chốt đường xong.
Lúc 3 giờ 30 phút, bộ phận đi đầu bắt đầu vượt lộ.
Đến 4 giờ 30 phút, bộ phận cuối cùng vượt qua. Khi hành quân cách lộ khoảng hai ki-lô-mét, đơn vị dừng lại chờ trời sáng rồi tiếp tục đi.
Lúc 5 giờ 30 phút, đơn vị tiếp tục hành quân. Đến 7 giờ, đơn vị vào tới vị trí bàn đạp, tổ chức cho trinh sát đi bám địch và bám đường.
Lúc 9 giờ ngày 3/11, trong khi đơn vị đang tra lắp hỏa cụ, đồng chí Đạt thuộc c2 làm nổ súng B40. Địch ở Bù Bông không nghe thấy, nhưng địch tại lộ 14 lập tức báo động, chui hết xuống hầm vì lo sợ ta pháo kích.
Giai đoạn khắc phục chướng ngại vật, hành quân tiếp cận mục tiêu
Cánh Tây
14 giờ 30 phút, bộ phận đầu tiên xuất phát. Trinh sát đã củng cố lại đường và chốt các trạm. Khi đến đài quan sát đúng thời gian quy định, d1 và d13 tiếp tục hành quân, bám vào mục tiêu. d13 dừng lại nghỉ ngơi, chỉ huy sở về vị trí. Các đơn vị phục vụ chỉ huy triển khai làm công tác phục vụ.
Theo tin ta nắm được, lúc 19 giờ ngày 3/11, địch bắt được một đồng chí thông tin của ta đang rải dây ở hướng ngã ba Tuy Đức nên có sự chú ý, đề phòng hơn. Tuy nhiên, ta vẫn kiên quyết thực hiện theo kế hoạch.
Các khối phía sau lần lượt xuất kích theo kế hoạch hiệp đồng.
Tiểu đoàn 13
18 giờ, đơn vị tới đài quan sát.
20 giờ, đơn vị tới chỉ huy sở của Tiểu đoàn, triển khai đội hình chiến đấu. Địch vẫn hoạt động bình thường. Riêng khu trung tâm và khu vực xung quanh, địch dùng đèn pin soi nhiều, đồng thời có đốt lửa. Các đồng chí mũi trưởng và bộ phận cắt rào ngụy trang xong rồi xuất phát.
Mũi 1: 22 giờ, đơn vị tới hàng rào và cắt nhát kéo đầu tiên. Do trời lạnh, lại có mưa phùn nên ánh trăng không gây ảnh hưởng.
0 giờ 50 phút, đơn vị cắt xong ba lớp rào. Mũi trưởng cho tổ cắt rào tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, còn mũi trưởng quay ra cửa mở đón bộ đội nhưng không thấy vì trinh sát dẫn đi lạc. Mười lăm phút sau, bộ đội mới đến nơi.
2 giờ 45 phút, bộ đội vào tới hàng rào. Ba tổ cắt rào vẫn chưa cắt xong tuyến một nên phải nằm lại chờ. Do địch bố trí lực lượng canh gác dày nên việc cắt rào bị chậm.
3 giờ 10 phút, đơn vị cắt xong tuyến rào ngoài, chậm một giờ 10 phút so với kế hoạch. Mũi trưởng yêu cầu tổ cắt rào khẩn trương cắt tuyến rào hai, đồng thời cho bộ đội ém sát vào hàng rào bên trong.
3 giờ 30 phút, toàn bộ đội hình của bộ phận thọc sâu vào đến lộ tuần tra. Bộ phận bóc vỏ ngoài đã ém sát mục tiêu. Bộ phận phía trong đang tiếp tục khắc phục hàng rào cuối cùng của tuyến hai thì trận đánh nổ ra.
Mũi 2: Việc cắt rào, điều quân vào ém trước giờ quy định được bảo đảm. Đúng 2 giờ 10 phút, toàn bộ lực lượng của Mũi 2 đã ém xong tại mục tiêu được giao.
Mũi 3: Khi cắt tuyến rào ngoài, phát hiện địch gác ngay trước cửa mở nên lực lượng phải rẽ sang phải 15 mét để tiếp tục mở cửa nhưng vẫn bảo đảm đúng thời gian quy định. Đến 3 giờ 15 phút, lực lượng của mũi đã ém xong, chờ lệnh nổ súng.
Mũi 4: Quá trình khắc phục chướng ngại vật và điều quân vào ém đều bảo đảm theo kế hoạch hiệp đồng. Riêng tổ luồn sâu, trong khi luồn vào mục tiêu thì bị địch chặn ngay cửa mở nên phải chuyển sang lối khác. Vì vậy, khi trận đánh nổ ra, tổ vẫn còn một lớp rào chưa vượt qua được.
Tiểu đoàn 14
13 giờ ngày 2/11, trinh sát từ vị trí bàn đạp đi bám địch, ra chốt. Nhìn chung, tình hình địch không có gì thay đổi. Riêng tối 2/11, có một d về nằm ngoài hàng rào tại khu vực đống gỗ, đến ngày 3/11 đã rời đi. Trưa 3/11, trinh sát trở về báo cáo tình hình.
15 giờ ngày 3/11, mũi trưởng, bộ phận cắt rào và hỏa lực xuất phát.
15 giờ 05 phút, đồng chí Xuân, Chính trị viên c3, làm nổ súng K54.
15 giờ 30 phút, lực lượng đánh trận nội xuất phát.
16 giờ, các bộ phận hỏa lực và phục vụ xuất phát.
21 giờ 30 phút, bộ phận cắt rào tới vị trí chỉ huy sở d thì dừng lại. Trinh sát báo cáo tình hình nhìn chung vẫn yên tĩnh, nhưng phía bên trong địch tăng cường canh gác, tuần tra.
22 giờ 15 phút, bộ phận hoàn thành ngụy trang và bắt đầu bám vào hàng rào.
Mũi 5: 23 giờ, đơn vị cắt xong tuyến rào một. Khi cắt tuyến rào hai, bộ đội kéo hai đầu dây của hàng rào nối lại với nhau để ngụy trang vì hàng rào nằm sát lộ, dễ bị địch phát hiện. Sau đó, đơn vị mới tiếp tục cắt tuyến rào hai.
Tổ cắt rào hoàn thành việc mở cửa tuyến ngoài đúng thời gian quy định. Bộ đội vào đến hàng rào, chờ đúng giờ mới tiến vào mục tiêu.
2 giờ 15 phút, tổ luồn sâu bắt đầu chui vào. Khi mũi trưởng kiểm tra lại đội hình thì phát hiện thiếu tổ dự bị nên cho người quay ra bắt liên lạc.
2 giờ 45 phút, bộ đội bắt đầu vào mục tiêu. Mũi trưởng chủ động thay đổi vị trí của một số đồng chí thuộc tổ bóc vỏ và trung tuyến.
2 giờ 55 phút, bộ phận thọc sâu còn lại và trung tuyến vào đến tuyến rào hai. Lúc này, tổ cắt rào mới cắt được hai lớp rào, sau đó men theo bờ đất sang bên phải, tiếp tục cắt hàng rào ba và bốn.
Vừa cắt xong hàng rào bốn thì có một tên lính đi tuần qua, dùng đèn pin soi vào hàng rào nhưng không phát hiện điều gì. Khi tên lính rời đi, ta lợi dụng thời cơ điều quân vào ém tại mục tiêu. Đến 3 giờ 25 phút, toàn bộ lực lượng đã ém xong.
Mũi 6: 22 giờ 30 phút, tổ cắt rào đến nơi và thực hiện nhát kéo đầu tiên.
2 giờ, tổ cắt xong tuyến rào ngoài. Bộ đội có mặt tại hàng rào tám.
2 giờ 15 phút, tổ luồn sâu bắt đầu chui qua hàng rào.
2 giờ 40 phút, tổ cắt rào do mũi phó phụ trách tiến vào cắt tuyến rào hai.
3 giờ 15 phút, tổ cắt xong tuyến rào hai. Khi mũi đang điều quân vào ém tại mục tiêu thì có một tên lính lên đứng chặn ngay lối vào của tổ thọc sâu. Sau đó, tên lính lại chui xuống hầm. Ta lập tức lợi dụng thời cơ điều quân vào ém.
3 giờ 20 phút, toàn bộ tổ thọc sâu ém xong.
3 giờ 27 phút, toàn bộ lực lượng của mũi ém xong.
Mũi 7: Mũi trưởng chỉ huy cắt rào, còn mũi phó điều quân lên nên không nắm được thời gian cụ thể. Khi đơn vị đang cho bộ đội vượt qua hàng rào tám thì ở dưới căn hầm phía trước, địch bật lửa hút thuốc.
Khi cắt tuyến rào hai, tổ cắt rào chui vào phía trong rồi cắt trở ra. Đồng thời, ba đồng chí đã lọt được vào trung tuyến. Khi tổ đang cắt hàng rào cuối cùng của tuyến hai thì trận đánh nổ ra.
c3/c1 bộ binh: Trong quá trình hành quân, c3 bám theo Mũi 2. Đến 23 giờ, toàn bộ d1 vượt qua suối theo thứ tự: c3, d bộ, c1 và c4. Sau đó, đội hình dừng lại chuẩn bị chiếm lĩnh trận địa.
0 giờ, c3 theo lực lượng đặc công tiến vào mục tiêu. Các lực lượng còn lại tiến hành làm công sự. Khi Mũi 2 vào hàng rào, đội hình c3 nằm cách hàng rào khoảng 300 mét, đồng thời cử trinh sát và cán bộ bám theo Mũi 2.
3 giờ 15 phút, đến giờ G, c3 bắt đầu tiếp cận hàng rào. Tổ trinh sát quay ra đón đơn vị.
3 giờ 30 phút, khi trận đánh nổ ra, c3 vẫn đang tiếp cận tại hàng rào năm.
Đến 3 giờ 35 phút, d1 ở tuyến ngoài bắt đầu vào vị trí chiếm lĩnh.
Tóm lại, trong quá trình điều quân vào ém, ngoài các tổ thọc sâu của Mũi 1 và Mũi 4 chưa vào được mục tiêu, toàn bộ lực lượng còn lại đều đã ém xong trước khi trận đánh nổ ra.
Giai đoạn chiến đấu trung tâm
Đúng 3 giờ 30 phút, đồng chí Thỏa, Tổ trưởng Tổ thọc sâu của Mũi 2, đánh bộc phá lệnh vào nhà chỉ huy sở, phía sau nhà thông tin, làm hiệu lệnh cho toàn bộ trận đánh. Từ các vị trí ém quân, bộ đội bật dậy, giật nụ xòe liên tục. Sau một tiếng nổ lớn là hàng loạt tiếng nổ nối tiếp nhau, tạo thành bốn đợt dồn dập. Căn cứ Bù Bông chìm trong ánh lửa của thủ pháo.
Mũi 2
Tổ 1 gồm bốn đồng chí: Thỏa, Tài, Vệ và Kha, chia làm hai cánh.
Hai đồng chí Thỏa và Vệ đánh bên phải. Sau khi tiêu diệt hai mục tiêu, đồng chí Vệ tiếp tục phát triển về phía trước, đánh lên ngôi nhà thứ ba. Đồng chí Thỏa dạt sang bên phải, đánh về hướng Mũi 6, sau đó mất liên lạc. Đến 13 giờ, đồng chí Thỏa mới trở về chỉ huy sở d.
Hai đồng chí đánh sang trái là Kha và Tài. Sau khi tiêu diệt hai mục tiêu, đồng chí Kha bị thương, đồng chí Tài tiếp tục tiến lên tiêu diệt mục tiêu thứ ba rồi quay lại đưa đồng chí Kha ra ngoài. Sau khi đưa đồng chí Kha bị thương ra cửa mở, đồng chí Tài cùng một đồng chí thuộc Tổ 2 quay vào tìm đồng chí Thỏa nhưng không thấy. Hai đồng chí tiếp tục đánh bồi, tảo trừ các mục tiêu trong khu vực do Tổ 1 đảm nhiệm.
Tổ 2 gồm bảy đồng chí:
Bốn đồng chí đánh trong khu vực trận địa pháo, sau đó tiếp tục tảo trừ và chiếm giữ. Ba đồng chí còn lại đánh bên phải trận địa pháo và tổ chức liên lạc với Tổ 1, sau đó tiếp tục tảo trừ, chiếm giữ.
Tổ bố trí một đồng chí giữ bãi xe và một đồng chí giữ trận địa pháo. Khi phát hiện trong ngôi nhà bên phải trận địa pháo vẫn còn địch, tổ triển khai lực lượng đánh tảo trừ. Sau đó, tổ ra cửa mở báo cáo với cán bộ d, đưa bộ binh vào trận địa pháo và bàn giao cho mũi trưởng.
Tổ 3 bóc vỏ:
Tổ gồm năm đồng chí. Ngay loạt đầu, tổ đã đánh phủ đầu toàn bộ mục tiêu bên trái cửa mở, sau đó tiếp tục đánh đi sát lại, tảo trừ và làm chủ toàn bộ mục tiêu.
Trong quá trình phát triển, hai đồng chí mất liên lạc với tổ. Đến sáng, đơn vị tìm thấy hai đồng chí đã hy sinh trong khu vực do tổ đảm nhiệm.
Tổ 4:
Tổ gồm bốn đồng chí, làm nhiệm vụ bóc vỏ bên phải. Khi trận đánh nổ ra, tất cả đồng loạt bật dậy, đánh vào bốn mục tiêu bằng bốn loạt thủ pháo. Sau đó, tổ nghe ngóng, phát hiện và tiếp tục đánh tảo trừ, đồng thời cử một đồng chí sang bắt liên lạc và báo cáo với đồng chí mũi viên bên trái cửa mở.
Tuy nhiên, đồng chí này không trở về. Đến sáng, đơn vị tìm thấy đồng chí đã hy sinh tại khu vực do Tổ 3 đảm nhiệm.
Riêng tổ thọc sâu đánh vào khu vực trung tâm, làm kho đạn bốc cháy và phát nổ. Mười lăm phút sau, tổ mới bắt được liên lạc với bộ binh tại khu vực trận địa pháo, tiến hành bàn giao khu vực đã đánh phá, đồng thời hướng dẫn bộ binh tiếp tục tảo trừ và chiếm giữ.
Như vậy, sau 15 phút chiến đấu, mũi đã hoàn thành nhiệm vụ và bàn giao khu vực trung tâm cho bộ binh. Mũi lùi ra tuyến ngoài, tiến hành giải quyết chính sách và tảo trừ các mục tiêu còn sót lại.
Trong quá trình lục soát, đơn vị bắt được một tên lính. Qua khai thác tại chỗ, ta biết cửa hầm ngầm nằm ở chân chòi cu nhưng chưa thể tổ chức đánh được vì kho đạn vẫn đang phát nổ.
Mũi 3
Mũi đã ém quân xong trước khi trận đánh nổ ra nên có thể đồng loạt đánh dồn dập vào các mục tiêu được phân công.
Tổ 1: Ba đồng chí đánh bên phải cửa mở. Hai đồng chí đánh ngôi nhà thứ hai, còn tổ trưởng đánh ngôi nhà thứ nhất. Tuy nhiên, thủ pháo không rơi vào mục tiêu mà phát nổ bên ngoài, khiến tổ trưởng bị thương.
Sau khi đánh xong ngôi nhà thứ hai, một đồng chí ở lại chiếm giữ, đồng chí còn lại trở về cửa mở bắt liên lạc với tổ trưởng, tiếp tục đánh ngôi nhà thứ nhất rồi đưa tổ trưởng ra ngoài.
Tổ 2: Ba đồng chí đánh bên trái. Sau khi tiêu diệt hai mục tiêu bên trái cửa mở, tổ để lại một đồng chí chiếm giữ. Hai đồng chí còn lại phối hợp với Tổ 3 phát triển dọc tuyến vỏ, tiến lên bắt liên lạc với Mũi 4.
Tổ 3: Khi trận đánh nổ ra, hai đồng chí tiêu diệt một ngôi nhà rồi phát triển vào phía trong. Do không gặp mục tiêu, hai đồng chí tạt sang trái, phối hợp với Tổ 2 đánh dọc tuyến vỏ, tiến lên bắt liên lạc với tổ bóc vỏ của Mũi 4.
Toàn mũi có một đồng chí bị thương. Sau đó, mũi tiếp tục tảo trừ và làm chủ khu vực được giao.
Đến 5 giờ, lô cốt gần Mũi 2 phản ứng. Tổ sử dụng B40 bắn sập lô cốt, sau đó cử hai đồng chí tiếp tục đánh tảo trừ.
Trong quá trình chiến đấu, mũi không bắt được liên lạc với d nên không thể thực hiện việc bàn giao và lui quân. Đến 9 giờ, khi gặp đồng chí y tá của Mũi 4 vào tìm thương binh, mũi mới biết đơn vị đã được lệnh rút ra từ lúc 8 giờ. Mũi tổ chức bàn giao khu vực cho bộ binh rồi lui ra ngoài.
Mũi 4
Tổ 1: Bốn đồng chí làm nhiệm vụ luồn sâu. Khi trận đánh nổ ra, phía trước vẫn còn một hàng rào trong cùng. Tổ nhanh chóng vượt qua hàng rào vào bên trong. Đây là hàng rào đơn, cao khoảng một đến 1,2 mét.
Tổ đánh vào nhà thông tin rồi tiếp tục phát triển sang bên phải, phối hợp với hai đồng chí của Tổ 2, tạo thành lực lượng sáu đồng chí. Lực lượng này tiếp tục phát triển và bắt được liên lạc với Tổ 2 của Mũi 2. Sau đó, tổ quay lại đánh tảo trừ, làm chủ hoàn toàn khu vực phía tây bắc chòi cu.
Tổ 2: Còn lại hai đồng chí vì hai đồng chí khác đã đi lạc theo Tổ 1. Hai đồng chí rẽ sang trái, đánh vào mục tiêu phía sau Tổ 1. Ngay loạt đầu, tổ tiêu diệt hai ngôi nhà trong tuyến rào hai. Sau đó, hai đồng chí phát triển lên hướng bắc, tiêu diệt thêm hai ngôi nhà và một ụ chiến đấu rồi quay lại tảo trừ, lục soát và chiếm giữ.
Tổ 3: Làm nhiệm vụ bóc vỏ bên phải, gồm sáu đồng chí. Khi bộc phá lệnh nổ, cứ hai đồng chí đánh một mục tiêu, tiêu diệt ba mục tiêu ngay loạt đầu. Sau đó, tổ phát triển sang bên phải để bắt liên lạc với Tổ 2 của Mũi 3 rồi quay lại tiếp tục tảo trừ, lục soát khu vực bên phải cửa mở.
Tổ 4: Làm nhiệm vụ bóc vỏ bên trái cửa mở, gồm sáu đồng chí. Khi trận đánh nổ ra, tổ đồng loạt đánh vào ba mục tiêu. Tổ cử hai đồng chí ở lại tảo trừ, bốn đồng chí còn lại phát triển dọc tuyến ngoài, tiến lên bắt liên lạc với Mũi 5. Sau đó, bốn đồng chí quay lại, phối hợp với hai đồng chí ở lại tiếp tục tảo trừ, làm chủ toàn bộ khu vực đã đánh phá và lục soát khu vực bên trái cửa mở.
Đồng chí mũi trưởng ra bắt liên lạc với mũi viên tại tuyến vỏ. Đến 6 giờ 30 phút, mũi bàn giao khu vực cho bộ binh. Toàn bộ mũi lui ra tuyến vỏ, thực hiện công tác giải quyết chính sách và thu chiến lợi phẩm.
Mũi 1
Khi bộc phá lệnh nổ, Tổ 1 và Tổ 2 vẫn còn một hàng rào đơn cuối cùng chưa vượt qua; Tổ 3 và Tổ 4 đang ém vào mục tiêu. Tất cả đồng loạt xông lên, tiến vào khu vực mục tiêu được phân công để đánh phá.
Tổ 1: Gồm năm đồng chí, chạy thẳng vào khu vực bãi xe rồi chia thành ba mũi đánh vào trung tâm. Hai đồng chí phát triển về phía trước, bắt được liên lạc với Mũi 6 của d14, sau đó quay lại tiếp tục tảo trừ và bắt liên lạc với tổ ở bãi xe.
Hai đồng chí đánh sang bên phải, ba đồng chí đánh sang bên trái. Sau khi bắt được liên lạc giữa các tổ, lực lượng quay lại tiếp tục tảo trừ, phân công chiếm giữ khu vực đã đánh phá và cử một đồng chí canh giữ bãi xe.
Tổ 2: Gồm năm đồng chí. Sau khi Tổ 1 đánh vào bãi xe, Tổ 2 cũng xông vào đánh phá khu vực trận địa cối, sau đó tiếp tục tảo trừ, lục soát và làm chủ trận địa.
Tổ cử người vào bắt liên lạc với Tổ 1, đồng thời cử một đồng chí ra bắt liên lạc với tổ bóc vỏ. Đồng chí này bị bắn nhầm tại bãi xe. Trong quá trình tiếp tục lục soát, tổ tìm thấy đồng chí Tuân đã hy sinh trong khu vực bãi xe.
Tổ 3 bóc vỏ bên phải: Gồm bốn đồng chí. Ngay từ đầu, tổ đã tiêu diệt bốn mục tiêu, mỗi đồng chí đảm nhiệm một mục tiêu. Sau đó, hai đồng chí tiếp tục phát triển sang bắt liên lạc, đồng thời nối được đường dây điện thoại với Mũi 7. Sau đó, tổ quay lại tiếp tục tảo trừ và làm chủ khu vực đã đánh.
Tổ 4 bóc vỏ bên trái: Gồm bốn đồng chí, chia thành hai cánh, đánh song song trên tuyến vỏ bên trái cửa mở và bắt được liên lạc với Mũi 2. Sau đó, tổ quay lại tảo trừ, lục soát khu vực được giao. Trong quá trình phát triển chiến đấu, tổ bị địch bắn trả, khiến hai đồng chí bị thương và hai đồng chí hy sinh.
Tóm lại, sau 15 phút chiến đấu, về cơ bản, toàn bộ hệ thống công sự nổi và chìm của địch trong khu vực được phân công cho d13 đã bị đánh sập; quân địch trên mặt đất bị quét sạch. Riêng hệ thống hầm ngầm, qua khai thác tù binh tại chỗ, ta biết được cửa hầm nằm ở chân chòi cu nên tiếp tục tổ chức lục soát và tảo trừ.
Mũi 5
Toàn bộ lực lượng đã ém vào mục tiêu nên ngay từ đầu ta đánh phủ đầu một số mục tiêu, sau đó tiếp tục phát triển.
Tổ 1: Làm nhiệm vụ thọc sâu, đánh bên phải trận địa pháo, gồm sáu đồng chí. Ngay loạt đầu, tổ đánh phủ đầu các mục tiêu đã được xác định từ vị trí ém quân, sau đó tiếp tục phát triển đánh các mục tiêu trong khu vực được phân công.
Tổ bắt liên lạc với mũi và Mũi 6, đồng thời cử hai đồng chí giữ hai khẩu pháo và kho đạn. Bốn đồng chí còn lại tiếp tục tảo trừ, lục soát.
Tổ 2: Đánh bên trái trận địa pháo, gồm sáu đồng chí. Khi đánh đến lô cốt góc bên trái, gần khu vực Mũi 6, tổ bắt được liên lạc rồi cử hai đồng chí quay lại tảo trừ. Bốn đồng chí còn lại phát triển vào chòi cu để bắt liên lạc với mũi bạn. Tuy nhiên, do kho đạn ở hướng đông nam chòi cu phát nổ nên lực lượng gặp nhiều khó khăn, không thể tiến vào bắt liên lạc.
Tổ 3 bóc vỏ bên phải: Gồm bốn đồng chí, tiêu diệt toàn bộ mục tiêu bên phải cửa mở, tiếp giáp với Mũi 4. Sau đó, tổ quay lại tiếp tục tảo trừ, lục soát khu vực đã đánh phá.
Tổ 4: Sử dụng B40 tiêu diệt lô cốt bên trái. Do lính địch trong lô cốt còn thức nên tổ không thể vào ém sát. Sau đó, tổ tiến lên, dùng thủ pháo đánh bồi, phối hợp tiêu diệt toàn bộ mục tiêu bên trái cửa mở.
Khi nghe tiếng ồn ào bên trái lô cốt, tổ lên quan sát thì nghe tiếng đồng chí Đức, Chính trị viên Mũi 6, đang điều chỉnh lại đội hình. Cùng lúc đó, tại khu vực Tổ 2 xuất hiện một tên lính dùng súng AR15 bắn từng loạt ngắn về phía bắc. Tổ cử hai đồng chí bí mật tiếp cận. Khi phát hiện tên lính đang bắn, ta dùng thủ pháo tiêu diệt.
Tổ dự bị: Trước khi trận đánh nổ ra, tổ vẫn nằm tại hàng rào sáu. Khi có lệnh nổ súng, tổ nhanh chóng tiến vào, bắt liên lạc với đồng chí Mùi tại cửa mở, đồng thời chia thành hai bộ phận, phối hợp với Tổ 3 và Tổ 4 tảo trừ, lục soát, làm chủ tuyến vỏ ngoài.
Mũi 6
Khi trận đánh nổ ra, toàn bộ mũi đồng loạt đánh liên tiếp bốn đợt. Địch hoàn toàn im lặng, không có tiếng súng phản ứng trong khu vực do mũi đảm nhiệm.
Tổ 1: Hai đồng chí Mai và Hiêm đánh vào ngôi nhà có hàng rào bao quanh. Hai đồng chí còn lại đánh sang bên trái khu vực trung tâm, tiến đến chòi cu để bắt liên lạc với Mũi 2. Tuy nhiên, do khói và đạn nổ dữ dội nên lực lượng không thể vào đến chân chòi cu.
Tổ 2: Gồm sáu đồng chí, đánh tiếp sau Tổ 1. Ba đồng chí đánh bên phải, ba đồng chí đánh bên trái, đồng thời phát triển vào tung thâm, đánh song song bên trái Tổ thọc sâu 1. Sau đó, hai tổ bắt được liên lạc với nhau rồi quay lại tiếp tục tảo trừ.
Tổ 3: Gồm bốn đồng chí. Khi trận đánh nổ ra, từng đồng chí đánh vào mục tiêu đã ém sẵn. Sau đó, tổ phát triển sang bên trái, bắt được liên lạc với Mũi 7 rồi quay lại tiếp tục tảo trừ, lục soát và chiếm giữ.
Tổ 4 bóc vỏ bên phải: Gồm năm đồng chí. Khi trận đánh nổ ra, tổ đồng loạt đánh vào các mục tiêu đã ém sẵn. Sau đó, tổ cử hai đồng chí giữ cửa mở và tảo trừ; ba đồng chí còn lại phát triển sang phải, tới lô cốt góc thì bắt được liên lạc với Mũi 5. Sau đó, tổ quay lại tiếp tục tảo trừ và chiếm giữ.
Tổ dự bị: Khi trận đánh nổ ra, tổ vẫn nằm ở hàng rào ba. Tổ nhanh chóng tiến vào tuyến vỏ, bắt liên lạc với Chính trị viên mũi, đồng thời chia thành hai bộ phận, phối hợp với Tổ 3 và Tổ 4 tảo trừ, lục soát hai bên cửa mở.
Sau khi liên tục đánh bốn loạt, toàn mũi làm chủ khu vực được giao. Từng tổ triển khai công tác địch vận. Tại khu vực Tổ 2, sáu tên địch từ một căn hầm chui lên đầu hàng. Trước đó, ta đã đánh bốn quả thủ pháo nhưng địch không bị tiêu diệt vì căn hầm rộng, trong khi mỗi quả thủ pháo được gói nhỏ, chưa đủ năm lạng.
Tại khu vực trung tâm, ta bắt thêm bốn tên địch. Đơn vị tiếp tục khai thác tại chỗ để xác định và tiêu diệt các hầm ngầm. Tổng cộng, mũi bắt được 10 tù binh.
Đến 4 giờ 30 phút, ta làm chủ hoàn toàn khu vực trên mặt đất và tiến hành lục soát. Đồng chí Toan xuống hầm bắt tù binh thì bị một tên địch sống sót bắn lén vào tay. Lúc đó, đồng chí Toan đang cầm đèn soi. Đồng chí Tịnh cũng xuống hầm lục soát nhưng bị địch bắn lên ngay. Mũi tổ chức tiến công và tiêu diệt số địch trong căn hầm này.
Mũi 7
Bộ phận trung tuyến đang tiếp tục cắt hàng rào đơn trong cùng thì bộc phá lệnh phát nổ. Đồng chí mũi phó đặt bộc phá sào tại cửa mở, bị sức nổ hất ngã nhưng lập tức vùng dậy, chạy vào khu vực mục tiêu để tiếp tục chiến đấu.
CCB Đặc công 429 Hoàng Điệp ( trái )& Nguyễn Văn Minh ( phải ) ngồi trên nóc hầm ngầm căn cứ Bù Bông (vết tích còn sót lại). Ảnh: Hoàng Điệp chụp năm 2019.
Bộ phận thọc sâu 7 đồng chí:
Chạy thẳng vào khu vực đánh phá các mục tiêu ở tuyến trong, đ/c có B40 diệt được hai mục tiêu, đang phát triển vào thì kho đạn nổ mạnh không lên được, đứng bên ngoài dùng 1 quả B40 bắn vào trong rồi quay lại tiếp tục phát triển ra ngoài bắt liên lạc với bộ phận bóc vỏ.
Bộ phận bóc vỏ: Gồm 8 đ/c chia làm 2 cánh, diệt toàn bộ mục tiêu hai bên cửa mở, bắt liên lạc được với mũi 6 + 1. Sau đó tiếp tục đánh tảo trừ và lục soát khu vực được phân công.
Toàn bộ khu vực D14 đến 4 giờ 30’ ta đã làm chủ, quân địch trên mặt đất đã bị quét sạch, chỉ còn sót lại một số địch ở dưới các hầm sập và hầm ngầm dùng AR15 bắn lén ta.
Tổ chức chiếm giữ:
5 giờ 15’ ngày 4/11 đ/c tiểu đoàn phó 14 nắm được toàn bộ đội hình 3 mũi của tiểu đoàn, đồng thời điều chỉnh bố trí lại đội hình, chuẩn bị đánh địch phản kích; toàn bộ để lại tổ chốt ở trung tâm để bắt liên lạc với bộ binh, còn lại triển khai ra hướng đông đông bắc và đông nam, củng số lại công sự, kiểm tra lại vũ khí, trang bị, quân số để chuẩn bị đánh địch phản kích.
8 giờ tiểu đoàn được lệnh: Tổ chức cho mũi 5 + 6 rời khỏi trận địa, mũi 7 ở lại chốt giữ toàn bộ khu vực do d đảm nhiệm. Kết hợp cùng d1(e205) chuẩn bị đánh địch phản kích và đánh địch phục hồi tại mục tiêu. Bố trí từng tổ chiếm tuyến vỏ, tiếp tục khẩn trương củng cố lại công sự, chuẩn bị sẵn sàng đánh địch.
Tiểu đoàn 1 (-) e205 bộ binh:
3 giờ 35’ tức là sau khi nổ súng 5 phút, đội hình của c3 (trung đội 7) đã có mặt tại tuyến vỏ bắt liên lạc được với đặc công mũi 2. 3 giờ 37’ được đặc công hướng dẫn trung đội 7 bắt đầu phát triển vào trung tâm, nhưng do chưa qua cách đánh của đặc công nên nổ súng AK hơi nhiều.
3 giờ 45’ 2 trung đội của C3 vào được khu vực trận địa pháo, gặp đồng chí mũi trưởng đặc công, 2 bên trao đổi sơ bộ tình hình. Để 1B triển khai ở tuyến vỏ tiến hành cùng đặc công tảo trừ còn 1B vào tung thâm đánh chiếm các mục tiêu còn địch sống sót. Đến 5 giờ 15’ toàn bộ quân địch khu vực mũi 2 bị diệt hết, riêng khu trung tâm không vào được vì kho đạn nổ cháy dữ dội. Hình thức tác chiến của bộ binh chia làm 2 trung đội: 1 đánh bên phải, 1 đánh bên trái phát triển chậm, chiếm từng mục tiêu và diệt sạch địch ở từng mục tiêu còn sống sót.
Từ 3 giờ 50’ đến 6 giờ các mũi đặc công của d13 tiến hành bàn giao khu vực đánh phá cho bộ binh. Lúc 5 giờ 15’ lệnh của chỉ huy sở Trung đoàn cho c1 + 1 ĐK vào chiến đấu để giải quyết dứt điểm sớm, chuẩn bị đánh địch phản kích vào mục tiêu
- 5 giờ 40’ 2 trung đội của C1 bước vào chiến đấu để giải quyết dứt điểm, còn 1b và khẩu ĐK đến 5 giờ 55’ mới vào đến nơi, đ/c Hùng tiểu đoàn phó vào tại nhà thông tin mũi 2 để chỉ huy bộ đội.
Xác định hiện nay địch còn nhiều ở dưới hầm ngầm, chủ yếu khu vực trung tâm nhưng vì kho đạn cháy nổ nên chưa vào ngay được, đơn vị tiếp tục tổ chức tấn công vào các mục tiêu địch còn chống cự.
c3 đánh từ mũi 2 sang mũi 7 qua mũi 6 và lên mũi 5 khi phát triển đã bắt liên lạc với mũi 7 c2 d14 còn đang làm nhiệm vụ chốt giữ khu vực mục tiêu của d14.
c1 đánh từ mũi 2 qua mũi 3 lên mũi 4 và mũi 5 từng đơn vị phát triển dùng hết số thủ pháo bộc phá rào mà đặc công để lại diệt từng mục tiêu. Đến 9 giờ cơ bản địch ở tuyến trong ngoài đã bị diệt.
9 giờ ta đưa được mìn lõm vào mục tiêu, nhưng lắp ráp kíp lại không vừa vì đầu nổ to mà lỗ tra lắp của mìn nhỏ, đơn vị phải đục lỗ thêm nên mất khá nhiều công; 11 giờ lắp ráp được 2 quả đánh thử thì không nổ, sau đó lấy C4 + kíp và nụ xòe cải tiến lại lấy C4 nhồi vào lỗ tra kíp, rồi lắp kíp của thủ pháo vào, đánh thử kết quả rất tốt, từ đó đến 15 giờ ta đánh tất cả 6 mìn lõm diệt 1 số địch và bắt sống 50 tên. Đến 15 giờ 45’ hàng binh dẫn ta đi đánh hầm của tên Trung tá Trường Sơn bằng quả mìn lõm thứ 8. Diệt 1 số, bắt sống 9 tên có tên đại úy Dũng bị thương nặng, từ đó mạng liên lạc vô tuyến của địch bị cắt hẳn.
10 giờ lệnh cho c3 chuẩn bị đánh địch mới xuất hiện bên ngoài vì địch ở hướng Bắc đã bị đánh tan; C1 tiếp tục dùng mìn lõm, bộc phá sào phá hầm ngầm ở khu vực trung tâm, diệt phá được sạch hệ thống thông tin của địch còn lại.
16 giờ lệnh cho C1 chiếm giữ toàn bộ mục tiêu, C3 nhanh chóng vận động chiếm đồn dân vệ + cụm tăng, vì địch đã rút chạy.
+ Liên quan: 7 giờ 30’ xe tăng của ta từ hướng Bắc xuất hiện chạy về Đông chốt để lên bốt dân vệ và cụm tăng, nhưng bị ĐK 106 từ đồn dân vệ và cụm tăng bắn ngăn chặn không lên được. Trung đoàn lệnh cho B72 tìm khẩu ĐK và tăng địch bắn chi viện cho bạn.
8 giờ B72 bắn 2 quả cháy 1 xe M113 của địch, còn khẩu ĐK của địch vẫn bắn ta không quan sát được.
15 giờ 40’ bắn tiếp 3 quả B72 cháy 1 xe tăng và 1 kho đạn của địch, địch hoảng hốt bỏ chốt rút chạy về hướng Nam.
Giai đoạn rời khỏi trận địa:
7 giờ ngày 4/11 lệnh cho D13 nhanh chóng bàn giao lại khu vực mục tiêu cho d1e205, đơn vị nhanh chóng tổ chức lực lượng thu dọn chiến trường, giải quyết chính sách rời khỏi trận địa, ra đứng sau đài quan sát của E sẵn sàng đánh địch trên khu vực từ phẫu ra tới Chỉ huy sở.
8 giờ đơn vị tổ chức rời khỏi được mục tiêu.
9 giờ về đến vị trí và triển khai đội hình chiến đấu.
Cùng 7 giờ mũi 6-5 được lệnh tổ chức thu dọn chiến trường giải quyết chính sách lui ra, đứng cùng chỉ huy sở ở hướng Đông Bắc mục tiêu sẵn sàng đón đánh tàn quân địch từ hướng Bắc chạy về.
8 giờ mũi 5 ra theo cửa mở về đến Chỉ huy sở an toàn, mũi 6 ra được 1/2 đội hình thì bị ĐK 106 và 12,7 từ xe tăng địch ở cụm tăng và đồn dân vệ bắn tạt sang không ra được, đội hình ùn lại trong cửa mở sau đó phải đi vòng sang cửa mở mũi 7 và ra được an toàn.
17 giờ ngày 4/11 Trung đoàn nhận được lệnh bàn giao lại toàn bộ khu vực mục tiêu cho e205, còn đơn vị lui về sau tổ chức bám địch trên cao điểm 982, cùng 17 giờ địch ở cao điểm 934 nhốn nháo có hiện tượng rút chạy, trung đoàn lệnh cho B72 phóng lên 934 một quả trúng vào đội hình địch.
Ngày 5/11 ở bàn đạp d14 bắt được 20 hàng binh thu 16 AR15, tối 5/11 tổ chức về Tây chốt để nhận nhiệm vụ mới, đến 23 giờ 5/11 đội hình của d14 về đứng trong đội hình của Trung đoàn .
Ngày 5/11 ta lùng sục và diệt 9 tên bắt sống 4 tên của C4 D259.
Phản ứng của địch
Trong mục tiêu, hầu như địch không có phản ứng gì đáng kể. Địch cho rằng ta pháo kích nên chui hết xuống hầm. Mười lăm phút sau, địch mới biết ta có lực lượng vào bên trong nhưng cũng không thể phản ứng. Từ phút thứ 27 trở đi, lẻ tẻ có một vài loạt AR15 bắn lén về phía ta.
Đến 14 giờ 45 phút ngày 4/11, toàn bộ mục tiêu hầu như đã bị tiêu diệt. Một số tên còn lại trong các hầm sập, do ta chưa lục soát kỹ, vẫn tiếp tục bắn lén.
Từ phút thứ 15 trở đi, pháo sáng từ cụm tăng bắn lên soi sáng mục tiêu. Đồng thời, súng 12,7 ly và ĐK 106 bắn về phía đông và phía nam khu vực sân bay. Lúc 7 giờ 30 phút ngày 4/11, xe tăng của ta xuất hiện, địch tập trung bắn dữ dội về hướng xe ta.
Lúc 8 giờ 45 phút, trận địa cao xạ của c3 bị địch phát hiện. Địch dùng ĐK và súng 12,7 ly bắn vào trận địa của ta. Từ thời điểm đó đến 16 giờ, địch tập trung đánh vào khu vực xe tăng và trận địa c3.
Trên không, pháo ở các nơi không có sự chi viện. Lúc 5 giờ 30 phút, một chiếc L.19 bay rất thấp lên quan sát mục tiêu, bị A72 bắn trượt nên bỏ chạy. Từ đó, máy bay địch chuyển sang bay rất cao.
Từ 8 giờ 45 phút đến 16 giờ, địch sử dụng tám phi tuần gồm A37, AD6 và F5 đánh bom dọc đường 14, từ phía nam sân bay lên phía bắc chốt, tập trung đánh vào khu vực xe của ta bị cháy.
Kết quả trận đánh
Sau một đêm và một ngày chiến đấu liên tục, từ 3 giờ 30 phút đến 16 giờ ngày 4/11/1973, Trung đoàn đã phối hợp với D1 thiếu, E205 bộ binh, tiêu diệt hoàn toàn căn cứ Bù Bông. Đồng thời, ta sử dụng hỏa lực khống chế, buộc địch phải rút chạy khỏi đồn nghĩa quân và các trận địa pháo, cụm tăng thiết giáp; góp phần cùng toàn mặt trận giải phóng một khu vực rộng lớn từ Đắk Song đến phía bắc cầu Doãn Văn, dài chín ki lô mét.
Ta tiêu diệt chỉ huy sở hành quân của Chiến đoàn 4 địch; chỉ huy sở tiền phương của Tiểu khu Quảng Đức; chỉ huy sở Yếu khu Bù Bông; chỉ huy sở và hậu cứ d259 cùng các lực lượng gồm hai c thuộc d259, một c thuộc d258, hai c thuộc d247, một c thuộc d246, một c công binh và một c pháo binh.
Ta tiêu diệt hơn 900 tên địch, trong đó có hai trung tá và ba thiếu tá; bắt sống hơn 100 tên.
Ta phá hủy bốn khu truyền tin; hai kho đạn; 10 xe quân sự, trong đó có hai xe M113; phá hủy toàn bộ hệ thống công sự bố phòng của địch.
Ta thu tám khẩu pháo, trong đó có hai khẩu pháo 155; một khẩu cối 81; hai xe M113; 208 khẩu súng AR15; một máy vô tuyến loại lớn; 18 côn đui; 12 máy PRC25; năm khẩu M79; một số đạn pháo, đạn cối và đạn M79; hai khẩu đại liên; năm khẩu cối 60; 1.000 ki lô gam gạo; 20 ô tô; 10 phuy xăng; 23.900 đồng tiền nguyên vẹn và 12.000 đồng tiền bị rách; hai máy chữ; ba máy nổ; hàng nghìn viên đạn pháo, nhiều tài liệu quan trọng cùng nhiều quân trang, quân dụng khác.
Ta buộc một trung đội địch đang chiếm giữ đồn dân vệ phải rút chạy; chi viện cho đơn vị bạn làm tan rã, tiêu diệt đơn vị thiết giáp và cụm pháo dã ngoại của địch.
Trong toàn đợt chiến đấu từ ngày 4 đến ngày 28/11/1973 tại khu vực Bù Bông, ta bắt sống 214 tên địch, trong đó có nhiều sĩ quan cấp úy.
Về phía ta
Ta hy sinh 10 đồng chí, trong đó d13 có bảy đồng chí, d14 có một đồng chí và d1 thuộc E205 có hai đồng chí.
Có 19 đồng chí bị thương, trong đó d13 có sáu đồng chí, d14 có sáu đồng chí và d1 thuộc E205 có bảy đồng chí.
Số cán bộ, chiến sĩ đặc công bị thương và hy sinh chủ yếu là do ta.
Lượng vũ khí, đạn dược tiêu hao
Tiêu hao 15 viên đạn B40; bốn viên đạn B41; 71 viên đạn cối 60; 27 viên đạn cối 82; 12 viên đạn H12; 280 quả lựu đạn; tám quả bộc phá rào; 10 quả mìn lõm; 390 ki lô gam C4; 150 viên đạn 12,8 ly; sáu viên đạn B72 và năm viên đạn A72.
Lạc sang đơn vị bạn, mất hai khẩu AK.
Vũ khí, trang bị bị hỏng
Hỏng 24 viên K50; 250 viên K56; bảy viên B40; bảy viên đạn B41; 75 kíp và nụ xòe; 17 chiếc cuốc; 28 chiếc xẻng và hai con dao.
Đánh giá trận đánh
Trong trận đánh vào yếu khu Bù Bông, Trung đoàn Đặc công 429 phối hợp với Tiểu đoàn 1 thiếu, Trung đoàn 205 bộ binh, tiến công căn cứ hành quân cấp chiến đoàn của địch. Căn cứ nằm tại một vị trí quan trọng, có ý nghĩa then chốt và mang tính chất quyết chiến điểm của chiến dịch.
Ta tiêu diệt lực lượng địch đồn trú, làm chủ và chiếm giữ căn cứ Bù Bông. Đây vốn là căn cứ cấp tiểu đoàn của địch, được Mỹ xây dựng với cấu trúc đặc biệt để thí điểm trên địa hình rừng núi.
Hệ thống chướng ngại vật bên ngoài được bố trí theo hình cánh sao, hình thành các tuyến phòng thủ, có mìn chống bộ binh, hệ thống lô cốt và ụ chiến đấu bố trí phía ngoài cùng lực lượng canh gác, bảo vệ. Khu trung tâm tuy hẹp nhưng mục tiêu dày đặc, gồm nhiều nhà hầm kiên cố và một lô cốt ba tầng dùng để quan sát. Đặc biệt, địch thiết kế hệ thống hầm ngầm có quy mô lớn, hiện đại, vững chắc và liên kết với nhau.
Trong trận đánh này, Trung đoàn Đặc công 429 đã thực hiện đúng quyết tâm và phương án chiến đấu; cơ bản triển khai đúng nghị quyết của Đảng ủy Trung đoàn; chấp hành nghiêm mệnh lệnh chiến đấu của cấp trên. Trung đoàn hoàn thành nhiệm vụ tiêu diệt lực lượng địch, làm chủ hoàn toàn mục tiêu và giải quyết chiến trường nhanh chóng, vững chắc.
Ta đã phối hợp với các đơn vị binh chủng bạn giành thắng lợi giòn giã, hoàn thành nhiệm vụ cơ bản của giai đoạn đầu. Đây là một trận đánh đạt kết quả tốt, có nhiều thành công, tạo tiền đề phát triển nghệ thuật tác chiến đặc công kết hợp với bộ binh và hỏa lực.
Trung đoàn Đặc công 429 được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba. Nhiều cán bộ, chiến sĩ được tặng thưởng Huân chương Chiến công, bằng khen và giấy khen.
Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn các cựu chiến binh Trần Công Sơn, Nguyễn Văn Minh, Hoàng Điệp, Ngô Tuấn Hiểu cùng nhiều cựu chiến binh Trung đoàn Đặc công 429, Binh chủng Đặc công, Trung đoàn 205 và Trung đoàn 207 bộ binh đã hỗ trợ tư liệu, hình ảnh, cung cấp lời kể nhân chứng và góp ý chỉnh sửa thông tin, giúp Thành Đô hoàn thành bài viết.
Trong quá trình thu thập tư liệu, hình ảnh và biên tập, nhiều tình tiết, tình huống, chi tiết đã được các bác cựu chiến binh cung cấp. Song do yêu cầu bảo đảm bí mật quân sự, một số nội dung không thể đưa vào bài viết. Việc sử dụng các thuật ngữ kỹ thuật, chiến thuật của Binh chủng Đặc công có thể vẫn còn thiếu sót. Kính mong các bác cựu chiến binh đặc công gửi thư hoặc tin nhắn riêng cho Thành Đô để tiếp tục góp ý, bổ sung và hoàn thiện bài viết.
Trân trọng cảm ơn!
Chú thích: Bù Bông trước đây thuộc tỉnh Đắk Nông, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
