Trận tập kích chi khu Kiến Đức (*) của Trung đoàn Đặc công 429 (Phần 4)

Trong nghệ thuật tác chiến Đặc công, giai đoạn chuyển từ mật tập sang cường tập đánh chiếm mục tiêu luôn đòi hỏi sự mưu trí, dũng cảm tuyệt vời và tính kỷ luật tối cao của người chiến sĩ trước hành lang phòng thủ kiên cố của kẻ thù . Tiếp tục mạch tư liệu chính quy về mặt trận Đường 14 - Tây Quảng Đức, Phần 4 (Đoạn 1) phối hợp cùng hệ thống sơ đồ và hình ảnh tư liệu vô giá sẽ tái hiện chân thực diễn biến nổ súng tiến công cam go tại Chi khu Kiến Đức . Từ quy trình cắt rào mở cửa mở đầy nghẹt thở của các Mũi 1, 2, 3 thuộc Tiểu đoàn 13, cho đến trận đánh giằng co quyết tử bám chốt giữ chắc trận địa đầu cầu của Mũi 4, Mũi 5 thuộc Tiểu đoàn 78, tất cả đã tạo nên một khúc tráng ca bất tử về khí phách Bộ đội Cụ Hồ

 IV. DIỄN BIẾN CHIẾN ĐẤU

1. Chiếm lĩnh vị trí, mở cửa mở và tiếp cận mục tiêu

  • Tại Tiểu đoàn Đặc công 13:
    Đơn vị phát lệnh xuất phát lúc 15 giờ 30 phút ngày 2 tháng 12 để tiến vào vị trí tạm dừng. Đến 20 giờ 15 phút đêm ngày 3 tháng 12, tiểu đoàn tổ chức họp ban chỉ huy, nhắc lại và quán triệt nhiệm vụ chiến thuật lần cuối cho các hướng mũi. Đúng 22 giờ 00 phút, lực lượng mở cửa mở triển khai áp sát; các mũi tiến công xuất phát lúc 22 giờ 30 phút ngày 3 tháng 12. Khi tiếp cận đến vị trí cách hàng rào ngoài cùng khoảng 20 mét, do ánh sáng điện trong đồn địch chiếu ra quá mạnh, bộ đội phải tạm dừng để chờ trời tối hơn và tổ chức quan sát, nắm chắc quy luật tuần tra của lính gác. Đến 24 giờ 00 phút đêm, ta bắt đầu hành động khắc phục vật cản, cắt rào mở cửa
  • .
    72468024-1229676313894781-7846245345246838784-n-1793718092.jpg
    Sơ đồ trận đánh chi khu Kiến Đức - Ảnh tư liệu

 

Tình hình cụ thể tại các mũi thuộc Tiểu đoàn 13:

  • Mũi 1: Từ 24 giờ 00 phút ngày 3/12 bắt đầu thực hành cắt hàng rào. Đến 1 giờ 30 phút ngày 4 tháng 12, bộ đội đã lọt vào đến sát lớp hàng rào thứ 5. Tại đây, đồng chí Mũi trưởng vận động lên phía trước để kiểm tra cửa mở thì vô tình phát ra tiếng động nhỏ. Tên lính đốc gác của địch đi tuần ngang qua nghe thấy tiếng động liền dừng lại, dùng đèn pin quét soi xung quanh nhưng không phát hiện ra vị trí ẩn nấp ngụy trang bôi bùn đất của ta. Hắn tiến về phía chiếc lô cốt nằm bên phải cửa mở, giật liền 2 quả pháo sáng rồi đi kiểm tra vị trí khác. Tình hình trận địa trở lại trạng thái yên tĩnh. Mũi trưởng lập tức điều động chiến sĩ trang bị súng diệt tăng B40 tiến lên chiếm lĩnh vị trí cảnh giới chặt chẽ phía bên phải và tiếp tục mở cửa. Đến 2 giờ 40 phút, Mũi 1 mở cửa xong; 3 giờ 00 phút toàn mũi vượt rào tiếp cận mục tiêu. Riêng tổ đầu cầu do địa hình biến động không tìm được mục tiêu cố định, một đồng chí đã dũng cảm vượt đường sang hướng tiến công của Tiểu đoàn 78 để phối hợp tìm mục tiêu thì không may bị quân địch phát hiện.
  • Mũi 2: Lúc 0 giờ 15 phút ngày 4/12, trinh sát cắt xong lớp hàng rào ngoài cùng, đến 0 giờ 45 phút tiếp tục cắt gỡ xong lớp hàng rào thứ hai. Đúng 1 giờ 20 phút, anh em cắt xong lớp hàng rào thứ ba và chuẩn bị bắt tay vào cắt lớp hàng rào thứ tư. Cùng lúc đó, ở hướng của Mũi 1, địch bất ngờ nổ súng bắn pháo sáng rực trời, phát lệnh báo động toàn đồn. Quân Ngụy Sài Gòn hoảng hốt tràn ra hệ thống chiến hào triển khai đội hình phòng thủ với mật độ cứ cách khoảng 5 mét lại có một tên lính. Toàn bộ đội hình Mũi 2 lúc này đang phải nằm im mật tập, bất động ngay giữa các lớp hàng rào kẽm gai để bảo toàn lực lượng.
  • tai-xuong-1-1793718098.jpg

    Thiếu tướng Lê Công Đoàn - người tham gia trận đánh (bên trái) & CCB Nguyễn Minh - người trực tiếp tham gia trận đánh - Chụp tại Thành Nhà Hồ, xã Vĩnh Lộc, Thanh Hóa tháng 3/2026 -Ảnh : Nguyễn Minh

  • Mũi 3: Lúc 22 giờ 30 phút ngày 3/12, tổ mở cửa mở xuất phát. Đến 23 giờ 30 phút, anh em bắt đầu cắt rào, áp dụng kỹ thuật điêu luyện cứ trung bình 10 phút mở xong qua một hàng rào. Lúc 0 giờ 00 phút ngày 4/12, chiến sĩ ta cắt xong lớp hàng rào thứ 3. Mũi trưởng bám sát góc nhìn chiến hào và phát hiện một tên lính địch đi tuần tra, sau đó tên này quay trở vào trong lô cốt đứng hút thuốc. Đến 2 giờ 00 phút ngày 4/12, toàn bộ đội hình Mũi 3 đã lọt vào đến lớp hàng rào thứ 3. Đồng chí Chính trị viên mũi lên gặp mũi trưởng và nhận định: Địch tăng cường canh gác, có khả năng mũi phải chuyển sang phương án cường tập. Mũi trưởng điều súng diệt tăng B40 lên vị trí dẫn đầu, sẵn sàng nổ súng tiêu diệt lô cốt địch. Đến 2 giờ 50 phút, tổ luồn sâu do đồng chí Mũi phó trực tiếp chỉ huy thực hành lệnh đột nhập vào bên trong. Do vùng địa hình này khá trống trải, trăng sáng nên tốc độ vận động luồn sâu của anh em bị chậm lại. Khi tổ luồn sâu vừa tiếp cận đến lớp hàng rào thứ 4 thì bỗng nghe thấy tiếng súng chiến đấu đồng loạt nổ vang ở phía bên trong. Lúc này, Mũi 2 vẫn còn 2 lớp hàng rào cuối cùng chưa kịp khắc phục xong.
  • Tại Tiểu đoàn Đặc công 78:
    Đơn vị phát lệnh xuất phát lúc 16 giờ 00 phút ngày 3 tháng 12, đến 18 giờ 05 phút thì toàn đội hình đã vào đến vị trí tạm dừng an toàn. Lực lượng trinh sát mũi nhọn tiếp tục bám sát mọi di biến động của địch. Đến 21 giờ 00 phút, bộ phận mở cửa mở bắt đầu xuất kích. Trinh sát báo cáo tình hình quân địch trong đồn vẫn sinh hoạt bình thường. Đúng 23 giờ 15 phút, bộ phận mở cửa tiếp cận sát lớp hàng rào ngoài cùng.
  • 843493720-1590708988822201-9107588156733907586-n-1793718106.jpg
    Các CCB Đặc công 429 tham gia trực tiếp và gián tiếp trận Kiến Đức - Từ phải qua trái : Dương Long, Nguyễn Minh, Du Quốc Hùng, Cao Mẫn, Nguyễn Thế Bình (Chụp ở Núi Bà Đen, Tây Ninh).- Ảnh : Nguyễn Minh

Tình hình cụ thể tại các mũi thuộc Tiểu đoàn 78:

  • Mũi 4: Đúng 23 giờ 30 phút, đồng chí Mũi trưởng trực tiếp chỉ huy tổ mở cửa thực hành cắt lớp hàng rào ngoài cùng. Đến 2 giờ 00 phút ngày 4/12, ta cắt xong lớp hàng rào thứ 4. Do trời sáng trăng, địa hình xung quanh lại quá trống trải và lính gác địch bố trí dày đặc nên tổ phải ra lệnh tạm dừng lại để chờ thời cơ. Ở phía ngoài vị trí tạm dừng, toàn mũi tích cực triển khai công tác ngụy trang khéo léo. Đến 2 giờ 40 phút ngày 4/12, bộ đội vận động vào đến lớp hàng rào thứ 4. Hướng này vẫn còn lại 2 lớp hàng rào trong cùng chưa kịp cắt xong. Để bảo đảm tốc độ tiến công, tổ mở cửa đã bí mật đưa các khối thuốc nổ bộc phá cài sẵn vào các lớp hàng rào còn lại, chuẩn bị phương án phá rào bằng bộc phá nổ. Đến 3 giờ 05 phút ngày 4/12, khi Mũi trưởng và tổ luồn sâu vừa áp sát đến lớp hàng rào trong cùng thì bỗng nghe từ hướng của Mũi 1 có 2 loạt súng bắn găm cực nhanh, ngay sau đó là chuỗi tiếng bộc phá và thủ pháo nổ rền vang trời.
  • Mũi 5: Đúng 23 giờ 30 phút ngày 3/12 bắt đầu thực hành mở cửa mở. Đến 2 giờ 00 phút ngày 4/12, anh em mở toang qua lớp hàng rào thứ 4. Đúng 2 giờ 20 phút, trinh sát khắc phục xong lớp hàng rào thứ 5. Chỉ còn lại duy nhất một lớp hàng rào cuối cùng nhưng do trời trăng sáng, lính địch gác dày đặc và địa hình quá trống trải. Đến 2 giờ 40 phút, bộ đội hành quân áp sát vào đến lớp hàng rào thứ 4, tổ mở cửa vừa hoàn thành việc đặt khối bộc phá phá rào xong xuôi thì hướng Mũi 1 phát lệnh nổ súng tiến công.

2. Thực hành nổ súng tiến công

  • Mũi 1:
    Hai chiến sĩ của tổ đánh chiếm đầu cầu bí mật tiềm nhập sang hướng tiến công của Tiểu đoàn 78, bất ngờ bị quân địch phát hiện và bắn trả bằng 2 loạt súng tiểu liên. Tình thế nguy cấp, hai đồng chí dũng cảm xông thẳng lên, đánh 2 quả bộc phá trọng lượng 1 kg vào hai đầu ngôi nhà dã chiến của địch. Khối nổ uy lực khiến ngôi nhà đổ sập hoàn toàn, đè bẹp lực lượng địch bên trong nhưng hai người chiến sĩ kiên trung của ta cũng đã anh dũng hy sinh (đến sáng hôm sau đơn vị mới tìm thấy thi thể).

Nghe tiếng bộc phá hiệu lệnh nổ vang, toàn mũi đồng loạt xông lên nổ súng đánh chiếm các mục tiêu. Chỉ sau 3 phút chiến đấu đầu tiên, kho đạn dược chiến lược của Chi khu Kiến Đức trúng hỏa lực phát nổ dữ dội. Trong làn khói đạn ác liệt, đồng chí Toàn và đồng chí Bình đã anh dũng hy sinh. Qua 5 phút chiến đấu oanh liệt, quân ta đã tiêu diệt được nhiều sinh lực địch, về cơ bản làm chủ hoàn toàn các mục tiêu được phân công.

Mũi nhanh chóng điều động tổ dự bị vào thực hành tảo trừ, tiêu diệt những tên địch còn sống sót. Đến 5 giờ 30 phút sáng, quân địch cố thủ ở khu vực Tây Bắc liên tục nổ súng bắn vào khu vực trung tâm đồn và hò hét tổ chức phản kích. Tuy nhiên, trên thực tế chúng tỏ ra hoang mang, chỉ dám ném lựu đạn và bắn súng M79 một cách bừa bãi ra xung quanh. Do kho đạn nổ dữ dội chặn lối đi, Mũi 1 không thể phát triển mũi đánh sang để chi viện và bắt liên lạc với Mũi 2. Đến 7 giờ 00 phút sáng, phát hiện lực lượng ta vẫn đang bám chốt kiên cường, quân địch lớn tiếng kêu gọi quân ta ra hàng nhưng bọn chúng tuyệt đối không dám liều mạng xông lên, chỉ tập trung hỏa lực bắn mạnh vào đội hình của ta. Mũi hoàn toàn bị mất liên lạc với cấp trên và các đơn vị bạn.

Lúc 10 giờ 00 phút trưa, ban chỉ huy cử 2 đồng chí trinh sát vận động ra ngoài để bắt liên lạc với trên, nhưng do địch phát hiện, tập trung hỏa lực súng M79 bắn chặn rất mạnh nên anh em không thể ra ngoài được. Lúc này, cơ số đạn, thủ pháo và lựu đạn của mũi đã còn rất ít, đồng chí chỉ huy quyết định phát lệnh cho bộ đội bằng mọi giá phải giữ chắc khu vực hai bên cửa mở, đầu cầu.

15 giờ, trời đổ mưa lợi dụng thời tiết sương mù, 2 chiến sĩ luồn ra ngoài được. 16 giờ, bắt liên lạc được với tiểu đoàn, trung đoàn cử đồng chí Sơn chính trị viên tiểu đoàn, chỉ huy 8 đồng chí vào chi viện cho mũi 1, đồng thời động viên mũi 1 giữ chắc cửa mở, bàn đạp; sẵn sàng hiệp đồng với bộ binh, xe tăng tiến công tiêu diệt địch. Hơn 17 giờ, lực lượng chi viện bắt được liên lạc với mũi 1, mũi trưởng ổn định lại tổ chức, động viên bộ đội đồng thời cũng bắt liên lạc được với Đại đội 3 (Tiểu đoàn đặc công 14) và Đại đội tăng 6 nhanh chóng triển khai tiến công địch.

  • Mũi 2:
    Khi mũi 1 nổ súng, mũi trưởng lùi ra sau đội hình của mũi hô xung phong nhưng không lên. Tổ thọc sâu 2 lần vượt lên bám vào mép hào. Địch ném lựu đạn ra tới tấp, ta thương vong nhiều, không phát triển được. Chính trị viên dẫn 10 đồng chí sang trái, đánh chiếm mục tiêu đầu cầu rộng trên 40m. Đại bộ phận của mũi vẫn nằm ngoài hàng rào thứ 4 ném thủ pháo lựu đạn vào.

Trung đoàn tăng cường cho mũi hai trung đội bộ binh (nhưng không có cán bộ đại đội chỉ huy). Bộ binh vào đến rào thứ nhất, mũi 2 vội vàng bàn giao không cụ thể, tỉ mỉ, đầy đủ nên khi được lệnh lui quân, bộ binh cũng lui theo. Đến 6 giờ 30, ta tổ chức tiến công nhưng không thành, địch tập trung hỏa lực bắn mạnh ra cửa mở.

  • Mũi 3:
    Nghe nổ súng, toàn mũi nhanh chóng thọc sâu nhưng bị địch ném lựu đạn vào đội hình, mũi trưởng và một số chiến sĩ bị thương, có đồng chí kêu la, địch ném lựu đạn liên tiếp. Qua 2 lần không phát triển được. Mũi đưa số đồng chí bị thương ra ngoài và lệnh cho tổ dự bị vào chiến đấu. Tổ trưởng và chính trị viên mũi dẫn đội hình vòng sang hướng mũi 2, tới hàng rào trong cùng, gặp mũi 2 lui quân, toàn mũi cũng lui theo.
  • tai-xuong-1793718110.jpg
    Chân dung người chiến sĩ Đặc công gan dạ Lê Xuân Vĩnh lúc tham gia trận đánh Chi khu Kiến Đức thuộc Mũi 4 c57d78e429. Hiện nay đồng chí đang cư trú tại Phường Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình.-Ảnh CCB Lê Xuân Vĩnh gửi cho Thành Đô ngày 3/11/2026
  • Mũi 4:
    Còn 2 hàng rào chưa khắc phục xong thì nghe mũi 1 nổ súng, ta dùng thủ pháo, lựu đạn ném vào trong, lợi dụng lúc địch ẩn nấp, bộ bộ dàn hàng ngang nhanh chóng vượt rào thọc sâu. Tổ mở cửa dùng bộc phá phá rào, toàn mũi xông lên, lúc này đội hình lộn xộn. Sau 15 phút chiến đấu, tổ dự bị cũng vào tham chiến. Các tổ, nhóm bắt được liên lạc và trở về vị trí phân công.

Tổ thọc sâu phát triển vào cây độc lập bắt liên lạc với Tiểu đoàn 13 nhưng không gặp; tổ trung gian chia 2 nhóm. Nhóm 1 phát triển sang phải, không bắt liên lạc được với mũi 3. Nhóm 2 phát triển sang phải gặp mũi 5. Đến 4 giờ, mũi làm chủ mục tiêu được phân công, bắt liên lạc được với sở chỉ huy trung đoàn và tiểu đoàn, toàn mũi: hy sinh 1; bị thương 3 đồng chí. Tiểu đoàn trưởng vào tổ chức lại đội hình, củng cố công sự chuyển sang chốt giữ. 6 giờ, tiểu đoàn trưởng được lệnh ra ngoài. 7 giờ, mũi báo cáo đạn và thủ pháo còn rất ít không phát triển được. Chính uỷ trung đoàn lệnh cho mũi giữ chắc khu vực đã chiếm để bổ sung đạn và thủ pháo, lựu đạn. 7 giờ 15, mũi mất liên lạc với trên.

Toàn mũi co về đoạn chiến hào ngoài cùng dài khoảng 30m. Địch phát hiện bắn M79, ném lựu đạn và phản kích liên tục. Quân số thương vong nhiều. Đến 13 giờ, toàn mũi còn 10 đồng chí (có một số đồng chí của mũi 5) bị thương 9 đồng chí. Đồng chí Khoa chính trị viên mũi bàn với đồng chí Lễ mũi trưởng mũi 5 cho lui quân. Lúc này địch dùng không quân, pháo binh đánh phá ác liệt trận địa phòng không, sở chỉ huy trung đoàn và 2 tiểu đoàn. Mũi 4 hoàn toàn mất liên lạc với cấp trên.

882063533-4197049383928217-5647658829570303204-n-1793718117.jpg
Đoàn CCB Đặc công 429 thăm lại chiến trường xưa – Từ phải qua trái: Trần Công Sơn, Lê Hùng Nam, Dương Long, Nguyễn Minh, Nguyễn Đình Nhung, Ngô Tuấn Hiểu, Trịnh Bá Nhân.- Ảnh : Nguyễn Minh

( còn nữa )

(*) Địa danh lịch sử Chi khu Kiến Đức thời kỳ đó nay tương ứng với địa bàn xã Kiến Đức, tỉnh Lâm Đồng