Ông Nguyễn Lê Đoàn, Tổ trưởng Tổ bảo vệ rừng thôn Bản Biến, cho biết: Tổ hiện có 4 thành viên, được giao nhiệm vụ tham gia quản lý, bảo vệ trên 2.020 ha rừng, bao gồm cả rừng đặc dụng và rừng sản xuất. Diện tích rộng, địa hình phức tạp khiến công việc của các thành viên luôn đòi hỏi sự chủ động, kiên trì và tinh thần trách nhiệm cao.
Để kiểm soát tốt địa bàn, các thành viên thường xuyên phân công thành từng nhóm nhỏ, tổ chức tuần tra tại các khu vực rừng được giao quản lý. Nhiệm vụ không chỉ là phát hiện, ngăn chặn hành vi chặt phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp, khai thác lâm sản trái phép mà còn phải kiểm tra, phát dọn thực bì, chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng, nhất là trong mùa khô hanh.
Có những chuyến tuần tra kéo dài từ sáng sớm đến chiều muộn. Bữa trưa đôi khi chỉ là nắm cơm mang theo, tranh thủ nghỉ bên bờ suối hoặc dưới tán cây rừng. Những con đường dốc đứng, lối mòn trơn trượt và thời tiết khắc nghiệt luôn là thử thách đối với các thành viên. Tuy nhiên, bằng tình yêu quê hương và ý thức bảo vệ tài sản chung của cộng đồng, họ vẫn bền bỉ bám rừng, góp phần giữ gìn sự bình yên cho những cánh rừng nơi vùng cao.
Theo ông Đoàn, điểm thuận lợi của Tổ bảo vệ rừng thôn Bản Biến là các thành viên đều là người địa phương, am hiểu địa bàn, phong tục, tập quán và có sự gần gũi với bà con. Nhờ vậy, công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia bảo vệ rừng được triển khai bằng những cách làm thiết thực, phù hợp với đời sống của người dân.
Thay vì chỉ tuyên truyền qua những văn bản, quy định khô khan, các thành viên trong tổ kiên trì đến từng hộ gia đình, lồng ghép nội dung bảo vệ rừng trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt đoàn thể. Đồng thời, tổ phối hợp với chính quyền địa phương và lực lượng Kiểm lâm địa bàn phổ biến Luật Lâm nghiệp, vận động người dân không chặt phá rừng, không khai thác lâm sản trái phép, không sử dụng lửa tùy tiện trong rừng và ven rừng.
Đáng chú ý, tổ đã tổ chức 2 cuộc tuyên truyền, vận động 266 hộ gia đình ký cam kết nâng cao ý thức, trách nhiệm trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Các quy ước, hương ước của thôn về bảo vệ rừng cũng được quan tâm thực hiện, góp phần hình thành ý thức tự giác và trách nhiệm chung trong cộng đồng.
Từ chỗ xem bảo vệ rừng là nhiệm vụ chủ yếu của lực lượng chức năng, người dân ngày càng nhận thức rõ hơn vai trò, giá trị của rừng đối với đời sống. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ cháy rừng, bà con chủ động thông tin cho tổ bảo vệ để phối hợp xử lý kịp thời. Đây chính là chuyển biến quan trọng, cho thấy công tác bảo vệ rừng đã từng bước trở thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng.
Từ đầu năm đến nay, Tổ bảo vệ rừng thôn Bản Biến đã thực hiện khoảng 190 lượt tuần tra trên 19 tuyến rừng. Những kết quả ấy góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng, chủ động phòng ngừa các hành vi xâm hại và hạn chế nguy cơ cháy rừng trên địa bàn.
Giá trị của những cánh rừng được gìn giữ không chỉ thể hiện ở diện tích rừng được bảo vệ mà còn hiện hữu trong chính cuộc sống hằng ngày của người dân. Rừng giữ đất, giữ nước, hạn chế xói mòn, điều hòa khí hậu và bảo vệ nguồn sinh thủy. Nhờ đó, nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp của người dân được duy trì, góp phần ổn định đời sống và bảo vệ môi trường sinh thái vùng cao.
Bên cạnh giá trị môi trường, thông qua chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, người dân và các cộng đồng tham gia bảo vệ rừng còn có thêm nguồn thu nhập, tạo động lực để gắn bó lâu dài với công tác giữ rừng. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm kết hợp hài hòa giữa bảo vệ tài nguyên thiên nhiên với phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Thực tiễn tại thôn Bản Biến cho thấy, muốn bảo vệ rừng hiệu quả và lâu dài cần phát huy vai trò chủ thể của người dân, gắn trách nhiệm giữ rừng với lợi ích thiết thực của cộng đồng. Khi mỗi người dân đều hiểu rằng bảo vệ rừng chính là bảo vệ nguồn nước, môi trường sống và sinh kế của gia đình mình, những cánh rừng sẽ có thêm những người gìn giữ tự giác, trách nhiệm.
Những thành viên Tổ bảo vệ rừng thôn Bản Biến có thể chưa được nhiều người biết đến, nhưng những bước chân âm thầm của họ trên từng cung đường tuần tra đang góp phần giữ màu xanh đại ngàn. Họ chính là những “lá chắn xanh” nơi cơ sở, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ môi trường sinh thái và vun đắp nền tảng cho cuộc sống ấm no, phát triển bền vững.
Giữ rừng hôm nay cũng chính là giữ nguồn sống cho ngày mai, góp phần xây dựng quê hương Tuyên Quang ngày càng xanh, giàu đẹp.
