Lớp tập huấn diễn ra trong hai ngày, mồng 6 & 7 tháng 11, tại phường Rạch Giá, do Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh An Giang phối hợp với Phân hội Nhiếp ảnh tỉnh tổ chức với chủ đề “Từ ảnh đơn đến ảnh bộ – Từ An Giang nhìn ra thế giới”. Chương trình thu hút sự tham gia của đông đảo hội viên, nghệ sĩ nhiếp ảnh, những người yêu thích sáng tác ảnh nghệ thuật trên địa bàn tỉnh.
Đây là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao trình độ nghiệp vụ, bồi dưỡng tư duy sáng tạo và tạo điều kiện để đội ngũ nhiếp ảnh An Giang tiếp cận những phương pháp sáng tác hiện đại. Đặc biệt, việc kết hợp giữa kiến thức lý luận, kỹ thuật thực hành, sáng tác thực tế và phân tích tác phẩm giúp học viên có cơ hội nhìn nhận sâu hơn về giá trị của nhiếp ảnh trong đời sống văn hóa, nghệ thuật đương đại.
Phát biểu tại lớp tập huấn, nhà biên kịch Phan Thanh Vũ, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh An Giang, nhấn mạnh vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn đối với sự phát triển của đội ngũ văn nghệ sĩ nói chung và lĩnh vực nhiếp ảnh nói riêng. Trong bối cảnh công nghệ hình ảnh phát triển mạnh mẽ, yêu cầu đối với người sáng tác không chỉ dừng lại ở khả năng ghi lại khoảnh khắc đẹp mà còn phải có tư duy nghệ thuật, chiều sâu nội dung và khả năng truyền tải thông điệp thông qua tác phẩm.
Theo ông Phan Thanh Vũ, nhiếp ảnh có lợi thế đặc biệt trong việc phản ánh chân thực đời sống xã hội, lưu giữ những khoảnh khắc lịch sử, quảng bá hình ảnh đất nước, con người và những giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương. Vì vậy, mỗi hội viên cần chủ động học hỏi, đổi mới tư duy sáng tác, nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ và xu hướng nhiếp ảnh hiện đại. Qua đó, không chỉ tạo ra những tác phẩm có giá trị nghệ thuật mà còn góp phần giới thiệu một An Giang giàu bản sắc văn hóa, năng động, nghĩa tình và đang chuyển mình phát triển đến với bạn bè trong nước, quốc tế.
Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là chuyên đề “Từ ảnh đơn đến ảnh bộ: Kỹ thuật và quy trình hoàn thiện” do Nghệ sĩ nhiếp ảnh Lý Hoàng Long, E.VAPA.G, trực tiếp trao đổi với học viên. Thông qua bốn chuyên đề chuyên sâu, giảng viên tập trung hướng dẫn phương pháp xử lý ảnh, ngôn ngữ tạo hình, giá trị biểu đạt và hiệu quả thẩm mỹ của ảnh đơn sắc; đồng thời phân tích cách lựa chọn hình ảnh, xây dựng ý tưởng, tổ chức nội dung và hoàn thiện một bộ ảnh có tính liên kết về chủ đề, bố cục và thông điệp.
Đáng chú ý, nội dung chuyển đổi ảnh màu sang ảnh đen trắng được phân tích dưới góc độ ngôn ngữ nghệ thuật. Theo đó, ảnh đơn sắc không đơn thuần là loại bỏ màu sắc mà đòi hỏi người nghệ sĩ phải làm chủ hệ thống sắc độ, ánh sáng, tương phản, đường nét và chiều sâu không gian. Một bức ảnh đen trắng thành công phải tạo được sự hài hòa giữa các mảng sáng tối, làm nổi bật chủ thể và truyền tải được cảm xúc mà người sáng tác muốn gửi gắm.
Đối với ảnh bộ, vấn đề quan trọng không chỉ là tập hợp nhiều bức ảnh đẹp mà phải tạo dựng được một câu chuyện có mở đầu, diễn biến và kết nối nội dung. Mỗi bức ảnh cần có vai trò nhất định trong tổng thể, bổ sung thông tin, cảm xúc và góp phần làm rõ chủ đề chung. Việc hậu kỳ đồng bộ, chuẩn bị hồ sơ dự thi, lựa chọn phương pháp in ảnh và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cũng được giảng viên phân tích cụ thể.
Đặc biệt, những xu hướng mới trong chấm chọn ảnh bộ tại các cuộc thi nhiếp ảnh hiện nay được đưa ra thảo luận, giúp học viên hiểu rõ hơn tiêu chí đánh giá của ban giám khảo, từ đó nâng cao khả năng xây dựng tác phẩm có tính sáng tạo, chiều sâu và sức thuyết phục.
Bên cạnh kỹ thuật sáng tác, chương trình còn mở rộng tầm nhìn cho hội viên thông qua chuyên đề “Tìm hiểu hệ sinh thái nhiếp ảnh quốc tế” do ThS. Phạm Thanh Bình, Giám đốc 5WPhoto, trình bày.
Chuyên đề tập trung giới thiệu môi trường hoạt động nhiếp ảnh quốc tế, các tổ chức, hệ thống triển lãm và cuộc thi ảnh nghệ thuật trên thế giới; trong đó có hệ thống salon nhiếp ảnh và Liên đoàn Nhiếp ảnh Nghệ thuật Quốc tế (FIAP). Học viên được tìm hiểu những con đường để một nhiếp ảnh gia xây dựng tên tuổi, phát triển sự nghiệp, tham gia các sân chơi quốc tế và xác định mục tiêu sáng tác phù hợp với năng lực của bản thân.
Đặc biệt, những quy định mới của FIAP về đạo đức nghề nghiệp, tính trung thực của tác phẩm, việc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý hình ảnh và các quy định liên quan đến Red List được trao đổi cụ thể. Đây là những vấn đề có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh công nghệ số đang tác động sâu rộng đến hoạt động nhiếp ảnh, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về tính xác thực, minh bạch và trách nhiệm của người sáng tác.
Thông qua chuyên đề, hội viên có thêm thông tin để lựa chọn cuộc thi phù hợp, chuẩn bị tác phẩm đúng quy định, tránh những sai sót trong quá trình tham gia các sân chơi quốc tế. Qua đó, từng bước hình thành tư duy Hội nhập, đưa hoạt động nhiếp ảnh địa phương tiếp cận với những tiêu chuẩn và xu hướng sáng tác chung của thế giới.
Điểm nhấn của lớp tập huấn là hoạt động thực tế sáng tác tại xưởng làm chân vịt tàu biển, bãi phơi khô cá chỉ vàng và khu vực biển Rạch Giá vào thời điểm hoàng hôn. Đây đều là những không gian giàu chất liệu nghệ thuật, phản ánh sinh động đời sống lao động, hoạt động sản xuất và vẻ đẹp cảnh quan vùng biển Tây Nam.
Tại xưởng làm chân vịt tàu biển, các nghệ sĩ có cơ hội khai thác vẻ đẹp của lao động công nghiệp, sự kết hợp giữa bàn tay con người, máy móc và những sản phẩm phục vụ hoạt động kinh tế biển. Ở khu vực phơi khô cá chỉ vàng, nhịp sống lao động của người dân miền biển, những gam màu đặc trưng và cách sắp đặt tự nhiên của không gian sản xuất tạo nên nhiều góc nhìn sáng tạo. Trong khi đó, ánh hoàng hôn trên biển Rạch Giá mang đến những khoảnh khắc giàu cảm xúc về ánh sáng, màu sắc và vẻ đẹp thiên nhiên.
Sau hoạt động thực tế, các tác phẩm được đưa ra phân tích, nhận xét trực tiếp. Đây là phương pháp học tập hiệu quả, giúp hội viên nhận diện ưu điểm, hạn chế trong cách chọn góc máy, bố cục, ánh sáng, thời điểm bấm máy và khả năng kể chuyện bằng hình ảnh. Những góp ý chuyên môn cũng giúp học viên hiểu rõ hơn cách chuyển hóa chất liệu đời sống thành tác phẩm nhiếp ảnh có giá trị nghệ thuật.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển, Nghệ sĩ nhiếp ảnh Trương Minh Điền, cho rằng, lớp tập huấn là dịp để hội viên nhìn lại quá trình sáng tác của mình, tiếp thu những phương pháp mới và từng bước thay đổi cách tiếp cận đối với tác phẩm nhiếp ảnh. Theo ông, người cầm máy không nên chỉ chú trọng săn tìm những khoảnh khắc đẹp hoặc những khuôn hình ấn tượng riêng lẻ, mà cần quan tâm đến câu chuyện phía sau mỗi bức ảnh, giá trị văn hóa, con người và thông điệp mà tác phẩm chuyển tải.
Ông Trương Minh Điền cũng đánh giá cao việc đưa hoạt động thực tế sáng tác vào chương trình tập huấn. Đây là cơ hội để các học viên vận dụng kiến thức vừa tiếp thu, thử nghiệm những góc nhìn mới, đồng thời trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau trong quá trình tác nghiệp. Đối với nhiếp ảnh An Giang, việc khai thác những nét đặc trưng về cảnh quan, sinh hoạt lao động, văn hóa và con người địa phương sẽ tạo nên nguồn cảm hứng phong phú, góp phần hình thành những bộ ảnh mang dấu ấn riêng, có khả năng giới thiệu rộng rãi đến công chúng.
Có thể khẳng định, lớp tập huấn “Từ ảnh đơn đến ảnh bộ – Từ An Giang nhìn ra thế giới” không chỉ là hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ đơn thuần mà còn góp phần định hình tư duy sáng tác mới cho đội ngũ nhiếp ảnh địa phương. Từ một khuôn hình đẹp đến một bộ ảnh có câu chuyện, từ không gian sáng tác quen thuộc đến những sân chơi nghệ thuật quốc tế, mỗi bước chuyển đều đòi hỏi người nghệ sĩ không ngừng học hỏi, đổi mới và sáng tạo.
Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa đa dạng, đời sống cộng đồng phong phú và những chuyển động phát triển mạnh mẽ sau sắp xếp đơn vị hành chính, An Giang đang sở hữu nguồn chất liệu sáng tác nhiếp ảnh giàu tiềm năng. Nếu biết khai thác chiều sâu văn hóa, con người và những giá trị đặc trưng của vùng đất, các nghệ sĩ nhiếp ảnh hoàn toàn có thể tạo nên những tác phẩm mang bản sắc riêng, có sức lan tỏa vượt ra ngoài phạm vi địa phương.
Từ những khuôn hình ghi lại đời sống thường nhật đến những bộ ảnh mang tính nghệ thuật và tư liệu, nhiếp ảnh An Giang đang có thêm cơ hội mở rộng không gian sáng tạo, nâng cao chất lượng tác phẩm và khẳng định vị trí trong dòng chảy nhiếp ảnh đương đại. Đó cũng chính là thông điệp mà lớp tập huấn hướng đến: lấy thực tiễn quê hương làm điểm xuất phát, lấy tri thức và sáng tạo làm động lực, để từ An Giang có thể nhìn ra thế giới và đưa hình ảnh An Giang đến với thế giới.
