Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được triển khai mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, việc ứng dụng công nghệ số vào công tác xây dựng Đảng không chỉ là yêu cầu đổi mới phương thức làm việc mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng. Đối với các chi bộ trong trường chính trị, yêu cầu này càng có ý nghĩa thiết thực, bởi đây không chỉ là nơi trực tiếp triển khai các chủ trương, đường lối của Đảng mà còn là môi trường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức cho địa phương.
Bám sát các chỉ thị, nghị quyết của Tỉnh ủy Ninh Bình và Đảng ủy Trường Chính trị Trường Chinh tỉnh Ninh Bình, thời gian qua, Chi bộ Khoa Nhà nước và Pháp luật đã tích cực triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước đưa các nền tảng số vào hoạt động chuyên môn và công tác xây dựng Đảng. Qua đó, góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành, nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin và tổ chức sinh hoạt chi bộ. Một trong những kết quả nổi bật là việc khai thác hiệu quả hệ thống hội nghị trực tuyến của nhà trường để tham gia các hội nghị học tập, quán triệt nghị quyết của Trung ương và Tỉnh ủy. Việc phổ biến các chỉ thị, nghị quyết, văn bản mới cũng được thực hiện nhanh chóng thông qua các nhóm trao đổi nội bộ, tạo điều kiện để đảng viên tiếp cận thông tin kịp thời, thuận tiện trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đáng chú ý, chi bộ đã từng bước đưa ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử và hệ thống quản lý văn bản vào quy trình làm việc. Tài liệu phục vụ sinh hoạt chi bộ được gửi trước từ 2 đến 3 ngày thông qua môi trường số, giúp đảng viên có thời gian nghiên cứu, chuẩn bị ý kiến đóng góp. Cách làm này không chỉ góp phần giảm việc in ấn tài liệu giấy mà còn tạo điều kiện để các buổi sinh hoạt tập trung hơn vào trao đổi, thảo luận, tự phê bình và phê bình, qua đó nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ.
Chuyển đổi số cũng tạo ra những tác động tích cực đối với hoạt động chuyên môn của Khoa Nhà nước và Pháp luật. Với đặc thù là đơn vị giảng dạy, nghiên cứu về lĩnh vực nhà nước và pháp luật, đội ngũ đảng viên, giảng viên trong khoa đã chủ động ứng dụng các phần mềm tương tác như Quizizz, Kahoot… và xây dựng hệ thống bài giảng điện tử, slide trình chiếu được chuẩn hóa nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường sự tương tác với học viên trong các lớp Trung cấp lý luận chính trị.Bên cạnh đó, việc phối hợp với các phòng chức năng trong lưu trữ, quản lý dữ liệu điểm số, giáo án điện tử và thông tin học viên trên môi trường số đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm bớt những thao tác hành chính thủ công.
Từ thực tiễn triển khai có thể thấy, ứng dụng công nghệ số đang từng bước tạo ra sự chuyển biến trong phương thức hoạt động của chi bộ. Việc trao đổi thông tin nhanh chóng, chia sẻ tài liệu thuận tiện, tổ chức hội nghị trực tuyến và khai thác các nền tảng quản lý điện tử giúp tiết kiệm thời gian, nguồn lực, đồng thời tăng cường tính chủ động, minh bạch trong xử lý công việc. Đây là những tiền đề quan trọng để từng bước hình thành mô hình chi bộ hoạt động trên môi trường số.
Bên cạnh những kết quả đạt được, chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng tại Chi bộ Khoa Nhà nước và Pháp luật vẫn còn những hạn chế cần được nhìn nhận và khắc phục.
Trước hết, việc ứng dụng công nghệ hiện nay chủ yếu tập trung vào số hóa tài liệu, chuyển đổi văn bản giấy sang các định dạng điện tử và sử dụng những nền tảng trao đổi thông tin thông dụng. Các giải pháp quản trị số chuyên sâu, tích hợp dữ liệu và hỗ trợ phân tích, tổng hợp thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý vẫn chưa được khai thác đồng bộ. Bên cạnh đó, trình độ và kỹ năng sử dụng công nghệ của một bộ phận đảng viên chưa đồng đều. Một số đảng viên, đặc biệt là đảng viên lớn tuổi, việc thao tác trên Sổ tay đảng viên điện tử hoặc đóng góp ý kiến trực tuyến còn lúng túng, chưa khai thác hết các tính năng của ứng dụng. Do đặc thù công tác Đảng đòi hỏi tính bảo mật cao, việc chia sẻ thông tin trên các ứng dụng nhắn tin miễn phí (Zalo, Facebook) luôn tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt thông tin nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Một trong những nguyên nhân của hạn chế trên là do hệ thống hạ tầng mạng, máy móc thiết bị phục vụ riêng cho công tác Đảng tại cấp chi bộ đôi khi chưa đồng bộ và tối tân. Một bộ phận nhỏ đảng viên vẫn giữ thói quen làm việc truyền thống bằng văn bản giấy, chưa chủ động tự học, tự nâng cao kỹ năng số.
Thực tế này cho thấy, chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng không đơn thuần là việc đưa các thiết bị, phần mềm vào hoạt động, mà quan trọng hơn là thay đổi nhận thức, phương thức làm việc và năng lực thích ứng của mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên. Để chuyển đổi số thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng tại Chi bộ Khoa Nhà nước và Pháp luật, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, nâng cao nhận thức và năng lực số cho cấp ủy, đảng viên.
Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả chuyển đổi số. Cấp ủy, đặc biệt là vai trò của Bí thư Chi bộ và người đứng đầu đơn vị, cần thể hiện rõ trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Đồng thời, cần đưa nội dung chuyển đổi số vào sinh hoạt chuyên đề, tổ chức hướng dẫn kỹ năng sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử, khai thác các nền tảng quản lý văn bản và thực hành các biện pháp bảo đảm an toàn thông tin. Mỗi đảng viên cần chủ động học tập, nâng cao kỹ năng số, xem đây là yêu cầu thiết yếu trong thực hiện nhiệm vụ chính trị và chuyên môn.
Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số, từng bước xây dựng mô hình chi bộ số.
Chi bộ cần tiếp tục khai thác hiệu quả các ứng dụng được cấp có thẩm quyền triển khai, đặc biệt là Sổ tay đảng viên điện tử và hệ thống quản lý văn bản, nhằm nâng cao chất lượng thông tin, điều hành và tổ chức sinh hoạt. Việc trao đổi tài liệu, phổ biến nghị quyết, lấy ý kiến đảng viên và lưu trữ hồ sơ cần được thực hiện theo hướng khoa học, thống nhất, thuận tiện và phù hợp với quy định hiện hành.
Cùng với đó, cần quan tâm đầu tư, hoàn thiện hạ tầng công nghệ, trang thiết bị và đường truyền phục vụ hoạt động của chi bộ. Mục tiêu hướng tới là xây dựng mô hình chi bộ số với quy trình quản lý, lưu trữ, trao đổi thông tin và tổ chức sinh hoạt được chuẩn hóa, góp phần nâng cao tính chủ động, minh bạch và kỷ luật trong hoạt động của tổ chức đảng.
Thứ ba, phát huy vai trò tiên phong của đội ngũ đảng viên, giảng viên trong nghiên cứu và lan tỏa tri thức số.
Với đặc thù là khoa chuyên môn giảng dạy về nhà nước và pháp luật, đội ngũ đảng viên, giảng viên cần phát huy lợi thế về kiến thức chuyên ngành, tích cực nghiên cứu, viết bài khoa học và tham gia tư vấn, tổng kết thực tiễn liên quan đến cải cách hành chính, chính phủ số, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước và xây dựng Nhà nước pháp quyền trong bối cảnh mới.
Thông qua hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và trao đổi học thuật, mỗi đảng viên không chỉ nâng cao năng lực chuyên môn mà còn góp phần đưa những vấn đề mới của thực tiễn chuyển đổi số vào nội dung đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Đây cũng là cách để đội ngũ giảng viên phát huy vai trò tiên phong trong tuyên truyền, lan tỏa nhận thức và tri thức số đến học viên, qua đó đóng góp thiết thực vào quá trình chuyển đổi số của địa phương.
Thứ tư, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và bảo đảm an toàn thông tin trên môi trường mạng.
Cùng với việc mở rộng ứng dụng công nghệ, chi bộ cần đặc biệt chú trọng bảo vệ dữ liệu và thông tin nội bộ. Việc chia sẻ tài liệu, trao đổi thông tin trên các nền tảng số phải tuân thủ nghiêm quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước về bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin mạng. Không đăng tải, lưu trữ hoặc chia sẻ tài liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước trên các nền tảng, hệ thống chưa được cấp có thẩm quyền cho phép. Đồng thời, cần xây dựng quy tắc sử dụng các nền tảng trực tuyến, nâng cao trách nhiệm của mỗi đảng viên trong phát ngôn, cung cấp và chia sẻ thông tin trên không gian mạng.
Có thể khẳng định, chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng tại Chi bộ Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị Trường Chinh tỉnh Ninh Bình đã có những chuyển biến bước đầu, tạo tiền đề cho việc đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức hoạt động của chi bộ. Tuy nhiên, để quá trình này đi vào chiều sâu, đòi hỏi phải có sự quyết tâm của cấp ủy, sự đồng thuận của đảng viên, sự đầu tư về hạ tầng công nghệ và đặc biệt là sự thay đổi trong tư duy, phương pháp làm việc.
Chuyển đổi số không phải là đích đến mà là quá trình liên tục đổi mới, trong đó công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được vận hành bởi con người có nhận thức đúng, kỹ năng phù hợp và tinh thần trách nhiệm cao. Vì vậy, việc xây dựng chi bộ số cần gắn chặt với nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng, phát huy dân chủ, giữ vững nguyên tắc tổ chức và bảo đảm kỷ luật, kỷ cương của Đảng.
Từ thực tiễn tại Chi bộ Khoa Nhà nước và Pháp luật cho thấy, khi chuyển đổi số được triển khai bài bản, phù hợp với điều kiện thực tế và đặc thù công tác Đảng sẽ là động lực quan trọng góp phần xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, đồng thời đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ sự nghiệp phát triển tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn mới.
