Khoảng hơn 5 giờ sáng, những chiếc ghe chở khách bắt đầu rời bến để tiến dần vào khu chợ nổi. Mặt sông buổi tinh mơ phủ màu xanh xám của hơi nước, gió sông mang theo chút se lạnh đặc trưng của miền Tây buổi sớm. Xa xa, ánh đèn từ ghe thuyền hắt xuống mặt nước thành những vệt sáng chập chờn theo con sóng nhỏ.
Càng tiến sâu vào khu chợ, khung cảnh càng trở nên sống động. Những ghe lớn nhỏ nối đuôi nhau trên dòng sông Hậu, chở đầy nông sản từ các nhà vườn miền Tây. Ghe dứa vàng óng, ghe dưa hấu xanh mướt, ghe chôm chôm đỏ rực hay những ghe đầy xoài chín tạo nên mảng màu rực rỡ giữa dòng phù sa.
Điều đặc biệt của chợ nổi Cái Răng nằm ở chỗ gần như toàn bộ sinh hoạt đời thường đều diễn ra trên mặt nước. Người ta ăn sáng trên ghe, bán cà phê trên ghe, mua bán trên ghe và thậm chí sinh hoạt, nghỉ ngơi ngay trên ghe. Phía sau những khoang hàng đầy trái cây là chiếc võng mắc tạm, vài bộ quần áo phơi trên mui thuyền hay những vật dụng sinh hoạt gắn bó với đời sống thương hồ suốt nhiều năm.
Giữa không gian nhộn nhịp ấy, những chiếc xuồng nhỏ bán đồ ăn sáng liên tục len lỏi qua từng ghe hàng. Chỉ cần một tiếng gọi: “Hủ tiếu hông?”, “Cà phê nóng đây…”, người bán đã nhanh chóng áp sát mạn ghe để chuyền qua tô bún còn nghi ngút khói hoặc ly cà phê vừa pha xong.
Ẩm thực trên chợ nổi mang đậm nét dân dã miền Tây. Hủ tiếu với nước lèo ngọt thanh, bún riêu thơm mùi cua, bún mắm đậm vị hay cháo lòng, bánh mì, chuối nướng… đều xuất hiện trên những chiếc ghe nhỏ giữa sông. Trong không khí se lạnh buổi sáng, cảm giác ngồi trên chiếc ghe chòng chành theo sóng nước, vừa thưởng thức tô hủ tiếu nóng hổi vừa ngắm mặt trời dần nhô lên khỏi dòng Hậu Giang trở thành trải nghiệm khó quên với nhiều du khách.
Không chỉ hấp dẫn bởi ẩm thực và cảnh sắc, chợ nổi Cái Răng còn gây ấn tượng bởi nét văn hóa rất riêng của cư dân miền Tây Nam Bộ. Một trong những hình ảnh đặc trưng nhất là “cây bẹo” – cây sào được dựng cao trên ghe để treo các mặt hàng đang bán như dứa, bí đỏ, khoai hay xoài. Không cần bảng hiệu hay loa quảng cáo, người mua chỉ cần nhìn từ xa là có thể biết ghe nào bán gì.
Kiểu mua bán dân dã ấy phản ánh sự thích nghi của cư dân vùng sông nước với môi trường sống đặc thù, đồng thời trở thành nét văn hóa độc đáo khó tìm thấy ở những khu chợ hiện đại ngày nay.
Điều khiến nhiều du khách nhớ về chợ nổi Cái Răng không chỉ nằm ở cảnh ghe thuyền tấp nập mà còn ở nhịp sống rất đặc trưng của miền Tây. Giữa mặt sông rộng lớn, tiếng cười nói vẫn vang lên từ sớm, người bán niềm nở chuyện trò với khách, còn những chiếc ghe lớn nhỏ cứ chậm rãi lướt qua nhau trên dòng nước phù sa.
Nhiều du khách nước ngoài khi đến Cần Thơ thường chọn trải nghiệm chợ nổi vào lúc bình minh như một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá miền Tây Nam Bộ. Với họ, nơi đây giống như một “bảo tàng sống” về văn hóa sông nước, nơi vẫn còn lưu giữ hình ảnh thương hồ từng gắn bó với vùng đất phương Nam suốt nhiều thế hệ.
Theo thời gian, sự phát triển của giao thông đường bộ khiến hoạt động mua bán trên sông không còn sôi động như trước. Hiện nay, chợ nổi Cái Răng chủ yếu phục vụ du khách tham quan, trải nghiệm nhưng vẫn giữ được nét hấp dẫn riêng của văn hóa chợ vùng sông nước, đồng thời tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa – du lịch của miền Tây Nam Bộ.
Giữa những đổi thay của nhịp sống hiện đại, nơi đây vẫn giữ được vẻ đẹp riêng của miền sông nước phương Nam – nơi một ngày mới bắt đầu bằng tiếng ghe máy vang vọng trên mặt sông, bằng làn khói bếp tỏa ra từ những ghe hàng nhỏ và bằng nhịp sống thương hồ vẫn bền bỉ trôi theo dòng Hậu Giang suốt bao năm qua.
