Đại hội IX Liên hiệp Hội Việt Nam: Phát huy sức mạnh trí thức, tạo đột phá cho phát triển

Chiều 24/8, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức họp báo thông tin về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031, với chủ đề “Đoàn kết-Sáng tạo-Đột phá-Phát triển”.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh (ảnh trên), Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) cho biết: Đại hội IX VUSTA diễn ra trong hai ngày 27 và 28/8 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, với chủ đề “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”. Đại hội có sự tham dự của 489 đại biểu chính thức, đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ và các tổ chức thành viên trong hệ thống. Trong số này, 233 đại biểu có học vị tiến sĩ, tiến sĩ khoa học, chiếm 47,65%; 94 đại biểu có học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư, chiếm 19,22% và 90 đại biểu là nữ, chiếm 18,4%. Đại biểu cao tuổi nhất 88 tuổi (GS.TS Nguyễn Lân Dũng) và đại biểu trẻ tuổi nhất 34 tuổi (Viện Nghiên cứu Phát triển Y dược Việt, chức vụ Bí thư kiêm Chủ tịch Hội đồng quản lý).

Cũng theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh: Đây là kỳ Đại hổi diện ra vào thời khắc lịch sử khi đất nước ta đang bước vào "Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", thời điểm mà các chủ trương lớn của Đảng như Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 45-NQ/TW đã khẳng định rõ: khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là những động lực quan trọng hàng đầu cho sự tăng trưởng.

Với vai trò tập hợp hơn 2,2 triệu trí thức khoa học và công nghệ cả nước, Đại hội lần này đánh dấu bước chuyển mình mang tính bước ngoặt của VUSTA sang mô hình tổ chức hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương.

Đến thời điểm này, công tác chuẩn bị cho Đại hội IX đã hoàn thành toàn diện, chu đáo, nghiêm túc và đúng quy định. Về nội dung, văn kiện, Báo cáo chính trị và Dự thảo Điều lệ sửa đổi đã được xây dựng công phu, khoa học, bám sát các chỉ đạo mới nhất của Đảng và Nhà nước.

Bước vào nhiệm kỳ mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, mà còn phải tạo ra những phương thức hoạt động mới để trí thức thực sự trở thành một nguồn lực quan trọng cho phát triển.

Liên hiệp Hội Việt Nam định hướng đẩy mạnh tham mưu, tư vấn, phản biện; góp phần thể chế hóa, cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đặc biệt, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội sẽ được chuyển mạnh từ thế “bị động” sang chủ động phát hiện vấn đề, ứng dụng dữ liệu lớn và mô hình thực chứng để cung cấp những luận cứ khoa học sắc bén.

Cùng với đó, Liên hiệp Hội Việt Nam chú trọng đổi mới phương thức vận động trí thức, trẻ hóa đội ngũ, thu hút trí thức trẻ và tạo dựng không gian để các nhà khoa học tham gia sâu hơn vào quá trình tư vấn, phản biện chính sách và giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước.

Chuyển đổi số cũng được xác định là một hướng đột phá trong nhiệm kỳ 2026-2031. Hệ sinh thái “VUSTA Digital” được định hướng xây dựng nhằm phục vụ nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ công nghệ, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Các nền tảng như VUSTA ID, Kho tri thức số Knowledge Hub ứng dụng AI, nền tảng tư vấn E-Consultancy và Văn phòng điện tử e-Office sẽ từng bước được triển khai, kết nối liên thông trong toàn hệ thống.

Trong công tác phổ biến kiến thức, những phương thức truyền thông mới như podcast, video ngắn, ứng dụng AI cũng được chú trọng nhằm đưa tri thức khoa học và công nghệ đến gần hơn với người dân, góp phần nâng cao dân trí số.

Không chỉ kết nối trí thức trong nước, Liên hiệp Hội Việt Nam hướng tới mở rộng không gian hợp tác với cộng đồng trí thức Việt Nam trên toàn thế giới. Mạng lưới “VUSTA Global” được định hướng xây dựng để kết nối các nhóm nghiên cứu người Việt Nam ở nước ngoài, hướng tới đặt hàng trực tiếp các nhóm nghiên cứu giải quyết những bài toán công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, việc phát huy nguồn lực trí thức càng mang ý nghĩa đặc biệt. Đại hội IX vì thế không chỉ là dịp nhìn lại một nhiệm kỳ, mà còn là thời điểm xác lập những định hướng mới để Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động và cách thức kết nối trí thức với những yêu cầu phát triển của đất nước.

Với chủ đề “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, Đại hội IX đặt ra kỳ vọng về một giai đoạn mới, trong đó trí thức không chỉ đóng góp tiếng nói phản biện, mà còn trực tiếp tham gia kiến tạo chính sách, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và biến tri thức thành những giá trị cụ thể cho cộng đồng và xã hội.