Đêm nhạc phổ từ thơ Trần Thiện Hà không chỉ là một sự kiện nghệ thuật, mà là hành trình chạm vào ký ức chiến tranh, gia đình và đất nước – nơi thơ bước ra đời sống, hóa thành âm nhạc và lan tỏa cảm xúc tri ân.
Nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 và kỷ niệm 51 năm Ngày hòa bình, thống nhất đất nước, chương trình nghệ thuật “Giai điệu từ những vần thơ – Trần Thiện Hà” sẽ diễn ra vào 14 giờ 30 phút, thứ Bảy ngày 18/4 tại Hội trường Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM.
Từ trang giấy đến sân khấu: Thơ “cất tiếng” bằng âm nhạc
Những ngày qua, nhà thơ Trần Thiện Hà gần như “ăn ngủ” với công tác chuẩn bị chương trình. Không ồn ào, không phô trương, ông lặng lẽ hoàn thiện từng chi tiết – giống như cách ông viết thơ: giản dị nhưng bền bỉ.
Đêm diễn sẽ quy tụ nhiều nghệ sĩ tên tuổi như NSƯT Phạm Khánh Ngọc, Huỳnh Lợi, Quốc Đại, Jack Long, Minh Trường, Nhã Thy cùng lực lượng nghệ sĩ trẻ từ Nhạc viện TP.HCM.
Đặc biệt, tiết mục “Khúc hát trên đường 1C – 1C con đường huyền thoại” qua phần thể hiện của Minh Trường và Nhã Thy , Quốc Vinh - Uyên Dung hứa hẹn đưa khán giả trở lại những năm tháng chiến tranh khốc liệt.
Từ những câu thơ lặng lẽ, khi bước ra sân khấu, thơ Trần Thiện Hà không còn chỉ để đọc – mà để nghe, để cảm, để sống lại ký ức.
Địa danh hóa ký ức: mỗi vùng đất là một câu chuyện
“Mộc Châu mùa vui”, “Quảng Trị ngày nắng mới”, “Đà Nẵng ấm tình người”, “Rừng đước Cà Mau”, “Tạm biệt Giồng Trôm”… – những ca khúc phổ thơ không chỉ gọi tên địa danh, mà gợi mở những lớp ký ức chồng lên nhau.
Thơ của Trần Thiện Hà không cầu kỳ cấu trúc, không kỹ thuật phô diễn. Đó là thứ thơ “đi ra từ đời sống”, từ những chuyến đi, từ ký ức chiến tranh, từ những con người cụ thể.
Chính sự mộc mạc ấy, khi kết hợp với âm nhạc, lại trở thành lợi thế – giúp cảm xúc lan tỏa tự nhiên, không khoảng cách. Đó là khi ký ức gia đình chạm vào ký ức dân tộc.
Có những người, khi rời khỏi công việc thường nhật, lại bước vào một cuộc hành trình khác – âm thầm hơn, chậm rãi hơn và khép kín hơn. Nhưng đối với Trần Thiện Hà lại khác, ông đã từng dành thời gian cống hiến cho cây xanh và không gian sống của thành phố, khi về hưu ông không “điền viên” giữa cỏ cây mà đã lặng lẽ trở về với ký ức, ký ức của một thời chiến tranh đã lùi xa, nhưng hoài niệm tuổi hai mươi thì vẫn còn đọng lại.
Giới thiệu tác giả Trần Thiện Hà và tác phẩm đánh thức ký ức
Những vần thơ Trần Thiện Hà viết ra không cầu kỳ kỹ thuật, không tô vẽ chữ nghĩa mà chỉ như lời người trong cuộc kể lại cho chính mình nghe về những vùng đất đã đi qua, những con người đã từng gặp, những mất mát đã mang theo, những tấm gương anh hùng ngời sáng và một quê hương chưa bao giờ rời khỏi trái tim. Có lẽ vì thế thơ ông dễ tìm được cảm xúc của âm nhạc, bởi mỗi câu chữ đều mang sẵn nhịp điệu của đời sống, mỗi địa danh đều thở bằng kỷ niệm, mỗi bài ca vang lên là một lần quê hương được gọi tên – nhẹ thôi, nhưng rất lâu.
Không chỉ là người kể chuyện bằng ký ức, nhà thơ Trần Thiện Hà còn là một nhân chứng của thời đại – người đã đi qua chiến tranh, sống cùng những biến động của đất nước và lưu giữ tất cả bằng thơ. Thơ ông không hướng đến sự trau chuốt hình thức mà chọn cách trở về với sự chân thật của cảm xúc, nơi mỗi câu chữ là một lát cắt của đời sống, mỗi bài thơ là một mảnh ký ức được gìn giữ bằng tình yêu quê hương sâu nặng.
Từ những vần thơ mộc mạc ấy, các nhạc sĩ đã tìm thấy chất liệu để chuyển hóa thành âm nhạc, tạo nên những ca khúc vừa giàu tính tự sự vừa thấm đẫm cảm xúc. Tác phẩm của Trần Thiện Hà vì thế không chỉ dừng lại trên trang giấy mà còn tiếp tục một đời sống khác trên sân khấu, trong giai điệu và trong lòng người nghe – nơi ký ức cá nhân hòa vào ký ức chung của dân tộc, lặng lẽ mà bền bỉ, giản dị mà sâu sắc.
Không chỉ là đêm diễn: mà còn là một cách tri ân bằng nghệ thuật
Những tác phẩm như “Vòng tròn bất tử” hay mashup “Khúc hát trên đường 1C – 1C con đường huyền thoại” tạo nên trục cảm xúc mạnh của chương trình.
Chiến tranh hiện lên không phải để gợi bi thương, mà để nhắc nhớ về những hy sinh và giá trị của hòa bình hôm nay.
Điểm đặc biệt của chương trình là phần trao tặng chân dung “Thời thanh xuân của chúng tôi” – dự án do Trần Thiện Hà phối hợp với Tổ chức “Trái tim người lính” thực hiện. Trong số hàng ngàn chân dung các Anh hùng Liệt sĩ và các cựu chiến bình được Tổ chức "Trái tim người lính" phục dựng màu và trao tặng ở khắp mọi miền Tổ quốc, hàng trăm chân dung đã được trao tặng tại miền Tây Nam Bộ. Ít ai biết, nhiều năm qua, Trần Thiện Hà đã tự bỏ kinh phí để hỗ trợ phục dựng chân dung Mẹ Việt Nam anh hùng, liệt sĩ và cựu chiến binh, rồi trực tiếp trao tặng tận nơi, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa. Đó là một cách làm nghệ thuật lặng lẽ – nhưng giàu ý nghĩa.
Những bức chân dung phục dựng lại hình ảnh tuổi trẻ của các cựu chiến binh, văn nghệ sĩ, trí thức – những con người từng đi qua ranh giới sống – chết, đã mang lại cảm nhận và năng lượng tích cực cho mọi người.
Tìm lối đi mới cho âm nhạc: khi tân nhạc gặp vọng cổ
Việc kết hợp tân nhạc với vọng cổ trong một số tiết mục tạo nên điểm nhấn đáng chú ý. Không chỉ là thử nghiệm, đây còn là nỗ lực tìm kiếm ngôn ngữ biểu đạt mới, kết nối truyền thống và hiện đại trong cùng một không gian sân khấu.
Thơ không còn nằm trên trang giấy. “Giai điệu từ những vần thơ – Trần Thiện Hà” không chỉ là một đêm nghệ thuật, mà là một cuộc đối thoại: giữa quá khứ và hiện tại, giữa người viết và người nghe, giữa ký ức cá nhân và ký ức cộng đồng.
Trong bối cảnh âm nhạc đang tìm kiếm giá trị bền vững, chương trình cho thấy một hướng đi rõ ràng: trở về với đời sống, với ký ức, với những gì chân thật nhất – nhưng kể lại bằng ngôn ngữ của hôm nay.
Nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, đêm thơ nhạc Trần Thiện Hà cũng là lời khẳng định: thơ không chỉ để đọc, mà còn có thể sống trong âm nhạc, trong ký ức và trong trái tim người nghe.
Và ở đó, những vần thơ của Trần Thiện Hà tiếp tục hành trình của mình – lặng lẽ, nhưng bền bỉ và giàu sức lay động.
TP. HCM, 18/4/2026
Trái Tim Người Lính
