Ở đây, “quyết liệt” không còn là một khẩu hiệu mang tính thời điểm. Nó được nâng lên thành một chuẩn mực văn hóa – nơi mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ hoàn thành nhiệm vụ mà còn tự tạo áp lực để vượt qua giới hạn của chính mình. Sự chuyển biến từ tư duy đến hành động, từ phong cách làm việc đến cách đo lường hiệu quả bằng “sản phẩm cụ thể” chính là biểu hiện rõ nét của một nền văn hóa công vụ đang dịch chuyển.
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Ảnh: tuoitre.vn
Từ “quyết liệt” đến “bền vững”: Thách thức mang tính văn hoá quản trị
Điểm đáng nói là, theo đánh giá của Đoàn kiểm tra, sự thay đổi này diễn ra đồng bộ từ thành phố đến cơ sở. Điều đó cho thấy vai trò dẫn dắt của người đứng đầu, mà ở đây là Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc, đã tạo được hiệu ứng lan tỏa. Một khi “đầu tàu” thực sự hành động, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm, thì hệ thống phía sau sẽ khó có thể đứng ngoài guồng quay đó.
Tuy nhiên, nhìn từ góc độ văn hóa, điều quan trọng hơn cả không phải là “có khí thế”, mà là giữ được khí thế. Lịch sử phát triển đô thị cho thấy, nhiều giai đoạn bứt phá thường bắt đầu bằng những phong trào mạnh mẽ, nhưng lại dễ rơi vào trạng thái chững lại khi thiếu cơ chế duy trì. Chính vì vậy, yêu cầu “không được phép chững lại, càng không được trùng xuống” của Tổng Bí thư thực chất là lời cảnh báo về một “quy luật tâm lý tập thể”: Khi đạt được kết quả bước đầu, con người dễ bằng lòng, hệ thống dễ giảm nhịp.
Ở Hà Nội, nếu “khí thế mới” chỉ dừng ở giai đoạn khởi động, thì nó sẽ nhanh chóng trở thành một ký ức ngắn hạn. Nhưng nếu được chuyển hóa thành thói quen hành động, thành kỷ luật nội tại, thì đó sẽ là nền tảng của một văn hóa phát triển bền vững.
Một trong những điểm nhấn trong chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm là yêu cầu biến tinh thần đổi mới, hành động và trách nhiệm thành “trạng thái bình thường, liên tục, bền vững”. Đây là một yêu cầu không dễ, bởi nó đụng chạm trực tiếp đến bản chất của văn hóa quản trị công.
Trong nhiều năm, không ít nơi vẫn tồn tại tình trạng làm việc theo “cao điểm”: Khi có chỉ đạo thì quyết liệt, khi hết đợt thì lắng xuống. Điều này phản ánh một văn hóa hành chính chưa thực sự dựa trên động lực nội sinh, mà còn phụ thuộc vào áp lực bên ngoài. Vì vậy, khi nhấn mạnh việc “tự tạo áp lực công việc” và “lấy kết quả thực tế làm thước đo”, Tổng Bí thư đang đặt ra yêu cầu chuyển đổi từ văn hóa bị thúc ép sang văn hóa tự vận hành.
Hà Nội, với vai trò Thủ đô, không chỉ là trung tâm chính trị mà còn là nơi định hình chuẩn mực cho cả nước. Do đó, việc duy trì nhịp độ công việc cao, siết chặt kỷ luật, kỷ cương không đơn thuần là yêu cầu quản lý, mà còn là quá trình kiến tạo một hệ giá trị mới trong bộ máy công quyền: Minh bạch, hiệu quả, trách nhiệm và phục vụ.
Ở góc nhìn văn hóa, một hệ thống chỉ thực sự mạnh khi mỗi cá nhân trong đó có ý thức “tự nâng mình lên”. Điều này đòi hỏi sự thay đổi từ bên trong: không né tránh, không đùn đẩy, không sợ trách nhiệm. Đây cũng chính là những “điểm nghẽn” mang tính tâm lý – văn hóa mà Tổng Bí thư đã thẳng thắn chỉ ra cần phải khắc phục triệt để.
Đặc biệt, việc gắn thực hiện nghị quyết với từng chương trình, từng dự án cụ thể, đo lường bằng sản phẩm thực tế, cho thấy một sự chuyển đổi quan trọng: Từ quản lý bằng ý chí sang quản lý bằng kết quả. Khi đó, mọi khẩu hiệu nếu không được hiện thực hóa sẽ tự động bị loại bỏ, và chỉ còn lại những giá trị thực chất.
Một điểm đáng chú ý khác là cách tiếp cận trong công tác kiểm tra, giám sát. Thay vì tạo áp lực hình thức, việc giám sát được xác định là để “phát hiện vấn đề cần hoàn thiện, điểm nghẽn cần tháo gỡ”. Đây là một biểu hiện của tư duy quản trị hiện đại, nơi kiểm tra không phải để “bắt lỗi” mà để cải tiến hệ thống. Cách làm này nếu được thực hiện nhất quán sẽ góp phần xây dựng một môi trường làm việc cởi mở, khuyến khích đổi mới sáng tạo, đúng như tinh thần “dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung”.
Hà Nội và bài toán “đi đầu, làm mẫu”
Một thông điệp xuyên suốt trong chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm là: Hà Nội phải hành động tương xứng với niềm tin và kỳ vọng của Trung ương. Điều đó đồng nghĩa với việc Thủ đô không chỉ phát triển cho riêng mình, mà còn phải tạo ra các mô hình, cách làm có thể lan tỏa ra cả nước.
Bí thư Thành uỷ Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc phát biểu tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm - Ảnh: tuoitre.vn
Từ góc độ văn hóa phát triển, “đi đầu” không chỉ là nhanh hơn, mà còn là đúng hơn và bền vững hơn. Một mô hình nếu chỉ đạt kết quả ngắn hạn nhưng không thể nhân rộng thì chưa thể coi là thành công trọn vẹn. Vì vậy, yêu cầu tạo ra “xu thế phát triển bền vững” chính là thước đo cao nhất đối với Hà Nội trong giai đoạn tới.
Điều này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh thành phố đang triển khai nhiều nhiệm vụ lớn: từ mục tiêu tăng trưởng hai con số, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, đến thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi không chỉ nguồn lực mà còn là tư duy quản trị hiện đại và văn hóa đổi mới.
Tinh thần làm việc quyết liệt mà Hà Nội đang thể hiện là một tín hiệu tích cực, nhưng như Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, đó mới chỉ là bước đầu. Thách thức lớn nhất không phải là tạo ra sự thay đổi, mà là duy trì và nâng tầm sự thay đổi đó thành một trạng thái ổn định, bền vững.
Ở chiều sâu, đây không chỉ là câu chuyện của cơ chế hay chính sách, mà là câu chuyện của văn hóa – văn hóa trách nhiệm, văn hóa hành động, văn hóa phục vụ. Khi những giá trị này thực sự “thấm” đến từng tổ chức, từng cá nhân, thì “quyết liệt” sẽ không còn là mệnh lệnh, mà trở thành bản năng của cả hệ thống.
Và khi đó, Hà Nội không chỉ phát triển nhanh hơn, mà còn phát triển đúng hướng, vững chắc và có sức lan tỏa, xứng đáng với vai trò đầu tàu và hình mẫu của cả nước.
V.X.B
