Di bút một trang sổ tay, có trong Hồ sơ CDEC số F034605990021.
Hồ sơ này có đề cập đến nhân vật tên Phạm Đình Tuyến, chức vụ Phó Tham mưu trưởng, là người đã ký phê duyệt trong ghi chú gửi cho đơn vị Z4. Nhân vật thứ hai được đề cập là Trung đội trưởng Đinh Văn Chiêm, người có khả năng đã ghi chép lại báo cáo của ngày 4 và ngày 6/9/1969 để rút kinh nghiệm trong các trận đánh tiếp theo. Thông tin về người này dừng lại đây, tuy nhiên có khả năng là người này đã tử trận trong cuộc giao tranh.
Ngoài ra, trong tư liệu gốc có một mục làm rõ rằng quân số của một đơn vị cấp tiểu đoàn không xác định là 267 người. Tuy thông tin này chưa xác định, ta có thể dựa vào những trận đánh lân cận để xác thực xem con số 267 có trùng khớp hay không?
Hồ sơ CDEC số F034605990021 là tài liệu được thu giữ trực tiếp từ một quân nhân tử trận trên chiến trường. Do nguồn gốc như vậy, tài liệu mang tính nội bộ cao, phản ánh góc nhìn từ bên trong đơn vị. Nội dung tài liệu mô tả chi tiết kế hoạch tấn công vào Lộc Ninh của Sư đoàn 7, cho thấy mức độ chuẩn bị kỹ lưỡng cho một chiến dịch có yếu tố cơ giới. Các nội dung liệt kê số lượng vũ khí, phương tiện, cũng như các bước kiểm tra và chuẩn bị - từ phương tiện cơ giới đến súng bộ binh - phản ánh sự chuẩn bị toàn diện cả về hậu cần, kỹ thuật lẫn tâm lý chiến đấu của lực lượng tham gia.
Ngay sau khi bị thu giữ, tài liệu đã được sao chép và phân phối khẩn cấp tới các đơn vị tác chiến cấp cao của Hoa Kỳ tại miền Nam Việt Nam. Việc phổ biến nhanh chóng này cho thấy tầm quan trọng và tính cấp bách của thông tin tình báo, đồng thời phản ánh mức độ quan tâm đặc biệt của hệ thống chỉ huy Hoa Kỳ và VNCH đối với kế hoạch tác chiến được tiết lộ.
Tuy nhiên, tài liệu không ghi nhận cụ thể trường hợp tử trận của bất kỳ cá nhân nào. Một số ghi chép cho thấy tài liệu có thể do Trung đội trưởng Đinh Văn Chiêm soạn thảo. Vì vậy, có khả năng ông Chiêm đã hy sinh trong trận giao tranh dẫn đến việc tài liệu bị thu giữ, nhưng cũng có thể là thi thể của một người khác làm nhiệm vụ giữ, hoặc chuyển tài liệu.
Về bối cảnh toàn cảnh, theo nguồn tài liệu có sẵn có ghi rằng: “Giao tranh tại Bình Long, cách An Lộc 5 cây số về Tây Nam, từ 15 giờ hơn đến 19 giờ: 42 Việt Cộng tử thương. Phía Mỹ: 2 tử thương, 3 bị thương.”
Nếu giở lại sổ tay chiến sự: Năm 1969, khu vực Bình Long – Tây Ninh từng diễn ra các trận chiến ác liệt, đặc biệt dọc các trục giao thông chiến lược và vành đai rừng giáp biên giới Campuchia. Thời điểm này, An Lộc là tỉnh lỵ của tỉnh Bình Long (trước 1975), vì vậy trong các tài liệu quân sự đương thời, cụm từ “giao tranh tại Bình Long” không nhất thiết chỉ một địa điểm cụ thể ngoài An Lộc mà có thể được dùng theo nghĩa hành chính, bao quát toàn tỉnh.
Trước hết, tài liệu cung cấp thông tin cụ thể về thời gian, địa điểm, đơn vị tham chiến và hoàn cảnh giao tranh, bao gồm ngày xảy ra giao tranh (07/09/1969) và ngày thu giữ (10/9/1969), tọa độ khu vực hoạt động và đơn vị liên quan. Vì đây là một trận giao tranh trực tiếp, có thu giữ tài liệu trực tiếp từ lực lượng QĐND/Mặt trận tử trận nên có nhiều khả năng những thi thể hoặc phần còn lại đã được chôn cất tạm thời, hoặc ít nhất có mặt ở địa điểm giao tranh.
Thứ hai, nội dung tài liệu phản ánh cấu trúc tổ chức, quân số và trang bị kĩ lưỡng của QGPMN, qua đó hỗ trợ việc xác định chính xác thành phần lực lượng tham gia trận đánh. Khi kết hợp với nhật ký hành quân và báo cáo tình báo, các chi tiết này có thể giúp khoanh vùng khu vực chôn cất tạm thời, vị trí giao tranh hoặc tuyến rút lui.
Tài liệu thu giữ từ một cuộc giao tranh với quy mô lớn, cùng thời gian và địa điểm cụ thể là ngày 7/9/1969 tại Quốc Lộ 13 cũng như các đơn vị tham chiến, cấu trúc lực lượng, hồ sơ này đủ mạnh để phát triển nghiên cứu và các mối liên hệ tiếp theo. Tuy nhiên, cần sự hỗ trợ của team bản đồ quân sự để khoanh vùng nghiên cứu thực địa.
Để tìm kiếm nhân chứng, phỏng vấn cộng đồng, có thể là phỏng vấn cựu chiến binh địa phương hoặc người dân sống tại Lộc Ninh giai đoạn này. Ngoài ra, có thể tiến hành phỏng vấn thân nhân Trung đội trưởng Đinh Văn Chiêm (nếu tìm được) để nắm thêm thông tin về các cá nhân trong cùng Sư đoàn 9.
Xin được nhấn mạnh: Hiện nay Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ, thuộc Viện Hòa bình và Xung đột của Đại học Texas Tech Hoa Kỳ (VNCA) đang sở hữu một kho tư liệu khổng lồ, gồm hơn 261.000 CDEC - “Hồ sơ Chứng tích Chiến tranh”, mỗi CDEC có độ dài trung bình 10 trang. Nếu mỗi ngày, “Trái tim người lính” biên soạn và giới thiệu với bạn đọc Việt Nam 01 Hồ sơ trong số đó, thì phải cần tới… 715 năm mới có thể đăng tải hết những CDEC nêu trên!
Di bút một trang sổ tay, có trong Hồ sơ CDEC số F034605990021.
Hi vọng, sẽ có thêm nhiều gia đình Việt Nam tìm thấy những di bút, hình ảnh người thân của mình, thậm chí là thông tin về phần mộ, tọa độ và hài cốt liệt sĩ được chôn cất ở đâu đó trên dải đất hình chữ S này.
Nhưng nỗ lực này không thể chỉ đến từ Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ, hay Tổ chức “Trái tim người lính Việt Nam”; mà cần lắm sự hỗ trợ của tất cả những người Việt Nam. Ai có người thân vẫn còn đang mất tích, dù thuộc bên nào của cuộc chiến, cũng có thể liên lạc với chúng tôi, để cung cấp thông tin và yêu cầu cụ thể. Chúng tôi sẽ trân trọng tiếp nhận, lập thành danh sách nghiên cứu và đối chiếu với các Hồ sơ đang lưu trữ, hi vọng sẽ tìm ra kết quả.
Nếu may mắn đọc được những dòng chữ này, mong bạn hãy chung tay, góp sức cùng chúng tôi, để trợ giúp cho những người lính tiếp tục trở về với gia đình và người thân!
(Ảnh đính kèm: Một số di bút được chụp lại, có trong Hồ sơ CDEC số F034605990021).
Hà Nội, 06/03/2026
Trái Tim Người Lính
(Biên soạn từ VWAI)
