Bài viết mới nhất từ Trái Tim Người Lính
Khi Lịch sử và Lưu trữ tư liệu chiến tranh trở thành sự kiện đối thoại văn hóa
Đầu tháng 6/2026, Hà Nội sẽ trở thành điểm hẹn của những câu chuyện lịch sử, khi một hội thảo khoa học quốc tế về quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ, được tổ chức trong hai ngày 5–6/6. Sự kiện do Vietnam Center và Sam Johnson Vietnam Archive cùng Institute for Peace & Conflict (Texas Tech University) phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn – ĐHQGHN thực hiện, quy tụ các học giả, nhân chứng và những người quan tâm đến lịch sử hai quốc gia từng trải qua một quá khứ phức tạp, nhưng ngày càng gần gũi.
Hồ sơ Số 10/2026: Ai biết thân nhân - Đồng đội của liệt sĩ Huỳnh Văn Hai và 98 cán bộ chiến sĩ K20 – Đoàn V7?
Có những hồ sơ chứng tích chiến tranh tưởng như chỉ nằm yên trong kho lưu trữ, phủ bụi theo năm tháng. Nhưng đôi khi, từ những trang giấy cũ, những cái tên, địa danh, hay một dòng ghi chú ngắn ngủi… lại mở ra hành trình đi tìm những con người thật của lịch sử. CDEC F034603831194, số nhật ký 02-1460-68, là một trong những tài liệu như vậy. Hồ sơ do chuyên viên nghiên cứu Tạ Thu Phong và nhóm biên tập của Dự án TTU–VWAI vừa hoàn thành.
Cựu chiến binh Việt Nam tiếp tục cung cấp thông tin và trợ giúp việc tìm kiếm người Mỹ mất tích trong chiến tranh
Gần đây, sau khi đọc loạt bài viết trên MXH Facebook và các báo chí – truyền thông Việt Nam giới thiệu về những “Hồ sơ Chứng tích chiến tranh”, một số cựu chiến binh Việt Nam đã liên hệ với chúng tôi và hỏi: Vậy còn hơn ngàn quân nhân Mỹ mất tích, chúng ta có tiếp tục tìm kiếm không?
Tại sao không! Bởi những hồ sơ CDEC nêu trên nằm trong khuôn khổ của Dự án nhân văn, do Chính phủ Hoa Kỳ khởi xướng và tài trợ, mang tên: Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong Chiến tranh (Vietnam Wartime Accounting Initiative – VWAI).
Hồ sơ Số 9/2026: Từ lá thư viết giữa bom đạn của người lính miền Tây - Ai là thân nhân và đồng đội của Liệt sĩ Võ Thành Dũng?
Giữa những tài liệu chiến tranh đã ngả màu thời gian, đôi khi vẫn còn những dòng chữ khiến người đọc lặng đi. Đó là những lá thư của người lính viết vội nơi chiến trường, gửi về quê nhà với tất cả nỗi nhớ và niềm tin.
Một trong những lá thư như vậy thuộc về Võ Thành Dũng, người lính quê Trà Vinh. Lá thư được viết giữa tiếng súng và bom đạn năm 1967, gửi cho cha mẹ ở quê nhà. Gần 60 năm trôi qua, bức thư ấy vẫn còn lưu lại trong “Hồ sơ chứng tích chiến tranh” bên Mỹ – nhưng số phận của người viết thì vẫn chưa được biết rõ.
Có bao nhiêu cán bộ chiến sĩ Công an hi sinh và mất tích trong chiến tranh?
Thật khó có con số thống kê đầy đủ, bởi trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, bên cạnh những trận đánh lớn của Quân đội trên chiến trường, còn có một mặt trận, với đặc thù là thầm lặng, bí mật của lực lượng An ninh, Tình báo và An ninh vũ trang. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ Công an và An ninh cách mạng đã hoạt động bí mật giữa chiến trường, trong các vùng do đối phương kiểm soát, trong nhà tù, trong những mạng lưới điệp báo và cơ sở cách mạng. Họ chiến đấu không quân phục, không phiên hiệu, nhiều khi không có cả danh tính thật…
Hồ sơ Số 8/2026: Hé lộ vài bí danh của lực lượng Quân báo - Trinh sát Quân Giải phóng miền Nam, những năm 1966-1967
Trong số các tài liệu chiến tranh Việt Nam được quân đội Hoa Kỳ thu giữ và lưu trữ trong hệ thống CDEC (Combined Document Exploitation Center), hai hồ sơ mang số hiệu CDEC F034601640411 và CDEC F034602032098 cung cấp những manh mối đáng chú ý về hoạt động của lực lượng Quân báo thuộc Mặt trận Giải phóng miền Nam tại khu vực Bình Dương – Biên Hòa trong giai đoạn 1966–1967. Hồ sơ này vừa được chuyên viên nghiên cứu Hoàng Cẩm Thanh và nhóm Biên tập thuộc Dự án TTU–VWAI thực hiện.
Cảm ơn các cơ quan Báo chí - Truyền thông, đặc biệt là Tạp chí điện tử Văn hóa và Phát triển đã trợ giúp; để "Những người lính vẫn đang trở về"
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng trong tổng số hàng triệu người Việt Nam ngã xuống trong giai đoạn 1954–1975, vẫn còn một số lượng lớn trường hợp chưa được xác định đầy đủ thông tin. Đối với phía QĐNDVN/ QGPMN ước tính còn khoảng gần 200.000 trường hợp chưa tìm thấy hài cốt, hoặc chưa xác định được nơi an táng. Khoảng 300.000 hài cốt đã được quy tập nhưng chưa xác định rõ danh tính. Phía Hoa Kỳ, hiện vẫn còn hơn 1.500 trường hợp quân nhân mất tích và chưa được làm sáng tỏ...
Hồ sơ Số 7/2026: Ai biết thông tin về các liệt sĩ Phạm Đình Tuyến và Đinh Văn Chiêm - 2 cán bộ của Sư đoàn 7, hi sinh năm 1969?
Hồ sơ Số 7 - CDEC F034605990021, với số nhật ký (log#09-1477-69), là một tài liệu tình báo chiến thuật cấp chiến trường gồm 28 trang, được thu giữ vào ngày 10/9/1969 tại Vùng III chiến thuật. Đơn vị thu giữ tài liệu là Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Kỵ binh 5, thuộc Sư đoàn Kỵ binh số 1 (đổ bộ đường không) của Hoa Kỳ. Tài liệu được tìm thấy trên thi thể của một cán bộ QGPMN, khả năng cao trước đó đã xảy ra một cuộc giao tranh bằng súng. Tài liệu sau đó được chuyển về CDEC để khai thác tình báo. Tài liệu được phân loại là tài liệu mật, tình báo về hoạt động của Sư đoàn 7 QĐNDVN, được thực hiện khoảng giữa tháng 9/1969.
Phản hồi từ Hồ sơ Số 3/2026 - CDEC F034603082866: Đã tìm thấy thân nhân của Liệt sĩ Đinh Trung Thành tại Ninh Bình
Tòa soạn Văn hóa và Phát triển vừa nhận được phản hồi từ thân nhân gia đình Liệt sĩ Đinh Trung Thành (sinh: 1947; nhập ngũ: 1966; đơn vị: C3, D7, T17/763; F9; hi sinh ngày 01/12/1967). Hiện người thờ cúng Liệt sĩ Đinh Trung Thành là Cựu chiến binh, Đại úy Đinh Quang Thách (sinh 12/9/1948; nhập ngũ: 12/9/1965), là em ruột của Liệt sĩ Đinh Trung Thành.
Hồ sơ Số 6/2026: Nếu còn sống, mỗi người có tên trong danh sách này đều là một nhân chứng lịch sử của tỉnh Bình Phước hiện nay
Trong bối cảnh cao trào của chiến tranh Việt Nam giai đoạn 1966 – 1968, khi các cuộc hành quân “Tìm – Diệt” của quân Mỹ và VNCH diễn ra quyết liệt tại "Vùng III Chiến thuật", trong đó có tỉnh Bình Long cũ, tài liệu này được lập không phải sau một trận đánh cụ thể, mà là sản phẩm của quá trình thu thập tình báo nhằm “bóc tách” hệ thống quân sự – chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam. Nó không ghi danh những người tử trận, không mô tả thương vong, nhưng lại có giá trị như một “bản chụp X-quang” về cấu trúc tổ chức và con người ở một thời điểm lịch sử xác định.
Hồ sơ Số 5/2026: Dấu tích cuối cùng của những người lính Quân y Đoàn 30, trên vùng biên giới Việt Nam - Campuchia năm 1967
“Hoàn cảnh liên quan đến đơn vị/nhóm” trong hồ sơ xác định rõ Đoàn 30 – một đơn vị Quân y CỦA MTDTGPMNVN, hoạt động chủ yếu tại miền Đông Nam Bộ (Bình Dương, Biên Hòa, Tây Ninh…) và vùng biên giới Việt Nam – Campuchia. Không giống các đơn vị cơ động chiến đấu thuần túy, Quân y Đoàn 30 thường đảm nhiệm đào tạo cứu thương, tổ chức các trạm điều trị, tiếp nhận thương binh, và duy trì các căn cứ tương đối ổn định trong rừng.
Có một Không gian Văn hóa Gốm sứ Tâm linh mang tên NASON tại Hà Nội
Đứng sau không gian văn hóa NASON là một con người đặc biệt: cựu chiến binh, Kỷ lục gia thế giới Lê Duy Hảo. Cuộc đời ông là hành trình đi từ chiến tranh đến hòa bình, từ người lính cầm súng bảo vệ Tổ quốc đến nghệ nhân “cầm đất” kiến tạo giá trị văn hóa. Trước khi sáng tạo ra một loại gốm sứ độc nhất vô nhị trên thế giới, ông đã làm thơ, viết sách và nghiên cứu Phật học…
Hồ sơ Số 04/2026: Khoảng 200 liệt sĩ đã hi sinh tại Làng Bảy - Lộc Ninh, tháng 7 năm 1968. Có thể có ngôi mộ tập thể tại đây?
Hồ sơ Số 04/2026: CDEC FF034604302654 là một phiếu tình báo quân sự của Quân đội Hoa Kỳ, được biên soạn ngày 05/8/1968 dựa trên tin tức ngày 24/7/1968 từ các nguồn tin mật, thu thập bằng hình thức quan sát và khai thác thông tin thông qua gợi chuyện. Nội dung phản ánh các vị trí đóng quân, hoạt động tuyên truyền tại huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Long cũ (sau thuộc tỉnh Bình Phước và nay là Đồng Nai), cũng như trong nội địa Campuchia. Bối cảnh thời gian thu thập tin tức là giai đoạn sau Đợt 2 và trước Đợt 3 của Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968.
Về Bắc Ninh quê vợ, đến thăm nhà mẹ Doãn Ngọc Trâm và ra nghĩa trang viếng mộ Anh hùng Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm...
Không chỉ là nơi đang lưu giữ bản gốc cuốn sổ tay “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” nổi tiếng mà Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ (The Vietnam Center and Sam Johnson Vietnam Archive) - Cơ quan Thường trực của Dự án "Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh" - Còn tiến hành trao trả một phần di sản nêu trên, cho thân nhân của Anh hùng Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm, vào năm 2023… MờI bạn theo dõi tiếp câu chuyện ít biết xung quanh bản gốc cuốn sổ tay “Nhật ký Đặng Thùy Trâm" hành trình của người cựu binh Mỹ năm 2016...
Lời tâm sự và cảm ơn của một người "khởi nghiệp" ở tuổi "xưa nay hiếm"
Trong gần 70 năm cuộc đời, mình đã nhiều lần khởi nghiệp. Có thành công ít nhiều, nhưng cũng có đôi lần thất bại. Điều quan trọng là mỗi khi nhìn lại, mình thấy cũng không có gì phải ân hận và luyến tiếc cả. Nhiều khi mình không chọn việc, mà chính việc đã chọn mình. Mong muốn thì nhiều, nhưng lực bất tòng tâm thì cũng đành chấp nhận và bằng lòng với những gì đã làm được.
Chuyện ít biết xung quanh bản gốc cuốn sổ tay “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” hiện đang lưu giữ tại Đại học Texas Tech
Không phải ai cũng biết bản gốc cuốn sổ tay “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” nổi tiếng, hiện đang được lưu giữ tại Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ – Đại học Texas Tech (The Vietnam Center and Sam Johnson Vietnam Archive - VNCA) ở Lubbock, bang Texas - Hoa Kỳ. VNCA cũng chính là cơ quan Thường trực thực hiện Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” của Hoa Kỳ.
Nhân kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam - 27/2, Nhà văn Đặng Vương Hưng kể lại sự kiện tròn 10 năm trước (2016), đã đón tiếp người cựu binh Mỹ đã giữ cuốn sổ tay của Bác sĩ Đặng Thùy Trâm và hành trình lưu lạc hơn 20 năm của di vật ấy như thế nào…
Hồ sơ Số 3/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội; nơi chôn cất 17 Liệt sĩ của Sư đoàn 9 hi sinh cuối năm 1967
Gần 60 năm đã trôi qua. Nhiều cha mẹ liệt sĩ có thể không còn, nhưng con cháu, họ hàng, đồng đội cũ, người cùng quê vẫn có thể đang giữ những mảnh ký ức quan trọng: Giấy báo tử, thư từ, ảnh chụp, nhật ký, lời kể truyền miệng. Chỉ một chi tiết nhỏ về đơn vị D7 – Trung đoàn 763 (Q.763) – Sư đoàn 9, về cuối tháng 11 và đầu tháng 12/1967, có một khu vực bị pháo kích dữ dội, 17 người lính đã hi sinh, với đầy đủ họ tên và quê quán...
Nhớ chị cả Đặng Thị Nga - Một phận người đi qua những mùa xuân lỡ dở
Trong tâm thức người Việt, mùa xuân không chỉ là khởi đầu của đất trời mà còn là mùa của đoàn viên, sum họp, của tình thân ruột thịt được hâm nóng sau một năm dài mưu sinh và cách trở. Bởi thế, mọi cuộc chia ly diễn ra giữa mùa xuân đều mang theo một nỗi buồn sâu lắng, âm ỉ và day dứt hơn cả. Với gia đình chúng tôi, mùa xuân năm Bính Ngọ 2026 đã có một cuộc chia ly như thế – tiễn biệt chị cả Đặng Thị Nga, người chị cùng cha khác mẹ, một người đàn bà có số phận chẳng giống ai.
Đấu giá “Thánh mã - Bính Ngọ 2026” cho hoạt động thiện nguyện “Mãi mãi tuổi 20”
Phiên đấu giá 3 bức tranh và 1 đĩa gốm về ngựa của Họa sĩ - Cựu chiến binh xe tăng Lê Trí Dũng, trong khuôn khổ triển lãm “Thánh mã - Bính Ngọ 2026” vừa diễn ra tại Hà Nội, đã để lại nhiều dư âm sâu lắng trong lòng công chúng yêu nghệ thuật. Trong không gian trang trọng nhưng ấm áp, nơi hội tụ của bạn bè, đồng đội, giới sưu tập và những người trân trọng giá trị tinh thần của hội họa.