Nhân kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026), tinh thần tôn vinh ấy càng được nhấn mạnh sâu sắc khi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định: nghề y là một nghề cao quý, là biểu tượng của sự hy sinh, lòng nhân ái, trí tuệ, sự kiên trì và hơn hết là niềm tin vào những giá trị cao quý nhất của cuộc sống – sức khỏe và hạnh phúc của con người.
Không phải ngẫu nhiên mà cùng với nghề giáo dục, nghề y là một trong hai nghề được xã hội tôn vinh bằng danh xưng thiêng liêng “Thầy”. Nếu người thầy giáo khai mở trí tuệ thì người thầy thuốc gìn giữ sự sống. Một bên ươm mầm tri thức, một bên bảo vệ thể chất và tinh thần – cả hai đều là nền tảng của sự phát triển bền vững quốc gia.
Hai ảnh trên: Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tặng quà đại diện các nhà khoa học tiêu biểu trong lĩnh vực y tế và Giám đốc các bệnh viện Trung ương nhân Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2.
Nghề đặc biệt – Sứ mệnh từ trái tim và trí tuệ
Nghề y đặc biệt bởi đối tượng phục vụ là con người trong những thời khắc mong manh nhất của sự sống. Mỗi quyết định chuyên môn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mệnh. Bởi vậy, người thầy thuốc không chỉ cần “sâu y lý – giỏi y thuật – giàu y đức” mà còn phải có bản lĩnh, lòng trắc ẩn và tinh thần trách nhiệm cao nhất.
Lịch sử dân tộc đã khắc ghi hình ảnh các thế hệ y bác sỹ vượt qua chiến tranh ác liệt để cứu chữa thương binh, bệnh binh và đồng bào nơi tuyến lửa. Những tên tuổi như giáo sư, bác sỹ Hồ Đắc Di, bác sỹ Vũ Đình Tụng, bác sỹ Đặng Văn Ngữ, giáo sư, bác sỹ Phạm Ngọc Thạch, giáo sư, bác sỹ Tôn Thất Tùng, giáo sư, bác sỹ Nguyễn Tài Thu… đã trở thành biểu tượng của trí tuệ, lòng yêu nước và y đức Việt Nam. Hàng ngàn thầy thuốc đã anh dũng hy sinh, góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước.
Dù trong thời chiến hay thời bình, hình ảnh “anh hùng khoác áo blouse” vẫn luôn hiện hữu – từ phòng mổ căng thẳng đến những điểm tiêm chủng vùng sâu, vùng xa; từ trung tâm hồi sức tích cực đến trạm y tế cơ sở nơi biên giới, hải đảo. Đại dịch những năm gần đây càng làm nổi bật sự hy sinh thầm lặng ấy. Khi xã hội giãn cách, họ tiến lên tuyến đầu; khi người dân lo lắng, họ là điểm tựa niềm tin.
Chính vì vậy, lời thề y đức không chỉ là nghi thức trang trọng ngày tốt nghiệp mà là kim chỉ nam xuyên suốt hành trình nghề nghiệp. “Thầy thuốc như mẹ hiền” không đơn thuần là khẩu hiệu, mà là chuẩn mực đạo đức được hun đúc qua nhiều thế hệ. Sự tận tụy, nhẫn nại, lắng nghe và chia sẻ đôi khi chính là “liều thuốc” đầu tiên chữa lành bệnh nhân.
Tuy nhiên, tính “đặc biệt” của nghề y cũng đồng nghĩa với áp lực đặc biệt. Cường độ làm việc cao, trách nhiệm nặng nề, môi trường nhiều rủi ro, thậm chí cả những tổn thương tinh thần khi đối diện sinh tử… đòi hỏi xã hội phải có cái nhìn đầy đủ và thấu hiểu hơn. Sự tri ân không chỉ dừng ở lời chúc mừng ngày 27/2 mà cần được cụ thể hóa bằng chính sách, cơ chế và hành động thiết thực.
Phát triển y tế trong kỷ nguyên mới: Đột phá để phụng sự nhân dân
Nhìn lại những năm gần đây, ngành y tế Việt Nam đã đạt nhiều bước tiến quan trọng: hệ thống y tế tiếp tục được củng cố; năng lực phòng, chống dịch bệnh nâng cao; nhiều kỹ thuật chuyên sâu, công nghệ cao được triển khai thành công; chuyển đổi số y tế có bước tiến rõ nét; chất lượng khám chữa bệnh từng bước cải thiện; khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân ngày càng tốt hơn, đặc biệt ở tuyến cơ sở và y tế dự phòng.
Những kết quả đó có sự đóng góp rất lớn của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và thầy thuốc cả nước. Đồng thời, định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước cũng tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững. Gần đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 72-NQ/TW về đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Nghị quyết 57-NQ/TW (22/12/2024) về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các nghị quyết này nhấn mạnh yêu cầu đội ngũ trí thức, nhà khoa học phải đi đầu trong nghiên cứu, làm chủ công nghệ, giải quyết các bài toán lớn của ngành y tế.
Bước sang kỷ nguyên phát triển mới, mục tiêu không chỉ là chữa bệnh mà còn nâng cao tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng sống và sức khỏe tinh thần của người Việt Nam. Điều đó đặt ra yêu cầu phát triển ngành y tế nhanh nhưng bền vững; hiện đại nhưng công bằng; hội nhập nhưng vẫn bảo đảm tính nhân văn.
Người dân mong muốn các cơ sở khám chữa bệnh sạch sẽ hơn, văn minh hơn, tiện lợi hơn; giá dịch vụ y tế, thuốc, sinh phẩm và vật tư được quản lý minh bạch; cơ chế bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội hiệu quả và phù hợp hơn. Đây là những đòi hỏi chính đáng, đồng thời cũng là thước đo năng lực quản trị của hệ thống y tế.
Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh: “Nghề y là một nghề đặc biệt. Nhân lực y tế phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn và y đức; cần được tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt”. Việc nghiên cứu ban hành chính sách đặc thù như nâng phụ cấp ưu đãi nghề; đổi mới tuyển chọn, đào tạo và thu hút nhân lực; khuyến khích cán bộ công tác tại vùng sâu, vùng xa; nâng cao năng lực y tế dự phòng và y tế cơ sở… không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là đầu tư cho tương lai dân tộc.
Bên cạnh đó, mỗi người dân cũng có trách nhiệm trong sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Ý thức “mỗi người vì mọi người” trong chấp hành quy định y tế, tham gia tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh là yếu tố quyết định thành công của mọi chính sách. Khi người dân chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, gánh nặng cho hệ thống y tế sẽ được chia sẻ, nguồn lực xã hội được sử dụng hiệu quả hơn.
Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam không chỉ là dịp tôn vinh truyền thống mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm trong giai đoạn mới. Một dân tộc khỏe mạnh mới có thể học tập tốt, lao động tốt và sáng tạo mạnh mẽ. Một hệ thống y tế vững vàng chính là nền móng cho phát triển bền vững và thịnh vượng quốc gia.
Tri ân hôm nay vì thế không chỉ là sự biết ơn quá khứ, mà còn là cam kết đồng hành trong tương lai. Để mỗi thầy thuốc yên tâm cống hiến; để mỗi người dân được chăm sóc trong môi trường an toàn, nhân văn và hiện đại; để lý tưởng “thầy thuốc như mẹ hiền” tiếp tục tỏa sáng trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
Nghề y – bởi sứ mệnh gắn liền với sự sống con người – mãi mãi là nghề đặc biệt và cao quý.
