Quản lý thống nhất - Bảo vệ hiệu quả tài nguyên rừng
Theo chân cán bộ Ban Quản lý rừng đặc dụng Nà Hang trong một chuyến tuần tra đầu hè, chúng tôi mới cảm nhận hết những gian nan phía sau công việc tưởng chừng lặng lẽ ấy. Những con đường mòn xuyên rừng, những sườn núi dốc đứng, những chốt trực giữa đại ngàn là nơi những cán bộ bảo vệ rừng vẫn ngày ngày bám địa bàn, giữ gìn từng tấc rừng cho hôm nay và các thế hệ mai sau.
Sáng sớm, màn sương còn phủ kín những triền núi ven hồ thủy điện Tuyên Quang. Từ trụ sở Ban Quản lý rừng đặc dụng Nà Hang, một tổ tuần tra bắt đầu hành trình kiểm tra các khu vực trọng điểm. Những bước chân thoăn thoắt trên lối mòn đã trở nên quen thuộc với những người dành phần lớn thời gian của mình giữa đại ngàn.
Ông Tề Minh Giáp, Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng Nà Hang cho biết: Hiện nay, Ban được giao quản lý hơn 29.000 ha rừng đặc dụng, phòng hộ và sản xuất trên địa bàn các xã Nà Hang, Hồng Thái, Yên Hoa và Côn Lôn. Đây là khu vực có địa hình rộng, bị chia cắt bởi núi cao, sông suối và lòng hồ thủy điện, gây không ít khó khăn cho công tác quản lý, bảo vệ rừng.
Để bảo vệ hiệu quả diện tích rừng được giao, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Sáu tháng đầu năm 2026, lực lượng bảo vệ rừng đã thực hiện gần 550 lượt tuần tra, kiểm tra với gần 1.630 lượt người tham gia. Các tổ bảo vệ rừng thường xuyên phối hợp với lực lượng kiểm lâm, công an và chính quyền địa phương kiểm tra những khu vực trọng điểm, nơi tiềm ẩn nguy cơ khai thác lâm sản trái phép hoặc cháy rừng.
Không chỉ tuần tra, đơn vị còn duy trì các chốt bảo vệ rừng, kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện ra vào rừng; thường xuyên kiểm tra, rà soát những khu vực có nguy cơ xảy ra vi phạm để kịp thời phát hiện, xử lý ngay từ cơ sở.
“Diện tích rừng đơn vị quản lý rất lớn, trong khi lực lượng còn mỏng. Vì vậy, chúng tôi xác định phải phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, tăng cường phối hợp với lực lượng kiểm lâm, công an, chính quyền địa phương và đặc biệt là người dân để quản lý, bảo vệ rừng hiệu quả. Khi người dân cùng tham gia giữ rừng thì công tác bảo vệ mới thực sự bền vững”, ông Tề Minh Giáp cho biết thêm.
Một trong những nhiệm vụ được đơn vị đặc biệt quan tâm là công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Ngay từ đầu năm, phương án phòng cháy, chữa cháy rừng được xây dựng và triển khai đồng bộ. Lực lượng trực 24/24 giờ được duy trì tại các chốt bảo vệ rừng; hệ thống thông tin cảnh báo cháy sớm được theo dõi thường xuyên; các trang thiết bị phục vụ chữa cháy được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ để sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống.
Nhờ sự chủ động đó, từ đầu năm đến nay, trên toàn bộ diện tích rừng do đơn vị quản lý không xảy ra vụ cháy rừng nào. Song song với nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, công tác tuyên truyền được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao ý thức cộng đồng. Mỗi cán bộ, nhân viên bảo vệ rừng đều trở thành một tuyên truyền viên, mang kiến thức pháp luật về lâm nghiệp đến với người dân thông qua các buổi sinh hoạt thôn bản, các cuộc họp dân hay những lần xuống cơ sở.
Trong sáu tháng đầu năm 2026, đơn vị đã tổ chức 6 cuộc tuyên truyền với hơn 400 người dân tham gia. Nội dung tập trung vào công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, phòng cháy chữa cháy rừng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Phát triển rừng bền vững
Nếu bảo vệ rừng là giữ gìn những giá trị hiện có thì phát triển rừng bền vững là tạo nền tảng cho tương lai. Ban Quản lý rừng đặc dụng Nà Hang không chỉ tập trung bảo vệ diện tích rừng hiện có mà còn đẩy mạnh các giải pháp phục hồi và phát triển rừng theo hướng đa giá trị.
Năm 2026, đơn vị đã ký hợp đồng với 20 hộ nhận khoán chăm sóc, bảo vệ hơn 26 ha rừng trồng thay thế tại các xã Nà Hang, Hồng Thái, Côn Lôn và Thượng Nông. Các diện tích này được kiểm tra, giám sát thường xuyên nhằm bảo đảm cây trồng sinh trưởng tốt, phát huy hiệu quả phủ xanh đất trống và phục hồi hệ sinh thái. Không dừng lại ở đó, đơn vị còn tích cực nghiên cứu các mô hình lâm nghiệp mới phù hợp với điều kiện tự nhiên đặc thù của địa phương.
Một trong những hướng đi đang cho thấy nhiều triển vọng là mô hình trồng cây tràm lá dài trên vùng bán ngập lòng hồ thủy điện Tuyên Quang. Theo các kết quả nghiên cứu và thực tiễn triển khai, cây tràm lá dài có khả năng thích nghi tốt với điều kiện đất đai vùng bán ngập, tỷ lệ sống cao và sinh trưởng ổn định. Đây được xem là giải pháp tiềm năng nhằm phủ xanh những khu vực đất trống ven hồ, hạn chế xói mòn, bảo vệ môi trường sinh thái và tạo cảnh quan phục vụ phát triển du lịch.
Ông Tề Minh Giáp chia sẻ: “Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ rừng, chúng tôi luôn quan tâm đến việc phát triển rừng theo hướng bền vững và đa giá trị. Những mô hình mới như cây tràm lá dài đang cho thấy tín hiệu tích cực. Nếu tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng sẽ góp phần nâng cao độ che phủ rừng, cải thiện môi trường sinh thái cũng như tạo thêm cơ hội sinh kế cho người dân”.
Một trong những điểm sáng khác là việc triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Nguồn kinh phí từ dịch vụ môi trường rừng đã được chi trả cho các hộ gia đình và cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng, góp phần tạo nguồn thu nhập ổn định để người dân yên tâm gắn bó với rừng. Đây là hướng đi hiệu quả nhằm hài hòa giữa bảo tồn tài nguyên thiên nhiên với phát triển kinh tế địa phương. Khi người dân được hưởng lợi từ rừng, họ sẽ trở thành lực lượng bảo vệ rừng tích cực và bền vững nhất.
Ban Quản lý rừng đặc dụng Nà Hang cũng đang phối hợp với các địa phương rà soát, hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh ranh giới, diện tích rừng đặc dụng; tham gia đề xuất điều chỉnh quy hoạch ba loại rừng phù hợp với quy hoạch phát triển của tỉnh giai đoạn mới. Đây là cơ sở quan trọng để quản lý tài nguyên rừng một cách khoa học, đồng bộ và hiệu quả hơn trong tương lai.
Chiều muộn, khi ánh nắng cuối ngày dần khuất sau những dãy núi đá vôi, mặt hồ Na Hang trở nên tĩnh lặng. Xa xa, những cánh rừng vẫn phủ một màu xanh bất tận. Giữa đại ngàn ấy, những cán bộ Ban Quản lý rừng đặc dụng Nà Hang vẫn tiếp tục công việc thầm lặng của mình. Họ không chỉ giữ gìn từng gốc cây, từng cánh rừng mà còn đang góp phần bảo tồn hệ sinh thái quý giá, bảo vệ nguồn nước, ứng phó với biến đổi khí hậu và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế xanh.
