Thí điểm tại Thái Nguyên: Doanh nghiệp công nghệ số "cầm tay chỉ việc" hỗ trợ các hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai thuế

Chưa thống nhất đầu mối cấp xã phường

Bộ Khoa học và Công nghệ đang triển khai Kế hoạch thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số tại tỉnh Thái Nguyên từ cuối tháng 11/2025. Sau gần hai tháng thực hiện, chương trình đã đạt được những kết quả bước đầu tích cực, đồng thời cũng bộc lộ một số vấn đề cần rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng ra các địa phương khác.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về triển khai chương trình này, ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế và Xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết: "Mục tiêu của kế hoạch thí điểm không chỉ là hỗ trợ các hộ kinh doanh tiếp cận công nghệ, mà còn đánh giá cách thức chuyển đổi số phù hợp, mức độ sẵn sàng của người dân và hiệu quả của các giải pháp hỗ trợ. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ hoàn thiện mô hình để triển khai ở quy mô lớn hơn".

Kế hoạch đã thu hút khoảng 500 đại biểu tham dự, tư vấn hỗ trợ chuyển đổi số trực tiếp cho 180 hộ kinh doanh và thu thập thông tin nhu cầu của gần 200 hộ khác để tiếp tục hỗ trợ sau đó. Kế hoạch thí điểm được triển khai với sự tham gia của 6 doanh nghiệp công nghệ số, tiếp cận 92 xã, phường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên theo địa bàn được phân công cụ thể.

Sau khi Kế hoạch phối hợp số 148/KHPH-BKHCN-UBND giữa Bộ Khoa học và Công nghệ và UBND tỉnh Thái Nguyên được ký kết ngày 2/12/2025, Vụ Kinh tế và Xã hội số đã phối hợp chặt chẽ với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh để nhanh chóng đưa nội dung kế hoạch vào thực tiễn.

Trong giai đoạn thí điểm, các doanh nghiệp công nghệ số tham gia chương trình đã cung cấp gói hỗ trợ miễn phí trong 6 tháng, tập trung vào các giải pháp thiết yếu như phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, ứng dụng kê khai thuế. Đây được xem là những công cụ nền tảng, giúp hộ kinh doanh từng bước làm quen với phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật.

Dự kiến đến tháng 6/2026, chương trình hướng tới hỗ trợ khoảng 15.000 hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Tính đến thời điểm hiện tại, việc triển khai đã tiếp cận được khoảng 5.000 hộ, cho thấy sức lan tỏa và sự quan tâm đáng kể từ phía người dân.

Những con số này cho thấy, dù thời gian triển khai chưa dài, chương trình đã tạo được hiệu ứng ban đầu, khẳng định nhu cầu và sự sẵn sàng tiếp cận công nghệ của một bộ phận lớn hộ kinh doanh trên địa bàn.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai cũng phát sinh một số vướng mắc. Khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, việc doanh nghiệp công nghệ tiếp cận đầu mối tại xã, phường chưa thực sự thống nhất. Có nơi hướng dẫn liên hệ văn phòng UBND, có nơi lại phân công phòng văn hóa thông tin, gây lúng túng và làm chậm tiến độ triển khai. Trước thực tế này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có văn bản trao đổi, đôn đốc tỉnh Thái Nguyên, thống nhất rõ trách nhiệm của từng xã, phường và các doanh nghiệp công nghệ số tham gia chương trình.

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên đã ban hành các văn bản đôn đốc, yêu cầu các xã, phường cung cấp đầu mối liên hệ, đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ số trong quá trình triển khai.

Rút kinh nghiệm trước khi nhân ra diện rộng

Đánh giá tổng thể, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận định những khó khăn trong giai đoạn đầu là khách quan. Thời gian triển khai thí điểm chỉ gần hai tháng và rơi vào cuối năm, thời điểm các hộ kinh doanh tập trung cao độ cho hoạt động buôn bán dịp Tết, đồng thời khắc phục hậu quả sau trận lũ lịch sử xảy ra vào tháng 10/2025. Điều này phần nào ảnh hưởng đến mức độ ưu tiên của người dân đối với việc học hỏi và áp dụng công nghệ mới.

Từ thực tiễn triển khai tại Thái Nguyên, bài học quan trọng được rút ra là vai trò then chốt của chính quyền cơ sở. Sự vào cuộc quyết liệt, sát sao của cấp xã, phường không chỉ giúp doanh nghiệp công nghệ thuận lợi hơn trong việc tiếp cận người dân, mà còn tạo niềm tin và động lực để các hộ kinh doanh tham gia chuyển đổi số.

Bộ cũng đánh giá cao sự đồng hành của các doanh nghiệp công nghệ số, đặc biệt trong bối cảnh chính sách thuế đang có nhiều thay đổi. Việc cđặt ra không ít thách thức cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Thông qua các ứng dụng kê khai thuế, hóa đơn điện tử và phần mềm quản lý, doanh nghiệp công nghệ đã đóng vai trò “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân tiếp cận quy trình mới một cách đơn giản, minh bạch và hiệu quả hơn.

Sự phối hợp chủ động giữa doanh nghiệp công nghệ, cơ quan Thuế và chính quyền địa phương là minh chứng rõ nét cho mô hình “3 nhà”: Nhà nước kiến tạo – Doanh nghiệp hỗ trợ – Người dân thụ hưởng. Đặc biệt, các chính sách hỗ trợ thiết thực như miễn phí sử dụng dịch vụ trong thời gian đầu, tặng hóa đơn điện tử đã góp phần giảm đáng kể rào cản gia nhập công nghệ, tạo tiền đề để chương trình được nhân rộng trong thời gian tới.

Từ kết quả bước đầu tại Thái Nguyên, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện mô hình hỗ trợ chuyển đổi số cho hộ kinh doanh, hướng tới triển khai đồng bộ tại nhiều địa phương khác, trong đó đã có một số tỉnh, thành phố như Đà Nẵng, Bắc Ninh, Đồng Nai chủ động đề xuất và phối hợp triển khai.