Xây dựng hệ thống dữ liệu liệt sĩ lan toả đạo lý “uống nước nhớ nguồn”

Để lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn” bằng những cách làm cụ thể, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đang triển khai đề án xây dựng, công bố danh sách liệt sĩ trên cả nước dưới dạng sách in và điện tử. Không chỉ là nguồn dữ liệu phục vụ tra cứu, đây còn được kỳ vọng trở thành những “tượng đài di động”, góp phần đưa hoạt động tri ân đến gần hơn với cộng đồng và thân nhân liệt sĩ.

Phóng viên đã có cuộc trao đổi với Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam xung quanh chủ đề trên.

Thưa Trung tướng, trong năm 2026, Hội sẽ triển khai những kế hoạch, hành động nào hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát động?

Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đã xác định rõ kế hoạch hoạt động năm 2026 và các năm tiếp theo, tích cực hưởng ứng lời kêu gọi của Phó Thủ tướng trong Chiến dịch 500 ngày đêm. Trọng tâm xuyên suốt vẫn là “trả lại tên cho liệt sĩ” thông qua việc đính chính thông tin trên bia mộ, di chuyển hài cốt liệt sĩ về quê hương, đồng thời phối hợp với các cựu chiến binh Hoa Kỳ để xác minh, tìm kiếm các khu mộ chôn tập thể.

Chú thích ảnh
Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam.

Đây là đợt cao điểm cần tập trung nguồn lực, song công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là hành trình lâu dài, không thể hoàn thành trong thời gian ngắn. Hiện vẫn còn khoảng 530.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính, trong đó khoảng 180.000 liệt sĩ còn nằm lại tại các chiến trường.

Nếu Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai đồng bộ, huy động hiệu quả lực lượng cựu chiến binh và hơn 10.000 hội viên trên cả nước tham gia, chắc chắn sẽ tạo chuyển biến rõ rệt, góp phần hoàn thành mục tiêu mà Chính phủ đề ra.

Trách nhiệm của Hội trong giai đoạn này càng lớn hơn, đòi hỏi phải có giải pháp quyết liệt và hiệu quả. Việc đính chính thông tin trên bia mộ không đơn giản, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa quản trang, cơ quan chức năng địa phương, hội, đồng đội cũ và các ban liên lạc đơn vị của liệt sĩ.

Trong năm 2025, Hội đã triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa như di chuyển hài cốt liệt sĩ về quê, đính chính thông tin trên bia mộ, đặc biệt là trao tặng mỗi Mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống một triệu đồng.

Đây là hoạt động có ý nghĩa lớn, lần đầu tiên được triển khai trên diện rộng. Tuy nhiên, quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn do một số địa phương chưa có tổ chức Hội, việc phối hợp còn hạn chế, buộc Hội phải linh hoạt tìm giải pháp xin số tài khoản của người chăm sóc phụng dưỡng để chuyển quà đến tận tay các Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Hội đang triển khai những đề án lớn nào để hỗ trợ công tác tri ân liệt sĩ, thưa Trung tướng?

Hiện nay, Hội đang triển khai hai đề án trọng tâm.

Thứ nhất là xây dựng và công bố danh sách liệt sĩ của các tỉnh, thành phố trên cả nước dưới dạng sách in và sách điện tử. Trước mắt, Hội sẽ thực hiện với danh sách liệt sĩ đã được các cơ quan chức năng như Bộ Nội vụ và Cục Chính sách, Bộ Quốc phòng xác nhận.

Danh sách này sẽ được đưa về địa phương để đặt tại chùa, nhà văn hóa, khu lưu niệm, như một “tượng đài di động”, giúp thân nhân có nơi thờ cúng, người dân có điều kiện dâng hương, thể hiện lòng tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Thứ hai, Hội đang đề xuất với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan để có chủ trương thống nhất giao cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam triển khai việc mỗi ngôi chùa là một địa điểm thờ cúng, tri ân liệt sĩ. 

Hiện nay, một số chùa đã tự phát thực hiện, nhưng chưa có sự chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến cơ sở. Nếu đề án được thông qua, đây sẽ là bước tiến quan trọng trong việc lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn” trên phạm vi cả nước. Năm 2026, phấn đấu có 80 chùa có nơi thờ tự các liệt sĩ.

Việc huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt thông qua ứng dụng (app) thiện nguyện, đang được Hội triển khai ra sao, thưa Trung tướng?

Trước đây, Hội triển khai hình thức nhắn tin tri ân, tuy nhiên từ năm 2025, hình thức này không còn phù hợp với quy định mới của Luật Viễn thông. Vì vậy, Hội đã phối hợp với Ngân hàng Quân đội (MB Bank) xây dựng và triển khai ứng dụng (app) thiện nguyện với thông điệp "Gọi tên những Vì sao đất nước".

Chương trình được khởi động từ năm 2024 và bước đầu đạt kết quả tích cực. Năm 2025, thông qua ứng dụng này, Hội đã tiếp nhận được nguồn kinh phí đáng kể từ sự đóng góp của nhân dân.

Dự kiến từ tháng 5/2026, chương trình sẽ được tái khởi động, tập trung cao điểm từ tháng 7 đến tháng 9/2026. Hội kỳ vọng huy động khoảng 5 tỷ đồng để phục vụ công tác tri ân, qua đó tiếp tục lan tỏa tinh thần “đền ơn đáp nghĩa” trong xã hội.

Xin trân trọng cảm ơn Trung tướng!