Sự phát triển bùng nổ của công nghệ số đang làm biến đổi sâu sắc cấu trúc truyền thông xã hội. Nếu trước đây thông tin vận hành theo trục dọc, thì nay đã chuyển sang trạng thái mạng lưới, phi tập trung, nơi mỗi cá nhân đều có thể trở thành một “điểm phát”. Trong môi trường đó, thông tin không còn đi theo trật tự kiểm chứng, mà thường bị chi phối bởi tốc độ lan truyền, cảm xúc và thuật toán.
Chính sự biến đổi này đã tạo ra một thực tế đáng chú ý: thông tin sai lệch không cần đúng, chỉ cần nhanh; không cần đầy đủ, chỉ cần gây nghi ngờ. Đây là điểm mà các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chính trị lợi dụng để bóp méo sự thật, gây nhiễu loạn nhận thức và làm suy giảm niềm tin xã hội.
Trong bối cảnh đó, vấn đề đặt ra không chỉ là xử lý thông tin sai, mà là bảo đảm môi trường thông tin lành mạnh, trong đó thông tin chính thống giữ vai trò chủ đạo. Điều này đòi hỏi phải thay đổi cách tiếp cận: từ phản ứng sang chủ động, từ bị động sang dẫn dắt.
Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định rõ: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ sống còn, có ý nghĩa quyết định đối với sự tồn vong của Đảng và chế độ. Trong điều kiện hiện nay, yêu cầu đó không chỉ đặt ra trong không gian truyền thống, mà còn đặc biệt cấp thiết trong không gian số – nơi nhận thức xã hội đang được hình thành với tốc độ nhanh chưa từng có.
Thực tiễn tại xã Yên Lạc cho thấy rõ tính chất cụ thể của vấn đề này. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, địa phương bước vào giai đoạn chuyển đổi với khối lượng công việc lớn, nhiều nội dung mới và áp lực cao. Những hạn chế về năng lực cán bộ, sự thay đổi nhanh của cơ chế chính sách, cùng với những bất cập về hạ tầng và quá trình chuyển tiếp công việc đã tạo ra không ít điểm nghẽn trong vận hành.
Báo cáo quý I/2026 tiếp tục phản ánh những vấn đề nhạy cảm như tranh chấp đất đai, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi số, thay đổi phần mềm hành chính và hạ tầng truyền thanh xuống cấp. Đây đều là những lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống người dân, dễ phát sinh tâm lý hoài nghi nếu không được thông tin minh bạch.
Thực tế cho thấy, không có khoảng trống nào tồn tại lâu trong không gian số. Khi thông tin chính thống không kịp thời lấp đầy, thông tin sai sẽ xuất hiện. Khi thiếu giải thích rõ ràng, suy diễn sẽ thay thế. Khi thiếu minh bạch, niềm tin sẽ bị bào mòn.
Từ đó có thể khẳng định: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không bắt đầu từ phản bác, mà bắt đầu từ việc không để xuất hiện khoảng trống thông tin.
Ở xã Yên Lạc, cấp ủy đã có những chuyển động đúng hướng khi triển khai đa dạng các hình thức tuyên truyền, từ sinh hoạt chi bộ, hội nghị trực tuyến đến hệ thống truyền thanh và nền tảng số. Việc duy trì thông tin thường xuyên đã góp phần định hướng dư luận và giữ ổn định tư tưởng.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn. Hiện diện trên không gian số không đồng nghĩa với làm chủ không gian số. Nếu thông tin thiếu chiều sâu, thiếu tính giải thích và chưa gắn với lợi ích thiết thân của người dân, thì khó có thể tạo ra sự đồng thuận thực chất.
Trong bối cảnh đó, vai trò của người đứng đầu và bộ máy tham mưu trở nên đặc biệt quan trọng. Mỗi quyết định, mỗi văn bản ban hành không chỉ là công cụ quản lý, mà còn là tín hiệu định hướng nhận thức. Khi điều hành minh bạch, nhất quán và hiệu quả, niềm tin sẽ được củng cố. Ngược lại, nếu thiếu kịp thời hoặc thiếu rõ ràng, khoảng trống nhận thức sẽ xuất hiện.
Ở cấp độ sâu hơn, vấn đề không chỉ nằm ở phía cung cấp thông tin, mà còn ở năng lực tiếp nhận của xã hội. Xây dựng “sức đề kháng tư tưởng” cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trở thành yêu cầu then chốt. Đây không phải là vấn đề ngắn hạn, mà là quá trình lâu dài, gắn với giáo dục chính trị, nâng cao nhận thức và rèn luyện bản lĩnh trong môi trường số.
Một cán bộ có bản lĩnh sẽ không bị dao động trước thông tin sai trái. Một người dân được cung cấp thông tin đầy đủ sẽ không dễ bị dẫn dắt bởi tin đồn. Một hệ thống chính trị thống nhất sẽ không để tồn tại những “khe hở” cho các luận điệu xuyên tạc len vào.
Nhìn rộng ra, đây cũng là vấn đề văn hóa. Nghị quyết số 80-NQ/TW đã xác định văn hóa là nền tảng tinh thần và là hệ điều tiết của xã hội. Trong không gian số, điều đó thể hiện rõ ở cách con người tiếp nhận, xử lý và lan truyền thông tin. Một xã hội có văn hóa số lành mạnh sẽ tự sàng lọc thông tin sai; một cộng đồng có trách nhiệm sẽ không tiếp tay cho tin giả; một hệ thống chính trị vững vàng sẽ không bị dẫn dắt bởi những luận điệu phi lý.
Từ thực tiễn xã Yên Lạc có thể rút ra một kết luận rõ ràng: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số không phải là cuộc “giữ thế”, mà là cuộc “giành thế chủ động” trên không gian nhận thức xã hội.
Chủ động ở đây không chỉ là nhanh hơn, mà là đúng hơn, rõ hơn và gần dân hơn. Chủ động không chỉ nằm ở thông tin, mà còn ở hiệu quả quản trị, ở sự minh bạch trong điều hành và ở khả năng giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Chỉ khi thông tin chính thống đi trước một bước, khi niềm tin được xây dựng từ thực tiễn và khi xã hội có đủ năng lực tự bảo vệ trước thông tin sai lệch, thì mọi luận điệu xuyên tạc mới tự mất đất sống.
Đó không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là con đường căn cơ để giữ vững trận địa tư tưởng, biến nền tảng tư tưởng của Đảng thành sức mạnh nội sinh và biến niềm tin của nhân dân thành nguồn lực bền vững trong kỷ nguyên số.
Tài liệu tham khảo
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
4. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2021), Kết luận số 21-KL/TW về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.
5. Ban Tuyên giáo Trung ương (2023), Tài liệu bồi dưỡng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
