Chùm thơ Nguyễn Đức Sơn

Phạm Việt Long

25/03/2023 06:26

Theo dõi trên

Nguyễn Đức Sơn là một tác giả thơ Việt Nam được yêu thích bởi sự tôn vinh và ngợi ca vẻ đẹp đẽ của quê hương Việt Nam trong các tác phẩm của mình.

 

 NGUYỄN ĐỨC SƠN

  

Phả nắng Việt Bắc

 

Uốn thẳm rừng sâu  

Trào tuôn thác ghềnh

Như đôi mắt sáng bản làng

sương trắng miền tim tím hoa mua

 

Cái nhớ bờ lau

Ngọt ngào đôi bờ triền phơi hun hút

Nhịp sóng đưa chuyến đò quen

Ngụp lội suối khe gian khó

Mở trào đất mỏ 

Nhân dân trữ hũ gạo nuôi quân

Sắn ngô dốc sàn, ống bương sớm tối

Mẹ đùm bới, chất quẫy tấu đợi con về

 

Trường kỳ chín năm kháng chiến

Phả nắng, đổ mưa  

con đường hành quân heo hút

Cời lửa đỏ bếp đun nấu nồi cơm thơm

khói lam quyện thâm u rừng mở sáng

 Ánh nước nối ngày đêm gầm reo

 

Bộ đội đánh giặc báo công về

Bừng ấm lòng hậu cứ

Rừng tiếp tế

Chảy xiết nguồn, đầy đặn tình mẹ chảy nguồn

Quân reo, áo trấn thủ mẹ trao 

 Dành chiếc khăn lót ấm cho con

 Gói cơm độn ngô, độn sắn

 Con đi chiến trường…

  

Đèo heo đá cheo leo

Con vượt đỉnh ngàn, nhớ về dáng mẹ

Mỏm đá chờ, đun reo bếp lửa vời vợi đại ngàn

Nhớ ngày về bản nhỏ

áo rách mẹ vá  

Nhà sàn đơn sơ, chuồng trâu, nghé ọ...

 

Mai này, đường chỉ thêu ngời chói sắc áo chàm

Nhớ người mẹ Việt Bắc- Chiêm Hóa ( * )

Dòng suối xanh trong thương bóng mẹ hiền.

___________ 

 (  *  ) Chiêm Hóa, huyện miền núi, thuộc tỉnh Tuyên Quang, còn gọi Thủ Đô Gió Ngàn thời kỳ Kháng chiến chống Thực Dân Pháp.

                          

                           Nguyễn Đức Sơn

                       

                           Nhớ chái bếp  

 

                          Trạm thương binh về đây

                           Cánh rừng rậm che phủ

                           Tiếng bom gầm xa bên kia trọng điểm

                            Lọt qua đêm pháo sáng

                            Lọt ác liệt, về nơi con né gọn tán rừng

                             Có mái tranh choãi chái bếp của mẹ

                              Đêm, những đoàn xe lao về phía trước…

                         

                                Chái bếp thâm u  

                                Lặng yên chảy trong veo dài con suối uốn qua

                                Dãi dầu mưa nắng, che mắt lá rừng

                                 Mảnh vườn đơn sơ hơi ấm tình mẹ

                                  Kháng chiến trường kỳ

                                  Lau sậy phơi trắng dốc triền

                                   Bất chấp muỗi, vắt, dội mưa nguồn, sốt rét

 

                                       Có mẹ luồn tán rừng bao la

                                       Vòng tay để đón các con về

                                        Ấm nóng đun nấu

                                        Cùng đồng đội đỡ đần thương binh

                                         Ngày đêm, mẹ giữ than củi

                                          Sức bền tươi ngọn lửa dựng nên

                                           Quả cảm dưới bàn tay rắn rỏi

                                            

                                               Dốc sức bừng cháy  

                                               Người mẹ ròng rã chẳng quản  

                                                dẫu còn thiếu bữa sắn, khoai  

                                                Tình mẹ khôn nguôi

                                                  Ăm ắp là đây niềm hy vọng

                                                 Trái tim mẹ vẫy đập vượt con đường gian nan

                                                  Ao ước ngày hòa bình

                                          

                                                  Khuya sớm mẹ mong

                                                  Chân cứng, đá mềm

                                                  Trường Sơn- Đất Nước sừng sững

                                                    Lời thề xẻ dọc…

                                                    Nhớ da diết miền A Lưới ( * )

                                                    Ngọn lửa chái bếp mẹ dành cho con.

 ____________________

                   ( * )  A Lưới huyện miền núi thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế, trước đây dọc dãy Trường Sơn trong thời kỳ Kháng chiến Chống Mỹ Cứu nước là căn cứ cách mạng.

                                 

Con nước đầm phá

                                      

Năm tháng đắp bồi

sương phủ nắng lên

Mặn lợ bọt bèo dạt trôi  

Nổi nênh mênh mang  

Rộng dài mái chèo vượt sóng 

Gồi gội hình hài chao chao nón nghiêng  

Sức rộn quảy tươi, vươn ngày đi tới

Đêm sâu ngụp lội, người mẹ Phá Tam Giang (*)

Chẳng quản nhọc nhằn

                                              

Núi vờn theo gió, trăng vàng buông câu

Cúi gập lao xao, áo thô giăng lưới

Thuyền bện bóng chống chèo đầy cuộc

                                                 

Mẹ là con nước của triệu con sóng

Con nước đánh cược rủi may  

Con nước vạm vỡ ăm ắp  

Con nước trông về cuộc đời dâng tràn

Trông xa, thấu gần buổi chợ nụ cười

Con nước quyến rũ đắp bồi xóm làng

Con nước xôn xao dạt dào chạm vỗ

Từng bầy, từng vỉa tôm, cá sinh sôi

Con nước đẩy đưa lấp lánh nò sáo

Cho nhau, thương nhau bếp lửa xứ sở  

 

Nhớ về ngước đỉnh mây ngàn

Đầm phá

Lồng lộng tình mẹ thắm biển cả dấu yêu.

 

( * ) Phá Tam Giang thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế.

 

Dài rộng bóng sông

               

Phơi triền bờ lau  

Theo sông vơi đầy tuôn thao thiết đỉnh ngàn

Khôn nguôi bến bờ năm tháng

Xuôi ngược sông dâng bịn rịn  

                

Áo dài em mang vô ngần trong trẻo

Sông, áo, thuyền trao ăm ắp

Bên trời lộng gió…

Sông chở đời người

Thành quách soi bóng

                   

Làn nước soi bóng cánh rừng và bãi bờ

Quầng mây lang thang cánh cò vô định 

Vì sông, vì em bận bịu nhịp chèo

Kịp chuyến đẩy đưa cho vượt vươn con nước

Dòng trôi đến thấu dòng đời cuồn cuộn

Bãng lãng rều rong vuốt xanh ký ức

Tri kỷ ngọt ngào chao gợn mặt sóng

Sông ơi !

Về đây nghe hát vang lừng Nhạc Trịnh   

Với hiền hòa ngàn năm cất dấu vô vàn

Đáy sông lấp lánh thiền đôi mắt thuyền 

Ngước ngời dáng vẻ

Thiên nhiên ban tặng

Khôn nguôi dìu dặt câu dân ca  

Lồng lộng cánh chim    

Mây trời xanh thắm

Dài rộng bóng sông

   

Nhớ người mẹ quê hương

Hơi thở Hương Giang- miền Trung lời thề  

Chốn này đắp bồi hùng anh sông ơi !

Con sông xanh, vàng, mơ, tím lượn mênh mang.

 

 Tiếng hát từ Hẻm Tu Sản

 

Một dòng sông xanh màu ngọc bích

Một dòng đổ về cong vực non cao

Chảy lòng sông hướng về mặt trời mọc

Thấp thoáng sông reo, núi non hùng vĩ

                            

Tiếng hát em vọng vang từ Hẻm Tu Sản ( * )

Cất lên sông núi biên thùy

Âm thanh lời thề sắt son Tổ Quốc

Địa đầu Cột Cờ Lũng Cú tin yêu

 

Bừng nắng ngày thiêng liêng

Có anh canh giữ  

Em theo chuyến thuyền, bến nước bình yên

Dòng chảy mãnh liệt  

Con tim em nồng nàn ước mơ  

Con đường Hạnh Phúc

Có dải rừng sa mộc đi qua năm tháng đợi chờ   

Vòi vọi cánh chim trời nghiêng dựng nghìn đỉnh 

Mặc sức đèo cao

Dải lụa mặt sông trải yếm hiền hòa

Tiếng hát như con thuyền mạn vỗ  

Mưa nguồn, nắng nung dội sá gì !

                                

Tiếng hát nhớ về kỷ niệm  

Nghìn con suối rót như làn dân ca  

Tiếng hát gọi yêu dấu  

Thung triền ngô mươn mướt

Chén nước chè Shan đậm thấm vị môi

Hoa đào thắm, đá thức hóa thần tiên  

Điệu vút cao, sắc hoa em gời gợi 

Nơi dãi dầu bất chấp gian khó

Bâng khuâng trìu vọng xúc cảm

Giữ yên lành mái trường em thơ

Con đường về bản nhỏ     

                                    

Đắp bồi là đây, Nho Quế màu ngọc bích

Tình yêu xứ sở, nơi có anh đứng gác 

Tiếng hát gửi về anh Chiến sĩ Biên Phòng.              

 _________________           

 ( * )  Sông Nho Quế chảy qua Hẻm Tu Sản được xem là "đệ nhất hùng quan" với chiều cao vách đá lên tới 700 - 800m, chiều dài 1,7km, sâu gần 1 cây số, là danh thắng kỳ vĩ độc nhất của vùng cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.

 

                                          Nguyễn Đức Sơn

                                           

                                          Dòng thức bức tranh phố

                                          

                                          Đi xa, về gần tiếng chim hoài buồn thương tháp mộ

                                         Tiếng chuông chùa lảnh lót trong trong

                                          Phố tỏa thế giới đam mê

                                          Màu sắc dốc lượn không gian xanh con đường hít thở

                                          

                                           Chập chùng sương thả bày cảm xúc bên cánh rừng lâng lâng

                                            Những khóm hoa vạn thọ, tường vi hồng, mai vàng nở rực

                                            Chào phố mở mắt treo khung tranh với đồi Vọng Cảnh ( * )

                                             Vị  đắng ca fe quyện, bởi phố đường nét lạ

                                              Bí ẩn cây cọ hòa thấm mồ hôi để thăng hoa…

                                          

                                                 Tinh khôi ôm vào riêng, xóa đi và bồi thêm kí ức êm đềm 

                                                 Con mắt ngày mộng mị

                                                 Của phiên bản ầm ào tiếng sóng biển

                                                  Hơi thở đồng nội hoa trái

                                                  Phiên bản khảm vào lồng ngực hoài cảm vẽ dựng tháp uy nghi, cung điện, đền đài

                                                  Sắc biếc lợp đường thanh lưu ly, hoàng lưu ly ( * * )  bóng rêu chuốt chầm chậm

                                                  Ào ào đắm say trìu tượng và hiện hữu bổng bay  

                                                  Tia nắng đầu tiên của ngày hắt bôi bảng màu  

                                                  Bàn tay miệt mài gửi con Phố Tranh lãng mạn

                                                 

                                                   Gương mặt danh họa ròng vỉa phố 

                                                   có mạch huyết của trái tim dâng trọn

                                                   Gương mặt ấy hữu ích làm nên lạ lùng dòng đời

 

                                                     Nép vào bốn mùa gió nắng mưa quàng sóng rừng thông vi vu

                                                     Phong vị say đắm thiết tha

                                                     Dòng thức bức tranh phố.

______________________________

                      

                      ( * ) Đồi Vọng Cảnh- Phong cảnh đẹp của Cố Đô Huế.

                     ( * * ) Thanh lưu ly, hoàng lưu ly là loại ngói cổ được lợp trên mái di tích đền đài, cung điện tại thành phố Huế, thuộc quần thể Di sản Văn Hóa Thế giới.

 

Nước nhiu cht v, khi sông, lúc đm phá, đy khác bit đ to nên cnh sc và đi sng kỳ vĩ “Mn l bt bèo dt trôi/ Rng dài mái chèo vượt sóng”. Nước có sc vóc, có ngun sng mãnh lit “Con nước vm v” như mt hình hài sng đng, tráng kin. Khi v th thành, nước sông Hương trong thơ Đc Sơn hóa thành s thi “Sông ch đi người/ Thành quách soi bóng”, thm đm hơi th thi gian, trm tích lng đng nhc nh người đi v nhng dĩ vãng đã qua. tn cùng ca đáy sông nước chm vào huyn s, chm vào tnh thc “lp lánh thin đôi mt thuyn”. Và nước dòng Nho Quế xanh trong “Di la mt sông tri yếm hin hòa”, kp làm nên thiên nhiên hùng vĩ khi chy qua hm Tu Sn “Vòi vi cánh chim tri nghiêng dng nghìn đnh”.

Đc nhng dòng thơ ca Đc Sơn khiến tôi nghĩ v cái đo ca đt tri, v Lão T rng: “Thượng thin nhược thy. Thy thin li vn vt nhi bt tranh”, nghĩa là: nước là thin nht trong vn vt, nước làm li cho vn vt mà không tranh giành gì c. Ch thp nước chy xung, bao dung vi vn vt, cung cp s sng cho c cây, cho con người mt cách vô tư, bt v li. Cái đo bt tranh, bao dung, làm li cho người khác hơn là vic tư k cho mình qu tht là “thượng thin”. Và thơ cũng “thượng thin” như nước, phiêu linh như nước đ khiến mt người như Nguyn Đc Sơn say thơ, khát thơ và ăm p tình nghĩa cùng thơ đến vy.                                                         

                                                                  Nhà Văn Lê Vũ Trường Giang gii thiu

 

Nguyn Đc Sơn

Người đàn bà tóc ngn chn v vi bin

Đi v đâu tìm

Bin mn sao nói nht nhòa

Rng sao nói hp

Bãi cát vàng trũng xung cn cn!

 

Ngơ ngác trng, đng ngi trước sóng ngn ngơ

Rng gió, trông ht phía tri xa

Đy khut xa bến b ch

Hút xoay rng bơ ph ct gió

 

Ni xoáy có tr thành si neo trìu buc bin

Cây sào chng vết tay rn

Dm cn cát in hình bay bóng

Đã đành chưa cho biết điu gì trước cát

 

Ước quay v im lng

Rơi chan và đng chìm

Xước mui con thuyn bóng câu

Sao không quay v xa xăm trng cun

 

Ni mc nhiên gió cun

Mc mong tri bin xoay quanh

Néo đnh gào sp mt mc nhiên

Trước sóng xanh sâu, xao xanh ngc bin

Gió gi mưa xi lm

Nát si tóc thiếu ph tìm khan

Tưởng đi lc qua rm rng

Người đàn bà tóc ngn chn v vi bin.

NĐS

Bài thơ "Người đàn bà tóc ngn chn v vi bin" ca Nguyn Đc Sơn là mt bài thơ mang tính cht tâm linh và tương tác gia con người và thiên nhiên.

Trong bài thơ, nhà thơ đã miêu t hình nh ca mt người đàn bà tóc ngn tr v vi bin. Trong sut hành trình tr v ca mình, người đàn bà đã tri qua nhiu cm xúc và tương tác vi bin.

Câu thơ "Đi v đâu tìm/Bin mn sao nói nht nhòa" miêu t s bi ri ca người đàn bà khi cô không biết bin sẽ đưa cô đi đâu và liu bin có nht nhòa không. Nhà thơ cũng miêu t bin như mt nơi rng ln nhưng cũng hp hòi, đy nhng bãi cát vàng trng tri.

S tương tác ca người đàn bà vi bin được mô t rõ qua nhng câu thơ như "Ngơ ngác trng, đng ngi trước sóng ngn ngơ/Rng gió, trông ht phía tri xa" hay "Hút xoay rng bơ ph ct gió". Nhng hình nh này to ra mt cm giác mê hoc và kỳ l, đng thi làm ni bt s yếu đui ca con người trước thiên nhiên.

Cui cùng, nhà thơ cũng miêu t s hy vng ca người đàn bà khi cô ước mun được quay v và im lng trong gia nhng con sóng. Câu thơ "Tưởng đi lc qua rm rng" miêu t s khao khát ca người đàn bà đ thoát khi nhng s nghi ng và bt an, và tr v vi mt nơi an lành.

Tóm li, bài thơ "Người đàn bà tóc ngn chn v vi bin" ca Nguyn Đc Sơn th hin mt s tương tác đy cm xúc gia con người và thiên nhiên. Nhà thơ s dng nhng hình nh tuyt vi đ miêu t s bi ri, yếu đui và hy vng ca con người trong mi quan h vi t nhiên.

                                                                                                     Chúc Sơn gii thiu

Bạn đang đọc bài viết "Chùm thơ Nguyễn Đức Sơn" tại chuyên mục Văn hóa - Xã hội. Hotline: 03 6690 8888 | Email: tapchivanhoavaphattrien@gmail.com