Đóng góp bài viết vào cuốn sách công phu này là tập thể các tác giả: PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, ThS. Nguyễn Thái Bình, TS. Cù Thị Thúy Lan, ThS. Nguyễn Hà Giang, ThS. Vũ Thị Mai Liên, ThS. Đoàn Thị Phương Như, Đinh Ái Minh, Nguyễn Minh Hiền, ThS. Doãn Thị Thanh Vân, ThS. Nguyễn Phương Thùy, Nguyễn Minh Hà. Sách chính thức được phát hành trong tháng 1/2026.
Trong dòng chảy hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, khi văn hóa được nhìn nhận là nền tảng tinh thần và sức mạnh nội sinh bảo đảm cho sự phát triển bền vững của đất nước, di sản đang trở thành “thước đo” bản sắc và vị thế của mỗi quốc gia. Đó là ký ức thiêng liêng, là “bảo tàng sống” của dân tộc, là nơi quá khứ, hiện tại và tương lai gặp gỡ trong dòng chảy văn hóa. Đồng thời, đó cũng là một “ngôn ngữ” chung, gắn kết các dân tộc, thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau khi cộng đồng quốc tế cùng hướng tới những giá trị phổ quát về hòa bình, phát triển bền vững và tôn trọng đa dạng văn hóa.
Với cách tiếp cận toàn diện và hệ thống, Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới đã khắc họa rõ nét bức tranh toàn cảnh về 50 di sản tiêu biểu của Việt Nam được UNESCO vinh danh, phản ánh sinh động sự phong phú, đa dạng và chiều sâu giá trị của kho tàng di sản quốc gia. Mỗi di sản, dù là công trình kiến trúc, cảnh quan thiên nhiên hay hình thức sinh hoạt văn hóa truyền thống, đều mang trong mình câu chuyện của thời gian, dấu ấn sáng tạo và tinh thần bền bỉ của nhiều thế hệ người Việt Nam.
Nội dung cuốn sách được kết cấu khoa học thành 5 phần, bao quát đầy đủ các loại hình di sản của Việt Nam.
Phần I giới thiệu 9 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, gồm: Quần thể di tích Cố đô Huế, Vịnh Hạ Long, Đô thị cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, Thành Nhà Hồ, Quần thể danh thắng Tràng An, cùng Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Đây là những minh chứng nổi bật cho chiều sâu lịch sử, trình độ kiến trúc và sự hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Phần II gồm 16 di sản văn hóa phi vật thể, nơi lưu giữ đời sống tinh thần phong phú của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, với các di sản như: Nhã nhạc Cung đình Huế, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Hát ca trù, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm… Những giá trị này được trình bày sinh động, gắn với không gian văn hóa, cộng đồng chủ thể và quá trình trao truyền qua nhiều thế hệ.
Phần III giới thiệu 10 di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới, gồm các mộc bản, châu bản, bia ký, văn bản và bản đồ quý hiếm, phản ánh chiều sâu trí tuệ, truyền thống hiếu học, cũng như lịch sử quản trị quốc gia của dân tộc Việt Nam.
Phần IV đưa người đọc đến với 11 khu dự trữ sinh quyển thế giới như: khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ, khu dự trữ sinh quyển Quần đảo Cát Bà, khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An, khu dự trữ sinh quyển thế giới Lang Biang…, qua đó làm nổi bật sự đa dạng sinh học và mối quan hệ hài hòa giữa con người với tự nhiên.
Phần V giới thiệu 4 công viên địa chất toàn cầu: Công viên địa chất cao nguyên đá Đồng Văn, Công viên địa chất non nước Cao Bằng, Công viên địa chất Lạng Sơn, Công viên địa chất Đắk Nông, góp phần khẳng định giá trị địa chất - cảnh quan đặc sắc của Việt Nam trong tiến trình phát triển bền vững..
Không chỉ chú trọng nội dung, cuốn sách còn gây ấn tượng bởi hình thức trình bày hiện đại, sáng tạo, bố cục khoa học, hệ thống hình ảnh về các di sản được tuyển chọn công phu, giúp bạn đọc có cảm giác như đang trực tiếp chiêm ngưỡng và trải nghiệm các không gian di sản trải dài khắp mọi miền đất nước.
Trong Lời giới thiệu, PGS.TS. Vũ Trọng Lâm nhấn mạnh rằng, “việc nhiều di sản của Việt Nam được UNESCO công nhận và vinh danh không chỉ là niềm tự hào chung của quốc gia, mà còn khẳng định đường lối đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa gắn với mục tiêu phát triển bền vững của đất nước”. Chính vì vậy, vượt ra khỏi phạm vi là một ấn phẩm giới thiệu di sản, cuốn sách Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới góp phần nâng cao nhận thức xã hội, củng cố tình yêu quê hương, đất nước, hun đúc niềm tự hào dân tộc và tạo sự đồng thuận, lan tỏa trách nhiệm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
