Tháng Bảy hằng năm luôn là thời điểm cả nước hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 với lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và những người có công với đất nước. Truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" không chỉ được thể hiện bằng những hoạt động tri ân mà còn phải được cụ thể hóa bằng việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách của Đảng và Nhà nước đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả.
Trong bối cảnh cả nước chuẩn bị kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), trường hợp của ông Lê Văn Tố, sinh năm 1959, địa chỉ tại 306 Võ Văn Kiệt, phường Cầu Ông Lãnh, Thành phố Hồ Chí Minh, là một trường hợp cần được các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục quan tâm kiểm tra, xác minh để bảo đảm quyền lợi chính đáng theo quy định của pháp luật.
Theo hồ sơ do ông Lê Văn Tố cung cấp, ông nhập ngũ tháng 11/1977. Ngày 7/3/1979, ông được điều động sang Campuchia làm nhiệm vụ quốc tế tại Đội điều trị 38 - Viện Quân y 38, Cục Quân y, thuộc Đoàn Chuyên gia Quân sự 478. Trong thời gian từ năm 1979 đến năm 1982, ông trực tiếp tham gia xây dựng Bệnh viện Quân y 179 tại Phnom Penh và giúp Quân đội Campuchia xây dựng lực lượng quân y. Đến tháng 5/1982, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông trở về nước và được chuyển ngành theo quy định, Cựu chiến binh Lê Văn Tố làm nghĩa vụ quốc tế giúp nước bạn Campuchia là 3 năm 6 tháng.
Điều đáng chú ý là quá trình công tác của ông không chỉ được thể hiện bằng lời trình bày cá nhân mà còn có nhiều tài liệu do cơ quan quân đội ban hành hoặc xác nhận. Trong đó có Quyết định số 494/QĐ.9 ngày 5/5/1982 của Cục Quân y về việc chuyển ngành; Giấy xác nhận số 1295/GXN-QY ngày 29/9/2020 của Cục Quân y xác nhận Viện Quân y 38 tham gia phục vụ chiến đấu tại chiến trường Campuchia trong thời gian ông công tác; Giấy xác nhận số 507/GXN ngày 22/3/2026 xác nhận Đội điều trị 38 thuộc Đoàn Chuyên gia Quân sự 478 thực hiện nhiệm vụ xây dựng Viện Quân y 179 tại Phnom Penh. Bên cạnh đó, ông còn được Thủ tướng Chính phủ tặng Huy hiệu "Vì nghĩa vụ quốc tế" theo Quyết định số 1822/QĐ-TTg năm 2011; đơn vị ông từng công tác thuộc lực lượng được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng đối với lực lượng chuyên gia Việt Nam giúp cách mạng Campuchia.
Có thể thấy, những tài liệu này là những căn cứ quan trọng phản ánh quá trình công tác của ông Lê Văn Tố. Đồng thời, hồ sơ đề nghị hưởng chế độ trợ cấp một lần theo Quyết định số 57/2013/QĐ-TTg cũng đã được UBND phường Cầu Ông Lãnh, TP Hồ Chí Minh tiếp nhận, tổ chức niêm yết công khai theo đúng trình tự và chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết.
Tuy nhiên, đến nay, chế độ trợ cấp một lần đối với trường hợp của ông vẫn chưa được giải quyết. Theo Công văn số 12991/SNV-NCC ngày 10/7/2026 của Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên nhân chủ yếu là chưa thu thập được đầy đủ một số tài liệu lưu trữ lịch sử, đặc biệt là quyết định cử đi làm chuyên gia và quyết định về nước theo quy định.
Ở góc độ quản lý nhà nước, việc cơ quan chức năng thận trọng trong quá trình thẩm định hồ sơ là cần thiết nhằm bảo đảm việc giải quyết đúng đối tượng, đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng đối với những hồ sơ cách đây hơn bốn mươi năm, việc thất lạc hoặc chưa tìm thấy đầy đủ tài liệu lưu trữ là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Chính vì vậy, pháp luật và thực tiễn giải quyết chính sách luôn đặt ra yêu cầu phải xem xét tổng hợp nhiều nguồn chứng cứ, nhiều tài liệu xác nhận khác nhau để có đánh giá khách quan, toàn diện.
Đáng chú ý, ngay trong Công văn số 12991/SNV-NCC, Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã chủ động đề nghị nhiều cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng tiếp tục rà soát, xác minh tài liệu lịch sử liên quan đến Đội điều trị 38. Điều này cho thấy việc xác minh vẫn đang được tiếp tục thực hiện và hồ sơ vẫn còn khả năng được làm sáng tỏ thêm, chứ chưa phải đã khép lại hoàn toàn.
Điều mà dư luận quan tâm không chỉ là khoản trợ cấp một lần với giá trị vật chất theo quy định, mà quan trọng hơn là sự ghi nhận của Nhà nước đối với những người đã hoàn thành nhiệm vụ quốc tế theo sự phân công của Đảng, Nhà nước và Quân đội nhân dân Việt Nam. Đối với những người lính từng làm nhiệm vụ nơi chiến trường, đặc biệt khi tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút, thì sự ghi nhận ấy mang ý nghĩa tinh thần rất lớn, góp phần khẳng định tính nhân văn và sự nhất quán của chính sách "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa".
Vì vậy, từ những tài liệu hiện có và diễn biến của quá trình giải quyết hồ sơ, thiết nghĩ các cơ quan có thẩm quyền cần tiếp tục khẩn trương kiểm tra, xác minh đầy đủ các tài liệu liên quan; trường hợp hồ sơ còn thiếu thì hướng dẫn cụ thể để công dân bổ sung theo quy định. Sau khi đã có đủ căn cứ pháp lý, việc giải quyết cần được thực hiện khách quan, đúng quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người làm đơn.
Điều ông Lê Văn Tố chờ đợi hôm nay không chỉ là khoản trợ cấp một lần theo quy định. Điều ông và nhiều người từng làm nghĩa vụ quốc tế mong mỏi hơn cả là sự ghi nhận kịp thời, công bằng của chính sách đối với những cống hiến đã được thực hiện cách đây gần nửa thế kỷ. Khi những người lính năm xưa ngày càng cao tuổi, mỗi sự chậm trễ trong giải quyết chính sách không chỉ là khoảng thời gian bị kéo dài, mà còn làm giảm đi ý nghĩa nhân văn của chủ trương "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa". Vì vậy, việc các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục kiểm tra, xác minh khách quan, toàn diện và sớm có kết luận theo đúng quy định của pháp luật sẽ không chỉ bảo đảm quyền lợi hợp pháp của một công dân, mà còn góp phần khẳng định rằng mọi sự cống hiến vì Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế đều được Đảng, Nhà nước trân trọng, ghi nhận và không bị lãng quên.
TP Hồ Chí Minh được ca ngợi là “thành phố nghĩa tình”. Giải quyết thấu tình, đạt lý những trường hợp còn tồn đọng không chỉ góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật mà còn lan tỏa giá trị nhân văn của các chính sách ưu đãi đối với người có công và người thực hiện nghĩa vụ quốc tế. Đó cũng là cách thiết thực để truyền thống tri ân của dân tộc tiếp tục được thành phố gìn giữ và phát huy bằng những hành động cụ thể, nhất là trong những ngày tháng Bảy đầy ý nghĩ.
V.X.B
