Góc nhìn văn hoá: Táng tận lương tâm sau những chiêu "vẽ bệnh" moi tiền bệnh nhân ở Nghệ An ?

Khi nỗi đau, sự lo lắng và cả sinh mạng con người bị biến thành công cụ kiếm tiền, thì đó không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là sự chà đạp lên những giá trị văn hóa căn cốt của nghề y.

Khi lòng tham xóa nhòa y đức

Từ bao đời nay, trong tâm thức người Việt, người thầy thuốc luôn được xã hội dành sự trân trọng đặc biệt. Dân gian có câu "Lương y như từ mẫu", coi người làm nghề y phải có trái tim nhân hậu, đặt tính mạng và sức khỏe của người bệnh lên trên mọi lợi ích. Chính vì vậy, bệnh nhân khi bước vào phòng khám luôn mang theo niềm tin rất lớn. Họ tin vào chuyên môn của bác sĩ, tin vào những kết luận chuyên môn mà bản thân không đủ khả năng kiểm chứng và cũng tin rằng người khám cho mình sẽ không bao giờ cố tình làm hại mình.

Nhưng vụ án tại Phòng khám Đa khoa Y học Nghệ An đã phản bội niềm tin thiêng liêng ấy.

Theo kết quả điều tra, nhóm đối tượng không chỉ "vẽ bệnh" bằng lời nói mà còn chủ động tạo ra những dấu hiệu bệnh lý giả để đánh lừa bệnh nhân. Việc bơm sữa đậu nành vào niệu đạo rồi hút ngược trở lại nhằm tạo cảm giác như có mủ, hay bôi thuốc lên cổ tử cung để tạo hình ảnh viêm nhiễm là những thủ đoạn khiến nhiều người không khỏi rùng mình. Đó không còn là hành vi quảng cáo sai sự thật hay tư vấn quá mức thông thường, mà là sự dàn dựng có chủ đích nhằm thao túng tâm lý người bệnh.

Đáng lên án hơn, những chiêu trò này lại được thực hiện ngay khi bệnh nhân đang ở trạng thái yếu thế nhất: nằm trên bàn khám, đau đớn, lo lắng và hoàn toàn phụ thuộc vào kết luận của người mặc áo blouse. Tâm lý sợ vô sinh, sợ ung thư, sợ mất khả năng sinh sản đã bị biến thành chiếc "bẫy" để ép họ ký vào các gói điều trị có giá hàng chục triệu đồng, trong khi thực chất chỉ là những thủ thuật đơn giản.

Điều đáng buồn là để vận hành cỗ máy kiếm tiền ấy, nhóm đối tượng còn sử dụng cả người không có chuyên môn để tư vấn, thuê bằng bác sĩ nhằm hợp thức hóa hoạt động và chi hàng tỷ đồng mỗi tháng cho quảng cáo trên mạng xã hội. Nghĩa là mọi mắt xích đều hướng đến một mục tiêu duy nhất: tối đa hóa lợi nhuận bằng sự sợ hãi của bệnh nhân.

Lòng tham vốn là điều có thể xuất hiện ở bất kỳ lĩnh vực nào. Nhưng khi lòng tham len lỏi vào nghề y, nơi liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người, thì hậu quả không chỉ được đo bằng tiền bạc mà còn bằng sự sụp đổ của niềm tin xã hội.

Đừng để "con sâu làm rầu nồi canh" trong ngành y

Điều khiến dư luận băn khoăn không chỉ là hành vi phạm tội của các bị can, mà còn là câu hỏi vì sao một phòng khám từng nhiều lần bị xử phạt, thậm chí bị đình chỉ hoạt động, vẫn có thể tiếp tục vận hành và lừa dối hàng nghìn bệnh nhân trong thời gian dài.

Theo thông tin từ Sở Y tế Nghệ An, cơ sở này đã hai lần bị xử phạt vi phạm hành chính, trong đó có một lần bị đình chỉ hoạt động hai tháng vì khám chữa bệnh vượt phạm vi chuyên môn và vi phạm quy định về người hành nghề. Sau khi được hoạt động trở lại, phòng khám tiếp tục bị phát hiện thêm nhiều sai phạm khác. Những vi phạm lặp đi lặp lại cho thấy đây không phải là những sai sót nhất thời mà phản ánh dấu hiệu bất thường trong cách tổ chức và vận hành.

Vụ việc cũng gióng lên hồi chuông về công tác hậu kiểm đối với các cơ sở khám chữa bệnh ngoài công lập. Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn, hệ thống phòng khám tư nhân góp phần giảm tải cho bệnh viện công. Tuy nhiên, nếu việc cấp phép, thanh tra, giám sát và xử lý không đủ chặt chẽ thì chính những cơ sở thiếu đạo đức sẽ lợi dụng khoảng trống này để trục lợi.

Quan trọng hơn cả, đây là bài học về việc gìn giữ văn hóa nghề nghiệp. Một nền y tế văn minh không chỉ được đánh giá bằng máy móc hiện đại hay cơ sở vật chất khang trang, mà còn được đo bằng sự trung thực, lòng nhân ái và trách nhiệm của người hành nghề. Chỉ cần một vài "con sâu" lợi dụng chiếc áo blouse trắng để lừa đảo cũng đủ làm tổn thương hình ảnh của hàng vạn y bác sĩ đang ngày đêm tận tụy cứu người.

Bởi vậy, cùng với việc xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường thanh tra đột xuất, kiểm soát chặt việc thuê chứng chỉ hành nghề, đồng thời xây dựng cơ chế tiếp nhận phản ánh của người dân một cách thuận tiện và hiệu quả. Bên cạnh đó, mỗi người dân cũng cần tỉnh táo trước những quảng cáo "khám giá siêu rẻ", "bác sĩ đầu ngành", "điều trị dứt điểm" tràn lan trên mạng xã hội; khi có dấu hiệu bất thường cần mạnh dạn phản ánh tới cơ quan chức năng.

Một xã hội văn minh được xây dựng trên nền tảng của niềm tin. Nghề y càng cần được nuôi dưỡng bằng niềm tin ấy. Vì thế, những kẻ lợi dụng nỗi đau của người bệnh để kiếm tiền không chỉ phạm tội với pháp luật mà còn phản bội chuẩn mực văn hóa, đạo đức của cộng đồng. Sự nghiêm minh của pháp luật là cần thiết, nhưng điều quan trọng hơn là phải giữ gìn để hai chữ "lương y" luôn gắn với lòng nhân ái, chứ không bao giờ trở thành vỏ bọc cho những hành vi táng tận lương tâm.

V.X.B