Bài viết mới nhất từ Vũ Xuân Bân
Góc nhìn văn hoá: Bao giờ Hà Nội thí điểm xây dựng “phường/xã xã hội chủ nghĩa ?”
Ngày 1/4/2026, vanhoavaphattrien.vn phát bài “Góc nhìn văn hoá: Từ gợi ý đến hiện thực: Phường/xã xã hội chủ nghĩa ở Hà Nội ?” được bạn đọc và dư luận xã hội rất quan tâm. Tạp chí tiếp tục trở lại chủ đề này.
Góc nhìn văn hoá: Bạo hành trẻ em - Vết thương của xã hội
Những ngày gần đây, dư luận xã hội không khỏi bàng hoàng, đau xót và phẫn nộ trước một số vụ bạo hành trẻ em xảy ra ngay trong chính gia đình – nơi lẽ ra phải là chốn bình yên và an toàn nhất đối với mỗi đứa trẻ.
Góc nhìn văn hoá: “Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số” – Phát triển nền nông nghiệp sinh thái hiệu quả
Trong tiến trình phát triển đất nước, nông nghiệp luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với kinh tế, xã hội và văn hóa Việt Nam. Từ tư tưởng truyền thống “canh nông vi bản” (Lấy nghề nông làm gốc) của cha ông đến định hướng xây dựng “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh” được xác định trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng là một hành trình phát triển tư duy mang tính kế thừa và đổi mới.
Góc nhìn văn hoá: Tín ngưỡng thờ “Thành hoàng làng” – Nét đặc trưng văn hoá làng xã của người Việt
“Thành hoàng (chữ Hán: 城隍) làng”, hay còn gọi là “Thần hoàng làng”. Vị thần này dù có hay không có họ tên & lai lịch, dù xuất thân bất kỳ từ tầng lớp nào, thì cũng là chủ tể trên cõi thiêng của làng và đều mang tính chất chung là hộ quốc tỳ dân (hộ nước giúp dân) ở ngay địa phương đó.
Góc nhìn văn hoá: Cây Gạo - “Biểu tượng sống” thầm lặng của làng quê Việt
Sinh ra và lớn lên ở một miền quê Bắc Bộ, nơi từng có những mùa tháng Ba “rực lửa” hoa gạo, tôi không khỏi bồi hồi xúc động khi nhắc tới hình ảnh của những cây gạo cổ thụ – một “biểu tượng sống” của làng quê Việt đang dần khuất bóng trong dòng chảy thời gian.
Góc nhìn văn hoá: “Làng và Nước” – Biểu tượng văn hoá sâu lắng trong tâm thức người Việt (Bài 1)
Một trong những minh chứng sống động cho mối quan hệ giữa làng và nước là ngôn ngữ ứng xử trong tình huống khẩn cấp. Người phương Tây kêu: “Oh my God!” (Lạy Chúa tôi!), trong khi người Việt lại thốt lên: “Ối làng nước ơi!” – một lời kêu cứu không hướng lên siêu nhiên mà hướng về cộng đồng – về làng – về nước, trở thành điểm tự tinh thần.
Góc nhìn văn hoá: Nghị quyết 68 - Khi chính sách “thấm” nhanh vào đời sống doanh nghiệp
Tròn một năm kể từ khi Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành (4/5/2025), bức tranh khu vực doanh nghiệp tư nhân ở Việt Nam đã có nhiều chuyển biến rõ nét. Không chỉ dừng lại ở những định hướng mang tính chiến lược, Nghị quyết 68 đã nhanh chóng được cụ thể hóa bằng một hệ thống chính sách đồng bộ, tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống kinh tế – xã hội.
Góc nhìn văn hoá: “Thần tốc” cải cách thủ tục hành chính - Động lực cho tăng trưởng hai con số
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, có những khái niệm không chỉ thuộc về một thời khắc mà trở thành “mã văn hóa” xuyên suốt nhiều thế hệ. “Thần tốc” là một trong những khái niệm như vậy. Từ khẩu lệnh nổi tiếng “thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng” trong Chiến dịch Hồ Chí Minh mùa Xuân 1975, tinh thần ấy ngày nay đang được tái hiện trong một bối cảnh thời bình xây dựng đất nước.
Kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế lao động (1/5): Biểu tượng sức mạnh đoàn kết – Vững bước tương lai !
Ngày Quốc tế Lao động 1/5 từ lâu đã vượt qua khuôn khổ của một ngày kỷ niệm đơn thuần để trở thành biểu tượng văn hóa – chính trị đặc biệt của nhân loại tiến bộ. Kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (1/5/1886 – 1/5/2026) không chỉ là dịp ôn lại lịch sử đấu tranh của giai cấp công nhân, mà còn là cơ hội để nhìn nhận sâu sắc hơn những giá trị văn hóa bền vững mà ngày lễ này hun đúc: Tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó và khát vọng xây dựng một xã hội công bằng, nhân văn.
Góc nhìn văn hoá: Âm vang Đại thắng mùa Xuân 1975 – Kết tinh rực rỡ bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam
51 năm đã trôi qua (30/4/1975 – 30/4/2026) kể từ Đại thắng mùa Xuân năm 1975, nhưng những âm vang của Chiến dịch Hồ Chí Minh vẫn không chỉ dừng lại ở ký ức lịch sử, mà đã lắng sâu thành một lớp trầm tích văn hóa đặc biệt trong tâm thức dân tộc Việt Nam. Đó là bản hùng ca của ý chí độc lập, của tinh thần đại đoàn kết, và trên hết, là biểu tượng kết tinh rực rỡ của trí tuệ Việt Nam trong lịch sử vẻ vang đấu tranh chống ngoại xâm, thống nhất đất nước
Góc nhìn văn hoá: “Tuổi cao - Gương sáng” trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc
Hội nghị triển khai chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng do Hội Người cao tuổi Việt Nam tổ chức sáng 28/4/2026 tại Hà Nội không chỉ là một sự kiện đáng lưu ý, mà đã gợi mở một cách nhìn sâu sắc hơn về phát huy vai trò của gần 17 triệu người cao tuổi trong tiến trình phát triển đất nước.
“Đánh thức” di sản văn hóa – Khơi nguồn phát triển
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống, văn hóa không còn đứng ngoài cuộc mà đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc.
“Tinh thần Hùng Vương: Sức mạnh văn hóa, động lực tự cường của dân tộc”
Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đền Hùng sáng 26/4, tức ngày 10/3 âm lịch, nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm Bình Ngọ (2026), không chỉ là lời tri ân tổ tiên mà còn là một thông điệp sâu sắc về định hướng phát triển đất nước trong bối cảnh mới. Trọng tâm tư tưởng “lấy văn hóa làm sức mạnh, lấy ý chí tự lực tự cường làm động lực” được đặt trong mạch nối xuyên suốt từ truyền thống đến hiện đại, từ cội nguồn dân tộc đến khát vọng tương lai.
Theo dòng thời sự: Quốc hội khóa XVI - Kiến tạo thể chế, bứt phá phát triển
Sau 12 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc và hiệu quả, Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã khép lại sáng 24/4/2026 với một khối lượng công việc lớn hiếm có trong lịch sử các kỳ họp đầu nhiệm kỳ. Không chỉ hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra, kỳ họp còn ghi dấu ấn rõ nét về tinh thần đổi mới trong tổ chức, tư duy lập pháp và hành động chính sách. Những quyết sách được thông qua không chỉ mang tính giải quyết trước mắt mà còn đặt nền móng thể chế và động lực phát triển dài hạn cho giai đoạn 2026–2030.
Theo dòng thời sự: Để Luật Thủ đô “sống” trong đời sống
Việc Luật Thủ đô (sửa đổi) 2026 được Quốc hội thông qua chiều 23/4/2026 với tỷ lệ tán thành rất cao không chỉ là một dấu mốc pháp lý quan trọng, mà còn mở ra một không gian văn hoá quản trị mới cho Hà Nội – nơi hội tụ truyền thống nghìn năm và khát vọng hiện đại hoá.
Theo dòng thời sự: Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua - Khi quyền lực được “thiết kế” lại từ góc nhìn văn hoá đô thị
Việc Quốc hội thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) chiều 23/4/2026 với tỷ lệ tán thành rất cao với 488/492 đại biểu (97,06%), không chỉ là một bước tiến về thể chế, mà còn là một dấu mốc mang ý nghĩa văn hoá sâu sắc đối với Hà Nội. Khi 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội được trao cho chính quyền thành phố, điều đáng chú ý không nằm ở con số, mà ở cách quyền lực được tổ chức lại để phục vụ một không gian văn hoá đặc biệt: Thủ đô – nơi hội tụ lịch sử, bản sắc và khát vọng phát triển của quốc gia.
Theo dòng thời sự: Luật Thủ đô sửa đổi - Khi văn hóa được đặt lên hàng đầu
Tại Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội Việt Nam khóa XVI, các phiên thảo luận về Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã thu hút nhiều ý kiến tâm huyết, trong đó nổi bật là đề xuất “đặt văn hóa trước kinh tế” khi định vị vai trò của Hà Nội. Đây không chỉ là điều chỉnh về câu chữ, mà phản ánh một cách tiếp cận phát triển có chiều sâu, đặt lại trật tự ưu tiên trong chiến lược dài hạn của Thủ đô.
Theo dòng thời sự: “Phát triển văn hóa - Không chỉ là đầu tư, mà là đổi mới cơ chế”
Sáng 22/4/2026, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội đã dành thời gian thảo luận tại hội trường về dự thảo nghị quyết liên quan đến các cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Đây không chỉ là một phiên thảo luận mang tính kỹ thuật lập pháp, mà còn phản ánh rõ sự chuyển động trong tư duy chính sách: từ những khẩu hiệu mang tính định hướng sang yêu cầu thiết kế các công cụ thực thi cụ thể, khả thi và đo lường được.
Bảo tồn giá trị nổi bật gắn với phát triển kinh tế di sản danh thắng Tràng An – Tam Cốc – Bích Động (Ninh Bình)
Năm 2015 đánh dấu một cột mốc đặc biệt khi Quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình) chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới. Sau hơn một thập nên, giá trị của di sản này không chỉ nằm ở cảnh quan karst (các-xtơ) kỳ vĩ hay hệ thống hang động độc đáo, mà còn ở cách Việt Nam tiếp cận bài toán cân bằng giữa bảo tồn và phát triển.