Trái tim
Quốc công Đặng Tất – Ngọn cờ trung nghĩa giữa trời Nam khói lửa
Đầu thế kỷ XV, khi non sông Đại Việt chìm trong những tháng năm đen tối nhất của lịch sử, có một người đàn ông từ miền đất Hồng Lam đã đứng lên gánh lấy vận nước trên vai mình.
Ông...
Có một người lính bước ra từ... "Hồ sơ Chứng tích Chiến tranh"
Hoàng Hữu Ái còn nhớ như in: ngày 21/8/1967 Hợp tác xã chuyên làm muối Duyên Hải của xã Hải Hòa, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định (cũ) có 9 thanh niên nhập ngũ. Còn tính cả xã Hải Hòa đi cùng đợt năm ấy thì có 27 người. Phần lớn, họ đã hi sinh ngoài mặt trận, hoặc chết sau hậu chiến vì nhiều lý do. Sau gần 60 năm, hiện chỉ còn 7 người còn sống và liên hệ được với nhau. Câu chuyện của ông là một trường hợp vô cùng hiếm hoi...
Sứ thần Đặng Hữu Điểm – Người chống giặc ngoại xâm bằng trí tuệ và khí tiết
Lịch sử thường khắc ghi tiếng vó ngựa và tiếng gươm va trên chiến địa. Nhưng những chiến công trên mặt trận ngoại giao lại ít khi được nhắc đến. Đặng Hữu Điểm là một trong những người anh hùng thầm lặng như thế.
Ông không chỉ hoàn thành sứ mệnh bang giao mà còn giúp triều đình nhà Trần có thêm thời gian chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông đang đến gần.
"Tìm người tri kỷ" - Một khát vọng văn hóa trong thơ tình Lục bát
Trong đời sống tinh thần của người Việt, tình yêu luôn là một trong những giá trị đẹp đẽ và bền vững nhất. Nhưng cao hơn tình yêu thông thường, con người còn khao khát tìm được một người thực sự thấu hiểu mình – một người tri kỷ. Bài thơ lục bát ngắn gọn của Đặng Vương Hưng, viết trong khoảng thời gian mười năm (2016 – 2026), đã chạm tới khát vọng nhân văn ấy bằng những câu thơ giàu cảm xúc và đậm chất văn hóa Việt.
Hồ sơ số 19/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội của các Liệt sĩ/Cựu chiến binh Đỗ Anh Đào, Nguyễn Đức Bảo và Lê Văn Thọ
Hồ sơ do các nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Hoài Thương - Tạ Thu Phong và biên tập Nguyễn Kim Hoa vừa thực hiện, không chỉ là những trang giấy cũ kỹ đã nhòe mờ theo năm tháng. Trong tập tài liệu mang ký hiệu CDEC F034604042078, số nhật ký 07-1701-68, còn có những dòng nhật ký hành quân, giấy khen, thư giới thiệu sinh hoạt Đảng và danh sách quân số của một đơn vị từng chiến đấu giữa vùng rừng Bình Dương – Bình Long, trong chiến dịch Mậu Thân - 1968
Đặng Bá Tĩnh — Người khởi nguồn cho một chi họ Đặng trung nghĩa tại Hồng Lam
Đó là khi triều Trần đang ở thời kỳ cường thịnh sau những chiến công chống Nguyên Mông. Đó là thời đại mà hào khí Đông A vẫn còn cuộn chảy trong từng mái đình, bến nước. Người dân Đại Việt vừa đi qua binh lửa nên càng hiểu giá trị của hiền tài. Triều đình trọng người học, mở khoa thi, dựng Quốc tử giám, khuyến khích sĩ tử khắp nơi đèn sách. Nhưng vùng Nghệ Tĩnh khi ấy vẫn còn xa kinh thành, đất rộng mà người thưa, học hành chưa thật phát triển như miền Bắc.
Chính trong hoàn cảnh ấy, Đặng Bá Tĩnh xuất hiện như một ngọn đèn đầu tiên thắp lên chí học cho cả vùng đất.
Chuyện chưa kể về những người lính làm khoa học vào trận trong đại dịch COVID-19
“Có những thời khắc trong đời người làm khoa học, mọi công trình, bài báo, đề tài nghiệm thu xuất sắc bỗng trở nên nhỏ bé trước một thực tế khốc liệt và không thể né tránh. Tháng 8/2021 là một thời khắc như vậy, và đó cũng là lúc tôi hiểu sâu sắc hơn bao giờ hết ý nghĩa của hai chữ "người lính" trong sứ mệnh người thầy tại Học viện Kỹ thuật Quân sự”. - Đó là lời tâm sự về những kỷ niệm không thể nào quên của Đại tá, PGS.TS Phạm Quốc Hoàng (Trưởng phòng KHQS, Nguyên Trưởng Trung tâm Công nghệ Học viện Kỹ thuật Quân sự, Chủ nhiệm nhiệm vụ MTA-K1) vừa viết cho Tạp chí Văn hóa và Phát triển.
Cà phê chém gió...
Nếu xa quán trọ trần gian
Có còn chém gió, đăng đàn nữa không?
Ngoài đường nắng nóng mênh mông
Ô tô, xe máy… ngược dòng mà thương
Bạn bè tóc đã pha sương
Nhớ ai nằm lại chiến trường năm xưa…
Thám hoa Đặng Ma La - Người góp lửa hào khí Đông A và câu nói để đời cho dân gian "Đặng tính giả cử quốc giai nhiên"
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, triều Trần luôn hiện lên như một thời đại đặc biệt. Đó không chỉ là triều đại ba lần đánh tan vó ngựa Nguyên Mông, làm nên hào khí Đông A lẫy lừng, mà còn là thời kỳ Đại Việt sản sinh nhiều bậc hiền tài kiệt xuất. Ở thời đại ấy, đạo học được tôn vinh, hiền tài được trọng dụng, và những con người mang trong mình chí lớn cứu nước, giúp đời đã góp phần làm nên nền văn hiến rực rỡ cho non sông.
Hồ sơ số 18/2026: Ai là thân nhân và đồng đội của liệt sĩ/cựu chiến binh Hoàng Hữu Ái ở Nam Hà cũ?
Hồ sơ mang mã số F034605792120, nhật ký lưu trữ 08-1526-69, vừa được chuyên viên nghiên cứu Tạ Thu Phong, chuyên viên Phân tích Lịch sử quân sự và GIS Nguyễn Xuân Thắng, cùng biên tập Nguyễn Thị Kim Hoa của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) hoàn thành. Đây được xem là nguồn tư liệu chiến trường có giá trị đặc biệt trong công tác nghiên cứu hậu chiến, xác minh danh tính quân nhân mất tích và kết nối trao trả di vật/kỷ vật cho thân nhân liệt sĩ/cựu chiến binh.
Danh sĩ Đặng Diễn - "Ngự tiền bút thư" nổi tiếng một thời
Ông không phải vị tướng oanh liệt nơi sa trường. Ông cũng không phải quyền thần khuynh đảo triều chính. Ông chỉ là một nho sĩ cầm bút.
Nhưng chính những người cầm bút như ông đã góp phần dựng nên nền móng văn trị cho một triều đại huy hoàng nhất lịch sử Đại Việt.
Tên tuổi “Ngự tiền bút thư Đặng Diễn” vì thế vẫn còn được nhắc lại như biểu tượng của khí tiết nho gia: học rộng mà khiêm nhường, làm quan mà thanh liêm, gần quyền lực mà không để quyền lực làm đổi thay nhân cách.
Hồ sơ số 17/2026: Cần tìm thân nhân và đồng đội của các liệt sĩ Nguyễn Văn Chức, Tám Lên, Út Nhỏ, Năm Hồng, Năm Trực, Ba Minh, Tư Cươi, Bảy Sang...
Trong quá trình nghiên cứu, đối chiếu và phân tích các hồ sơ chiến tranh do phía Hoa Kỳ thu giữ tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975; một tài liệu đặc biệt quan trọng mang ký hiệu CDEC F034606462644, do các tác giả của “Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” Phạm Thị Hồng Hà, Nguyễn Thị Thanh Lam và Nguyễn Xuân Thắng vừa hoàn thành; đã hé lộ nhiều thông tin giá trị liên quan đến hệ thống cơ sở cách mạng của Ban Cán sự huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Long cũ, trong giai đoạn cuối năm 1969.
Đặng Nghiêm — Nho sĩ họ Đặng đầu tiên trong lịch sử khoa bảng của Việt Nam
Trong bài viết trước về chân dung của ngài Đặng Phúc Mãn, chúng tôi có nhắc đến con trai ông là Đặng Nghiêm. Đó chính là vị nho sĩ họ Đặng đầu tiên trong lịch sử khoa bảng ở Việt Nam. Có những con người bước ra từ buổi đầu còn mờ sương của quốc gia Đại Việt, để lại dấu ấn không phải bằng gươm giáo hay ngai vàng, mà bằng ánh sáng của trí tuệ và nhân cách. Đặng Nghiêm là một người như thế.
Đặng Phúc Mãn — Người xây thành và gieo chữ cho con cháu
Trong dòng chảy văn hóa của lịch sử Đại Việt, có những con người bước qua thời đại của mình như một vệt sao lặng lẽ. Họ không để lại những chiến công chấn động sử xanh, không được khắc ghi dày đặc trong chính sử, nhưng âm vang của họ vẫn còn đó — trong gia phả một dòng tộc, trong lời kể của hậu thế, trong những vùng đất còn in dấu chân người mở cõi, dựng thành, khai nền học nghiệp.
Đặng Phúc Mãn là một con người như thế. Tên tuổi ông đi qua gần chín thế kỷ với lớp sương mờ của truyền thuyết và gia sử. Nhưng cũng chính bởi vậy, chân dung ông càng trở nên thâm trầm như một pho tượng cổ phủ rêu phong trong ngôi từ đường xưa cũ.
Hồ sơ số 16/2026: Cần tìm thân nhân của liệt sĩ Huỳnh Định và 11 đồng đội thuộc Ban chỉ huy quân sự tỉnh Long Anh năm 1967
Từ một hồ sơ tình báo được phía Hoa Kỳ thu giữ trong chiến tranh Việt Nam, các nhà nghiên cứu Nguyễn Thị Hoài Thương và Phó Đỗ Quyên của Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) đã phát hiện nhiều thông tin quan trọng, liên quan đến ông Huỳnh Định cùng 11 quân nhân thuộc Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Long An hoạt động vào năm 1967. Những dữ liệu này hiện mở ra hy vọng tìm kiếm thân nhân, đồng đội và làm rõ thêm hoàn cảnh chiến đấu, hy sinh của nhiều cá nhân từng tham gia kháng chiến nhưng đến nay vẫn chưa được xác minh đầy đủ.
"An ninh Thế giới" - Một thời vàng son
Có những tờ báo xuất hiện rồi lặng lẽ đi qua đời sống truyền thông như một cơn gió thoảng. Nhưng cũng có những tờ báo trở thành ký ức của cả một thế hệ bạn đọc, thành dấu mốc của nghề báo, thành một phần tinh thần của đời sống xã hội. “An ninh Thế giới” là một ấn phẩm như thế.
Đặng Lộ - Người Việt Nam đầu tiên đo đếm sao trên bầu trời và thời tiết 4 mùa
Trong lịch sử Đại Việt thời Trần, người ta thường nhắc nhiều đến những vị tướng thao lược, những bậc văn thần lỗi lạc, những anh hùng đã dựng nên hào khí Đông A. Nhưng phía sau tiếng vó ngựa chiến trận, phía sau những trang hịch văn đanh thép, vẫn có những con người âm thầm ngẩng nhìn bầu trời đêm để đo bóng sao, tính vận nước, tìm nhịp điệu của đất trời cho mùa màng và đời sống nhân dân. Đặng Lộ (1291-1368) chính là một trong những người mở đường cho nền thiên văn học dân tộc – một nhà nghiên cứu cô độc giữa thế kỷ XIV, khi khoa học còn được nhìn như tiếng nói huyền bí của trời cao.
“Nối miền ký ức" - Hành trình gìn giữ văn hóa tri ân từ những di ảnh của người lính
Phim ngắn “Nối miền ký ức” của sinh viên Thùy Dương, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, với sự hướng dẫn của TS. Đinh Thị Xuân Hòa, không chỉ là một tác phẩm báo chí tốt nghiệp, mà còn là hành trình cảm xúc về lòng biết ơn và ký ức dân tộc. Để thực hiện tác phẩm này, Thùy Dương đã cùng ê-kíp không chỉ đến Thư phòng “Trái tim người lính” nhiều lần khảo sát tư liệu, ghi hình; mà còn phải cất công đi nhiều tỉnh thành: Phú Thọ, Thái Bình (cũ), Hưng Yên... để gặp gỡ đại diện nhóm họa sĩ trẻ – kỹ thuật viên và thân nhân gia đình liệt sĩ.
Dưới bóng tượng đài Mẹ Suốt và bên ly cà phê Nhật Lệ
Nếu “Bên tượng đài Mẹ Suốt” là khúc tưởng niệm mang chiều sâu cộng đồng, thì “Cà phê Nhật Lệ” lại nghiêng nhiều hơn về nỗi niềm cá nhân. Bài thơ giống như một cuộc đối thoại với quá khứ. Một người lính già ngồi bên dòng Nhật Lệ, trước ly cà phê đắng, nhớ về một thời tuổi trẻ. Không khí bài thơ có cái gì rất điện ảnh: hoàng hôn muộn, quán cũ, dòng sông cũ, một bóng người xưa có thể còn đó, mà cũng có thể đã mất hút giữa đời rộng dài. Hai bài thơ lục bát được sáng tác cách nhau ba năm, cùng một chủ để văn hóa tri ân, của nhà thơ Đặng Vương Hưng, đã lưu lại trong trí nhớ của bạn đọc…